VIII SA/Wa 148/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-13

Skład orzekający: Cezary Kosterna, Iwona Szymanowicz-Nowak, Leszek Kobylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykładnia uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego może prowadzić do sprzeczności z jego sentencją, a w szczególności, czy sąd administracyjny może uchylić decyzję organu pierwszej instancji, jeśli w sentencji uchylił jedynie decyzję organu odwoławczego?
Ratio decidendi
Wykładnia uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego nie może prowadzić do sprzeczności z jego sentencją, gdyż to z sentencji wynikają bezpośrednie skutki prawne. Sąd administracyjny, uchylając w sentencji decyzję organu odwoławczego, może nakazać organowi odwoławczemu wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji organu pierwszej instancji poprzez zastosowanie odpowiednich przepisów Ordynacji podatkowej, nawet jeśli w uzasadnieniu wyraził wolę uchylenia obu decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Dyrektora Izby Skarbowej o wykładnię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 148/12. Wyrok ten zapadł w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Powstała wątpliwość, czy uchylenie w sentencji wyroku decyzji Dyrektora Izby Skarbowej dotyczy również decyzji organu pierwszej instancji, mimo że w uzasadnieniu wyroku sąd wyraził wolę wyeliminowania z obrotu prawnego obu decyzji.
Rozstrzygnięcie
Dokonano wykładni wyroku z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 148/12, w ten sposób, że zawarte w pkt 1 sentencji rozstrzygnięcie o uchyleniu zaskarżonej decyzji dotyczy tylko decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lipca 2009 r. nr [...], a zdanie z uzasadnienia na str. 10 oznacza związanie Dyrektora Izby Skarbowej w W. obowiązkiem zastosowania wobec decyzji organu I instancji przepisu art. 233 § 1 pkt 2 lit a lub 233 § 2 Ordynacji podatkowej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 13 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Dyrektora Izby Skarbowej w W. o wykładnię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 148/12 wydanego w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia : dokonać wykładni Wyroku z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 148/12 w ten sposób, że zawarte w pkt 1 sentencji wyroku rozstrzygnięcie o uchyleniu zaskarżonej decyzji dotyczy tylko zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lipca 2009 r. nr [...], zaś zawarte w pkt 6.4 uzasadnienia na str. 10 zdanie: "kierując się zasadą dwuinstancyjności postępowania Sąd uznał za celowe wyeliminowanie z obrotu prawnego nie tylko decyzji zaskarżonej, ale i decyzji organu pierwszej instancji" oznacza związanie Dyrektora Izby Skarbowej w W. na podstawie art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązkiem zastosowania wobec decyzji organu I instancji przepisu art. 233 § 1 pkt 2 lit a lub 233 § 2 Ordynacji podatkowej. W pkt 1 sentencji wyroku z 15 maja 2012 r. uchylono zaskarżoną decyzję, którą to zaskarżoną decyzją była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lipca 2009 r. nr [...] Pkt 2 sentencji w zakresie stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu również odnosi się do określonej w pkt 1 decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W.. Sentencja wyroku nie może zatem budzić wątpliwości co do swojej treści. Jest powszechną praktyką wojewódzkich sądów administracyjnych, że stwierdzenie w pkt 1 tenor wyroku "uchyla zaskarżoną decyzję" (bez jej bliższego określenia) odnosi się do zaskarżonej decyzji ostatecznej (zwykle organu odwoławczego) bliżej określonej w części wstępnej (komparycji) wyroku. Faktycznie zawarte w uzasadnieniu na str. 10 w pkt 6. 4 zdanie: "Ponieważ takimi samymi wadami były dotknięte decyzje obu instancji, kierując się zasadą dwuinstancyjności postępowania Sąd uznał za celowe wyeliminowanie z obrotu prawnego nie tylko decyzji zaskarżonej, ale i decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a." mogłoby również stanowić uzasadnienie uchylenia przez sąd decyzji organu pierwszej instancji, gdyby takie rozstrzygniecie było zawarte w sentencji wyroku. Jednak należy mieć na uwadze, że wykładnia uzasadnienia wyroku nie może prowadzić do sprzeczności z sentencją wyroku, bo to z sentencji wynikają bezpośrednie skutki prawne określające podstawowe dyspozycje dla organów zajmujących się sprawą i kształtujące wprost sferę praw i obowiązków stron. Z kolei wynikające z art. 135 p.p.s.a. uprawnienie sądu do stosowania środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy uprawnienie nie określa, że jedynym sposobem w jaki przepis ten może być zastosowany jest uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej w sentencji wyroku. Również jednoznaczna wypowiedź sądu co do wadliwości decyzji pierwszoinstancyjnej (organu podatkowego) zawarta w uzasadnieniu i nakazanie wyeliminowania jej z obrotu prawnego wiążą w tym zakresie organ odwoławczy (tu: Dyrektora Izby Skarbowej w W., który poprzez zastosowanie art. 233 §1 pkt 2 lit a lub art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej wyeliminuje tak czy inaczej wadliwą decyzję organu pierwszej instancji uchylając ją. Biorąc to wszystko pod uwagę, na podstawie art. 158 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło