VIII SA/Wa 142/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-06-07
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. W sytuacji, gdy strona jest bezrobotna, utrzymuje się z niskiej emerytury innej osoby i jej sytuacja materialna nie uległa poprawie od czasu przyznania wcześniejszego prawa pomocy, wniosek powinien zostać uwzględniony.Stan faktyczny
Skarżąca I. P. złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, po tym jak wcześniej przyznano jej zwolnienie od wpisu sądowego. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymującą się wyłącznie z emerytury matki, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wskazała na wysokie koszty leków, wyżywienia i bieżących opłat, a także na uszczuplenie budżetu domowego po śmierci ojca. Jako jedyny majątek wymieniła wymagający remontu dom.Rozstrzygnięcie
Przyznano I. P. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki budynku gospodarczego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Postanowieniem z dnia 24 marca 2010 r. przyznano I. P. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. W dniu [...] maja 2010 r. wpłynął do Sądu kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku ponownie wskazała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (w załączeniu zaświadczenie o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej). Wyjaśniła, że utrzymuje się wyłącznie z emerytury matki ([...] zł - odcinek w załączeniu), z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym i którą się opiekuje. Największe koszty stanowią wydatki na leki, wyżywienie i bieżące opłaty, a domowy budżet dodatkowo uszczupliła śmierć ojca. Jako jedyny majątek wymieniła dom o powierzchni [...] m² wymagający remontu.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze okoliczność, że skarżącej przyznane zostało wcześniej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego z uwagi na trudną sytuację materialną, a sytuacja ta nie uległa poprawie uznano, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca w dacie rozpoznania wniosku nie ma możliwości finansowych na ponoszenie kosztów postępowania sądowego, bowiem jest osobą bezrobotną i utrzymuje się wraz z matką z jej niewielkiej emerytury.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło