VIII SA/Wa 153/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-06
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, osoba bezrobotna z niskim zasiłkiem, zobowiązaniami alimentacyjnymi i ograniczonymi środkami finansowymi, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wnioskodawca został zwolniony od wpisu od skargi, ponieważ wykazał, że jego jedynym dochodem jest zasiłek dla bezrobotnych, a obowiązek uiszczenia wpisu stanowiłby ograniczenie jego konstytucyjnego prawa do sądu. W pozostałym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, gdyż sąd nie mógł przesądzać o przyszłej sytuacji finansowej wnioskodawcy.Stan faktyczny
T. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Wnioskodawca podał, że jest bezrobotny, otrzymuje niski zasiłek, ma zobowiązania alimentacyjne wobec córek i ograniczone środki finansowe. Po uzupełnieniu wniosku przedstawił informacje o dochodach i wydatkach.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono od wpisu od skargi. 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku T. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: 1. zwolnić od wpisu od skargi, 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi T. N. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że od lutego 2017 r. jest osobą bezrobotną z prawem do zasiłku w wysokości [...] zł (po upływie trzech miesięcy [...] zł), zamieszkuje w pokoju udostępnionym mu przez byłych teściów, ma zobowiązania alimentacyjne wobec dwóch uczących się córek (24 i 15 lat). Wyjaśnił, że w okresie od maja do listopada 2015 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu [...], a następnie do listopada 2016 r. na świadczeniu rehabilitacyjnym.
W wyniku dwukrotnego wezwania do uzupełnienia wniosku podał, że nie posiada żadnych środków na aktywnych rachunkach bankowych, zarówno świadczenie wypłacane wcześniej przez ZUS, jak i obecnie zasiłek dla bezrobotnych są wypłacane w kasie banku "do ręki" (w załączeniu potwierdzenie wykonania operacji), przy czym uzyskiwany dochód w całości wyczerpuje bieżące wydatki. W realizacji obowiązku alimentacyjnego pomaga mu matka, na potwierdzenie czego złożył oświadczenie podpisane przez matkę. Do pisma załączył informację o dochodach uzyskanych w 2015 i 2016 r., odpowiednio w wysokości [...] zł i [...] zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o takie ubiega się skarżący) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Z informacji zawartych we wniosku wynika, że jedynym dochodem skarżącego jest aktualnie zasiłek dla bezrobotnych w wysokości [...] zł. Zestawienie tej kwoty z wysokością ustalonego wpisu od skargi ([...] zł) wskazuje, że w obecnej chwili obowiązek uiszczenia wpisu, stanowiłby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu, a tym samym kontroli zaskarżonej decyzji.
W pozostałym zakresie wniosek podlegał oddaleniu bowiem trudno przesądzać i zakładać, że sytuacja finansowa skarżącego nie ulegnie w przyszłości zmianie.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło