VIII SA/Wa 16/22

WyrokWSA w Warszawie2023-01-04

Skład orzekający: Cezary Kosterna, Iwona Szymanowicz-Nowak, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opóźnienie w przekazaniu informacji o stawkach opłat za zajęcie pasa drogowego do systemu teleinformatycznego Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, spowodowane problemami technicznymi i sytuacją pandemiczną, może stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub uznania wagi naruszenia za znikomą?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opóźnienie w przekazaniu informacji o stawkach opłat za zajęcie pasa drogowego, nawet jeśli spowodowane problemami technicznymi i sytuacją pandemiczną, nie stanowiło siły wyższej ani nie uzasadniało odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z powodu znikomej wagi naruszenia. Waga naruszenia nie była znikoma, biorąc pod uwagę charakter obowiązku, status strony (organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego) oraz długotrwałe opóźnienie w przekazaniu danych.
Stan faktyczny
Wójt Gminy został ukarany karą pieniężną przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) za nieprzekazanie w terminie informacji o stawkach opłat za zajęcie pasa drogowego do systemu teleinformatycznego. Wójt argumentował, że opóźnienie wynikało z problemów technicznych z systemem oraz sytuacji pandemicznej (praca zdalna, zwolnienia lekarskie pracowników). Prezes UKE utrzymał karę, uznając, że okoliczności te nie usprawiedliwiają opóźnienia i nie czynią naruszenia znikomym. Wójt zaskarżył decyzję do WSA, podtrzymując swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Wójta Gminy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 4 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy [...] na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 25 października 2021 r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewypełnienie obowiązku udzielenia informacji dotyczącej stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] października 2021 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: Prezes UKE, organ), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.) w związku z art. 29d ust. 13 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 777 ze zm., dalej: ustawa o wruist) oraz art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2021 r. poz. 576, dalej: Pt.), utrzymał w mocy decyzję własną z [...] lipca 2021 r., znak: [...], nakładającą na Wójta Gminy B. (dalej: Wójt, skarżący, strona) karę pieniężną w wysokości [...] zł, płatną do budżetu państwa, za nieprzekazanie informacji w terminie wyznaczonym przez Prezesa UKE w wezwaniu na podstawie art. 29d ust. 12 ustawy o wruist, tj. przekazanie Prezesowi UKE 23 dni po wyznaczonym terminie informacji dotyczących stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego w celu: 1) prowadzenia robót w pasie drogowym; 2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego; 3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam; Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy: Uchwałą z dnia [...] stycznia 2020 r. (dalej: Uchwała) w sprawie określenia wysokości stawek opłat za zajecie pasa drogowego Rada Gminy B. ustaliła wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego dróg gminnych. Powyższa uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa M. 7 lutego 2020 r. (poz.1760), a weszła w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia, tj. 22 lutego 2020 r. Z uwagi na to, iż strona nie przekazała Prezesowi UKE w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w art. 29b ust. 2 ustawy o wruist, informacji o stawkach opłaty, o której mowa w art. 29b ust. 1 pkt 6 tej ustawy, w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie ww. uchwały, Prezes UKE pismem z 6 października 2020 r., działając na podstawie art. 29d ust. 12 ww. ustawy, wystosował wezwanie, w którym wezwał stronę do przekazania informacji dotyczących stawek opłat za zajęcie pasa drogowego w celu: 1) prowadzenia robót w pasie drogowym, 2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, 3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam - w terminie do dnia [...] listopada 2020 r. W odpowiedzi na wezwanie strona przekazała żądane informacje [...] grudnia 2020 r., tj. [...] dni po wyznaczonym terminie. W związku z powyższym, zawiadomieniem z [...] maja 2021 r. Prezes UKE poinformował Wójta o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z niewypełnieniem obowiązku udzielenia informacji w terminie wyznaczonym przez Prezesa UKE na podstawie art. 29d ust. 12 ustawy o wruist w wezwaniu. Jednocześnie Prezes UKE poinformował stronę o możliwości ostatecznego wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów w terminie [...] dni od daty otrzymania tego pisma oraz zgodnie z art. 73 k.p.a. w związku z art. 10 k.p.a. o możliwości przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów w każdym stadium postępowania. W piśmie z [...] maja 2021 r. Wójt przedstawił swoje stanowisko w sprawie, w którym stwierdził, że przekroczenie terminu przekazania informacji nastąpiło z przyczyn technicznych, niezależnych od strony. Według twierdzeń strony pracownik urzędu gminy miał problem z zarejestrowaniem danych na platformie systemu teleinformatycznego Punktu Informacji ds. Telekomunikacji (dalej: PIT), miał problem z zarejestrowaniem konta niezbędnego do wprowadzania danych. Dodatkowym czynnikiem, który miał wpływ na opóźnienie, była sytuacja związana z pandemią COVID-19, a w szczególności ograniczenie pracy urzędu poprzez wprowadzenie pracy zdalnej. Ponadto [...] pracowników w okresie od [...] października 2020 r. do [...] listopada 2020 r. przebywało na zwolnieniach lekarskich, co utrudniało pracę urzędu. Dane zostały przekazane w pierwszym możliwym terminie. Strona wniosła również o odstąpienie od nałożenia kary, bowiem przepis nakładający obowiązek umieszczenia przedmiotowych danych w systemie został ustanowiony przed wystąpieniem pandemii. Ponadto powstałe opóźnienie nie wywołało szkody, bowiem w tym okresie żaden podmiot nie składał wniosków o prowadzenie robót, umieszczanie infrastruktury technicznej i obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarzadzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego w pasie dróg gminnych. Decyzją z [...] lipca 2021 r. nr [...] Prezes UKE, rozpoznając sprawę jako organ I instancji, nałożył na Wójta karę pieniężną w wysokości [...]zł za nieprzekazanie informacji w terminie wyznaczonym przez Prezesa UKE w wezwaniu z [...] października 2020 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że strona nie wypełniła obowiązku przekazania w terminie informacji, o których mowa w art. 29b ust. 1 pkt 6 ustawy o wruist, a następnie nie przekazała żądanych informacji w terminie wyznaczonym w wezwaniu, wystosowanym do strony na podstawie art. 29d ust. 12 tej ustawy. Strona przekazała żądane informacje dopiero [...] dni po wyznaczonym w wezwaniu terminie. Organ opisał materiał dowodowy zebrany w sprawie oraz przytoczył treść mających zastosowanie przepisów prawa. Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego co do okoliczności siły wyższej (art. 189e k.p.a.), uniemożliwiającej wykonanie wezwania organu w zakreślonym terminie, organ stwierdził, iż strona odebrała wezwanie [...] października 2020 r., a termin na wypełnienie obowiązku upływał [...] listopada 2020 r., zatem strona miała prawie miesiąc na wypełnianie obowiązku. W ocenie Prezesa UKE możliwe było takie zorganizowanie pracy urzędu, aby wypełnić terminowo obowiązek. Tym bardziej, że organ nie skierował wezwania natychmiast po stwierdzeniu, że nie zostały przekazane przez nią wymagane informacje, lecz dopiero wiele miesięcy później, dając stronie czas na spokojne wypełnianie tego obowiązku i przezwyciężenie trudności związanych z pandemią. Odnosząc się natomiast do wskazywanych trudności przy przekazywaniu danych do systemu, organ podniósł, że na wypełnienie wezwania strona miała czas do [...] listopada 2020 r., natomiast kontakt telefoniczny z zespołem PIT strona podjęła dopiero [...] grudnia 2020 r. Ponadto w okresie wskazywanym przez stronę nie odnotowano niesprawności systemu PIT. Ustosunkowując się do wniosku strony o odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, Prezes UKE stwierdził, że mając na uwadze treść art. 189f § 1 k.p.a. odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej jest możliwie w dwóch odrębnych przypadkach. Co do przypadku pierwszego, gdy naruszenie prawa ma znikomą wagę i jednocześnie strona zaprzestała tego naruszania prawa, organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie w związku z tym, że strona przedłożyła przedmiotowe dane doszło do spełnienia przesłanki zaprzestania naruszania prawa. Jednakże zdaniem organu waga naruszenia jakiego dopuściła się strona wiąże się z dalekosiężnymi skutkami, zarówno dla realizacji obowiązków ustawowych Prezesa UKE, jak i dla samego rynku telekomunikacyjnego. Organ podniósł, że punktem odniesienia przy ocenie "wagi naruszenia" nie może być w tym przypadku jedynie czas trwania zwłoki w przekazaniu żądanych informacji na wezwanie Prezesa UKE, lecz również okoliczność, że wezwanie zostało wystosowane do strony wobec niewykonania przez nią w terminie obowiązku, o którym mowa w art. 29d ust. 6 ustawy o wruist. Wyjaśniono, iż z powodu tego, że uchwała weszła w życie [...] lutego 2020 r. strona winna była przekazać Prezesowi UKE informacje o stawkach opłaty za zajęcie pasa drogowego do [...] marca 2020 r. Opóźnienie w przekazaniu powyższych informacji wyniosło więc aż [...] dni. Wagę naruszenia w związku z powyższym organ winien oceniać przez pryzmat celu, dla którego Prezes UKE zbiera informacje dotyczące stawek za zajęcie pasa drogowego, tj. w celu udostępniania ich przedsiębiorcom telekomunikacyjnym, którzy na podstawie tych danych mają możliwość sporządzenia rzetelnej oceny kosztów planowanej inwestycji. Według organu nie można zatem uznać, że waga naruszenia jest znikoma, co jest jednoznaczne z wykluczeniem możliwości spełnienia przestanki określonej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Dokonując natomiast oceny drugiego przypadku, określonego w art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., organ wyjaśnił, iż nie może mieć on zastosowania z uwagi na to, iż nie ma innego organu uprawnionego do nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 29d ust. 13 ustawy o wriust, a przedmiotowe naruszenie nie spełnia znamion wykroczenia, przestępstwa ani przestępstwa skarbowego. Odnosząc się do wysokości ustalonej kary pieniężnej określonej w art. 29d ust. 13 ustawy o wruist, wskazał, iż kara wymierzana jest za każdy dzień zwłoki. Zatem biorąc pod uwagę fakt wykonania przez stronę obowiązku dostarczenia Prezesowi UKE żądanych w wezwaniu informacji [...] dni po wyznaczonym terminie, Prezes UKE wymierzył stronie karę w łącznej wysokości [...]zł. Pismem z [...] lipca 2021 r. Wójt wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy wydanej wyżej opisaną decyzją, żądając jej uchylenia i umorzenia postępowania. Jednocześnie wniósł o odstąpienie od ukarania z uwagi na działanie siły wyższej. W uzasadnieniu stanowiska Wójt wyjaśnił, iż podtrzymuje stanowisko zaprezentowane w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Dodatkowo podniósł, że urząd gminy zatrudnia [...] pracowników na stanowiskach urzędniczych, zatem nieobecność [...] pracowników spowodowana choroba COVId-19, stanowi 33% obsady urzędniczej i oznacza sparaliżowanie pracy urzędu. Ponadto nałożona kara jest niewspółmiernie wysoka w stosunku do zarzucanego naruszenia, w szczególności że opóźnienie wprowadzenia danych nie wywołało szkody. Decyzją z [...] października 2021 r. znak: [...] Prezes UKE, rozpoznając sprawę ponownie jako organ II instancji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy, opisał materiał dowodowy zebrany w sprawie, przytoczył treść mających zastosowanie przepisów prawa oraz wyjaśnił zakres ponownego zbadania sprawy. Prezes UKE stwierdził, że strona nie wypełniła obowiązku przekazania w terminie informacji, o których mowa w art. 29b ust. 1 pkt 6 ustawy o wruist, a następnie nie przekazała żądanych informacji w terminie wyznaczonym w wezwaniu, wystosowanym do strony na podstawie art. 29d ust. 12 ustawy o wruist. Strona przekazała żądane informacje [...] dni po wyznaczonym w wezwaniu terminie oraz dopiero [...] dni po upływie terminu wynikającego z ustawy o wruist. Tak więc naruszenie obowiązku wynikającego z ustawy o wruist, które podlega karze, tj. zwłoka w przekazaniu informacji na wezwanie, trwało 23 dni, ale podkreślić należy, że wcześniejsze opóźnienie w przekazaniu informacji do PIT, trwające w sumie [...] dni, również stanowiło naruszenie obowiązków ciążących na stronie, chociaż niepodlegające karze. Organ doszedł do przekonania, że kara pieniężna nałożona na Wójta w wysokości [...]zł jest prawidłowa, gdyż zgodnie z art. 29d ust.13 ustawy o wruist, w przypadku gdy podmiot wezwany przez Prezesa UKE na podstawie art. 29d ust. 12 tej ustawy nie przekaże żądanych informacji w terminie wyznaczonym przez Prezesa UKE, organ ten wymierza mu w drodze decyzji karę w wysokości [...]zł za każdy dzień zwłoki. W przedmiotowej sprawie strona pozostawała w zwłoce w przekazaniu informacji do PIT przez okres [...] dni, stąd nałożona na skarżącego kara wyniosła [...]zł. Odnosząc się do argumentacji podniesionej we wniosku strony o ponowne rozpoznanie oraz w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, organ podniósł, że strona jest podmiotem prawa publicznego, wobec czego uznawana jest w obrocie prawnym za podmiot profesjonalny, który, wykonując swoje kompetencje i zadania, powinien terminowo realizować nałożone prawem obowiązki. W kwestii problemów, jakie miał wyznaczony do realizacji przedmiotowego zadania pracownik urzędu gminy, organ wskazał, że już w wezwaniu Prezesa UKE z [...] października 2020 r. precyzyjnie i w sposób niebudzący wątpliwości pouczono, w jaki sposób należy wypełnić obowiązek, gdzie znajduje się instrukcja i gdzie należy się kierować w przypadku problemów technicznych związanych z systemem PIT. Pomimo problemów technicznych z obsługą sytemu PIT, na które powołała się strona i określenia w wezwaniu, gdzie należy się kierować w przypadku problemów technicznych, ze stanu faktycznego sprawy nie wynika, aby strona skierowała jakiekolwiek zapytanie bądź uwagi do Help Desku PIT. Miało to miejsce pomimo tego, że z oświadczenia pracownika strony z [...] maja 2021 r. wynika, iż rejestracja konta i wprowadzanie danych nie przebiegały technicznie bezproblemowo. Organ zwrócił uwagę na fakt, że skoro - jak wskazano w tym oświadczeniu – czynności te były utrudnione ze względu na problemy z połączeniem się z platformą i jej zawieszaniem się, to niejasne jest, z jakich względów, ponosząc ryzyko zapłaty wysokiej kary pieniężnej, strona zaniechała uzyskania fachowej, informatycznej pomocy od pracowników UKE, obsługujących system PIT. Niemniej jednak było to wyborem strony. Tymczasem skierowanie uwag w tym zakresie do Help Desku PIT niewątpliwie spotkałoby się z odpowiednią reakcją w postaci poinstruowania, co należy zrobić, aby przekazać informacje. Ponadto zespół PIT UKE dwukrotnie skierował do Wójta maile przypominające o niewypełnieniu ww. obowiązku, tj. [...] listopada 2020 r. (maila ponaglającego do przekazania informacji) oraz 17 listopada 2020 r. (maila informującego o upływie terminu wyznaczonego do przekazania informacji). Strona nie wskazała konkretnie, w jakim terminie problemy techniczne miały miejsce. Ponadto ustawowy obowiązek przekazania informacji powstał [...] marca 2020 r., zaś termin wynikający z wezwania to [...] listopada 2020 r. Nie ma zatem wątpliwości, że gdyby strona przez te ponad [...] miesięcy odpowiednio wcześnie podjęła próby przekazania żądanych informacji, to zakończyłyby się one skutecznym i terminowym przekazaniem danych, jak tego oczekuje ustawodawca. Odnosząc się do kolejnych argumentów strony wskazać należy, że ustawodawca nie przewidział zwolnienia od przedmiotowego obowiązku sprawozdawczego albo odroczenia terminu jego wykonania bądź konieczności umorzenia wszczętego w tej sprawie postępowania, nawet pomimo istnienia pandemii COVID-19. Ze względu na to, że ustawodawca jest racjonalny, wskazać należy, że jego zamiarem było, aby obowiązek, o którym mowa, został wykonany w takim terminie, jaki wynikał z ustawy, uchwalonej zanim nastąpił stan epidemii COVID-19. Tym samym Prezes UKE był nie tyle uprawniony, co zobligowany z mocy samego prawa do wszczęcia postępowania i nałożenia kary w przypadku niewykonania w terminie przedmiotowego obowiązku. W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że nie neguje, iż okoliczność mniejszej obsady personalnej czy pracy zdalnej mogły utrudniać realizację wszelkich zadań w urzędzie gminy, ale absolutnie nie oznacza to jeszcze, że wykonanie przedmiotowego obowiązku nie było możliwe. Wskazuje na to tym bardziej fakt, że nie każda gmina w kraju uchybiła opisywanemu obowiązkowi, pomimo istniejącego stanu pandemii. Ponownego podkreślenia wymaga zatem, że jak podniosła sama strona, w urzędzie gminy jest [...] stanowisk urzędniczych, a na zwolnieniach było zaledwie [...] pracowników, wobec czego do wykonania przedmiotowego obowiązku pozostawało jeszcze [...] osób. Wskazać również należy, że zwolnienia, o których mowa, dotyczyły okresu: [...] października 2020 r. - [...] listopada 2020 r., a zatem nie mogą stanowić uzasadnienia dla zwłoki, jaka miała miejsce po tym terminie. Ponadto nie wiadomo, czy pracownik odpowiedzialny za przekazanie danych również przebywał na zwolnieniu. Nawet gdyby tak było, to w ocenie organu należało - korzystając z tak szerokiej obsady urzędniczej - ustanowić zastępstwo za tego pracownika, aby obowiązek mógł zostać terminowo zrealizowany. Od powyższej decyzji Wójt złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ administracji albo odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 189e k.p.a. oraz art. 189d - 189f k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniósł, że przekroczenie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony. Pracownik urzędu miał problemy techniczne związane z logowaniem się do sytemu, co nie zostało udokumentowane sporządzeniem protokołu lub notatki, bowiem nikt nie przewidywał, że mogą powstać tak negatywne skutki. Skarżący podtrzymał stanowisko, że na opóźnienie miała wpływ sytuacja związana z pandemią COVID-19, która - w jego ocenie - jest okolicznością o cechach siły wyższej, a w szczególności ograniczenie pracy urzędu poprzez wprowadzenie pracy zdalnej. Ponadto [...] z [...] pracowników od [...] października 2020 r. do [...] listopada 2020 r. przebywało na zwolnieniach lekarskich, co utrudniało sprawne funkcjonowanie urzędu. W pierwszej kolejności załatwiano sprawy niezbędne do obsługi mieszkańców oraz dotyczące bieżącej obsługi i funkcjonowania urzędu. Zdaniem skarżącego organ miał możliwość odstąpienia od wymierzenia kary, poprzestając na pouczeniu, ponieważ waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Skarżący podniósł, że informacja dotycząca stawek za zajęcie pasa drogowego została organowi przekazana, a Uchwała Rady Gminy B. z [...] stycznia 2020 r. została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa M., zatem była aktem prawa powszechnie znanym, do którego dostęp miał nieograniczony zakres podmiotów, w tym podmiotów instytucjonalnych. Wskazał również, że nałożona kara jest niewspółmiernie wysoka do zarzucanego naruszenia, w szczególności opóźnienie wprowadzenia danych nie wywołało szkody. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.) sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W działaniu Prezesa UKE Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno odnośnie do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowania do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja jest wyczerpująca. Przechodząc do motywów rozstrzygnięcia Sądu na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem zaskarżonej decyzji była kara pieniężna, nałożona na stronę, za nieprzedłożenie informacji w terminie wyznaczonym przez Prezesa UKE w wezwaniu skierowanym do skarżącego na podstawie art. 29d ust. 12 ustawy o wruist. Stosownie do treści art. 29a ustawy o wruist Prezes UKE, za pośrednictwem strony internetowej, prowadzi punkt informacyjny do spraw telekomunikacji. Zgodnie z art. 29b ust. 1 ustawy o wruist w ramach PIT zapewnia się każdemu operatorowi sieci (przedsiębiorca telekomunikacyjny, podmiot wykonujący zadania z zakresu użyteczności publicznej, w tym jednostka samorządu telekomunikacyjnego – zob. art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy) dostęp do posiadanych przez Prezesa UKE informacji: 1) w zakresie procedur i formalności wymaganych przed rozpoczęciem robót budowlanych dotyczących infrastruktury telekomunikacyjnej, w trakcie ich wykonywania oraz do ich zakończenia i rozpoczęcia użytkowania tej infrastruktury, w tym informacji o wymaganych decyzjach, zgłoszeniach i zawiadomieniach do właściwych organów, a także zwolnieniach z obowiązku ich uzyskania lub dokonania; 2) uzyskanych w wyniku inwentaryzacji, o której mowa w art. 29 ust. 1; 3) o istniejącej infrastrukturze technicznej, innej niż infrastruktura objęta inwentaryzacją, o której mowa w art. 29 ust. 1, a także o kanałach technologicznych, określających: a) ich lokalizację i przebieg, b) rodzaj i aktualny stan oraz sposób użytkowania, c) dane kontaktowe w sprawach dostępu; 4) o planach inwestycyjnych w zakresie wykonywanych lub planowanych robót budowlanych, finansowanych w całości lub w części ze środków publicznych, dotyczących infrastruktury technicznej lub kanałów technologicznych, określających: a) lokalizację i rodzaj robót, b) element infrastruktury technicznej lub kanału technologicznego, którego roboty dotyczą, c) przewidywaną datę rozpoczęcia robót i czas ich trwania, d) dane kontaktowe w sprawach koordynacji robót budowlanych; 5) o stronach internetowych, na których zostały zamieszczone warunki dostępu, o których mowa w art. 18 ust. 7 i art. 35a ust. 7 niniejszej ustawy oraz art. 39b ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2020 r. poz. 1463 i 2338); 6) o obowiązujących stawkach opłaty za zajęcie pasa drogowego w celach, o których mowa w art. 40 ust. 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, ustalonych w drodze uchwały, o której mowa w art. 40 ust. 8 tej ustawy. Obowiązek przekazywania danych wskazanych w art. 29b ust. 1 pkt 6 tej ustawy obciąża wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starostę i marszałka województwa (art. 29d ust 6 ww. ustawy). Informacje o stawkach opłaty winny być przekazywane w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie uchwały, o której mowa w art. 40 ust. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz.1376 ze zm., dalej: u.d.p.). Informacje te są przekazywane w systemie teleinformatycznym zapewniającym gromadzenie, aktualizację i udostępnianie tych informacji w sposób jednolity dla obszaru całego kraju (zob. art. 29b ust. 2 ustawy o wruist). Funkcjonalność tego systemu umożliwia bezpośrednie wprowadzanie informacji do bazy danych oraz ich aktualizowanie przez stronę internetową punktu informacyjnego do spraw telekomunikacji m.in. przez podmioty, o których mowa w art. 29d ust. 6 ustawy, tj. wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starostę i marszałka województwa, jak i identyfikację podmiotu wprowadzającego informacje (art. 29b ust. 3 ustawy o wruist). W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny sprawy co do okoliczności samego uchybienia terminu w ustalonym wymiarze nie był pomiędzy stronami sporny. Zgodnie z niekwestionowanym stanem sprawy uchwała w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego została podjęta [...] stycznia 2020 r., opublikowana [...] lutego 2020 r. i zgodnie z jej § 9 weszła w życie [...] marca 2020 r. Tym samym skarżący, na podstawie art. 29b ust. 6 ustawy wriust, obowiązany był w terminie 14 dni, tj. do [...] marca 2020 r., wprowadzić do systemu PIT dane wynikające z uchwały. Bezsprzecznie dane nie zostały umieszczone w systemie PIT w tym terminie, wobec czego Prezes UKE, prawidłowo realizując swój ustawowy obowiązek z art. 29d ust. 12 ustawy o wruist, wezwał skarżącego do uzupełnienia przedmiotowych danych w terminie do [...] listopada 2020 r. Termin ten nie został przez stronę dochowany, albowiem dane do systemu PIT wprowadzano dopiero [...] grudnia 2020 r. W zakresie okoliczności faktycznych Wójt kwestionował natomiast ustalenia organu co do dwóch kwestii, iż organ nieprawidłowo przyjął, że sytuacja wynikająca z pandemii COVID-19 nie uniemożliwiła wykonania ciążącego na stronie obowiązku (art. 189e k.p.a.) oraz bezpodstawnie przyjął, że zaistniałe naruszenie było na tyle istotne, że uniemożliwiało odstąpienie od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Należy wskazać, że powoływane wyżej przepisy wyłączają możliwość ukarania strony w sytuacji, jaką jest siła wyższa (art. 189e k.p.a.) lub też obligują organ do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa bądź karę już uprzednio nałożono (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.). W ocenie Sądu Prezes UKE prawidłowo przyjął, że ww. przepisy nie mogą mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie. Przepis art. 189e k.p.a. wyłącza możliwość ukarania strony jedynie w bardzo szczególnej sytuacji, jaką jest siła wyższa. Za siłę wyższą jest uznawane wyłącznie zdarzenie charakteryzujące się trzema następującymi cechami: zewnętrznością, niemożliwością jego przewidzenia oraz niemożliwością zapobieżenia jego skutkom. Siła wyższa wyznacza granicę odpowiedzialności na zasadzie ryzyka. Dominuje koncepcja obiektywna siły wyższej rozumianej jako zdarzenie zewnętrzne, o charakterze nadzwyczajnym, przejawiającym się w nieznacznym stopniu prawdopodobieństwa jego wystąpienia oraz o charakterze przemożnym, polegającym na niemożności jego opanowania i zapobieżenia jego skutkom na istniejącym w danej chwili poziomie rozwoju wiedzy i techniki. Zwykle przejawem tak rozumianej vis maior są katastrofy żywiołowe: trzęsienia ziemi, powodzie lub huragany. Za siłę wyższą mogą być także uznane zdarzenia wywołane przez człowieka, jak: działania wojenne lub gwałtowne rozruchy, a także akty władzy publicznej, którym należy się podporządkować pod groźbą sankcji (wyrok SN z 31 maja 2019 r., sygn. akt IV CSK 129/18, publ. LEX nr 2690186). Zdaniem Sądu sytuacja związana z COVID-19 w okresie wykonania nałożonego obowiązku po wezwaniu organu nie stanowi przejawu siły wyższej w tej sprawie. Argumentacja skarżącego, jakoby absencja pracowników z powodu COVID-19 uniemożliwiała im wykonanie obowiązku w listopadzie 2020 r., nie znajduje odzwierciedlania w rzeczywistości. Skoro bowiem - jak wskazywał skarżący - absencja osób zatrudnionych w urzędzie gminy w okresie od 16 października 2020 r. do [...] listopada 2020 r. wyniosła [...] pracowników przy ogólnej liczbie zatrudnionych [...] pracowników, a jednocześnie gmina załatwiała sprawy niezbędne do obsługi mieszkańców oraz dotyczące bieżącej obsługi i funkcjonowania urzędu, to nie sposób uznać, że sytuacja związana z COVID-19 (zwolnienia lekarskie pracowników) stanowiła dla niej sytuację nagłą, nieprzewidywalną która uniemożliwiała funkcjonowanie gminy. O ile trudności organizacyjne w funkcjonowaniu urzędu gminy w początkowym okresie pandemii mogą być zrozumiałe i można byłoby je usprawiedliwić, to w listopadzie 2020 r. urząd gminy powinien mieć już tak zorganizowaną pracę, żeby prawidłowo funkcjonować. Tym bardziej, że w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego w okresie od [...] marca do [...] maja 2020 r. zawieszeniu uległy terminy procesowe w postępowaniu administracyjnym, co zabezpieczyć miało nie tylko interesy stron postępowania, ale również stanowić miało ułatwienie pracy w urzędach i danie czasu na wprowadzenie właściwych procedur (ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem, zwalczaniem SARS-CoV-2, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 - Dz. U. z 2020 r. poz. 875 ze zm.). Jak słusznie zauważył organ, zwolnienia, na które powołuje się skarżący, dotyczyły okresu: [...] października 2020 r. - [...] listopada 2020 r., a zatem nie mogą stanowić uzasadnienia dla zwłoki, jaka miała miejsce po tym terminie. Ponadto nie wiadomo przy tym, czy pracownik odpowiedzialny za przekazanie danych również przebywał na zwolnieniu. Nawet, gdyby tak jednak było, jak zasadnie stwierdził organ należało - korzystając z tak szerokiej obsady urzędniczej - ustanowić zastępstwo za tego pracownika, aby obowiązek mógł zostać terminowo zrealizowany. Również wskazywane przez skarżącą problemy techniczne, jakie miał przy wprowadzaniu danych pracownik, nie mogą zostać uznane za siłę wyższą. Informacje, o których mowa w art. 29d ust. 6 ustawy o wruist, tj. o obowiązujących stawkach opłaty za zajęcie pasa drogowego, powinny zostać przekazane do systemu PIT (systemu teleinformatycznego) po raz pierwszy do 1 października 2016 r. Niewątpliwie już w treści znajdującego się w aktach administracyjnych wezwania Prezesa UKE z 6 października 2020 r. skarżący został pouczony o technicznych aspektach wypełnienia ustawowego obowiązku w sposób jasny, precyzyjny i niebudzący wątpliwości. W przedmiotowym wezwaniu organ wskazał m.in. za pośrednictwem jakiej strony internetowej należy przekazać dane, podał link do instrukcji wprowadzania danych, przedstawił krok po kroku, jak należy postępować, żeby przekazanie danych zostało zrealizowane w sposób prawidłowy. Ponadto w wezwaniu zamieścił informację, gdzie skarżący powinien kierować się w przypadku problemów technicznych związanych z systemem PIT, a w mailu z [...] grudnia 2020 r. dodatkowo przypomniał szczegółową instrukcję realizacji obowiązku. Zatem już w momencie otrzymania powyższego wezwania ([...] października 2020 r.) strona miała wiedzę o sposobie i formie wprowadzenia danych i mogła liczyć się z tym, że w trakcie ich przekazywania drogą elektroniczną mogą zajść nieprzewidziane okoliczności. Dlatego też winna te właśnie nieprzewidziane okoliczność wziąć pod uwagę i rozpocząć realizację obowiązku odpowiednio wcześniej. W aktach administracyjnych nie znajdują się natomiast żadne dokumenty wskazujące na próby kontaktu z obsługą informatyczną PIT, w związku z powoływanymi przez skarżącego problemami technicznymi. Jedynym dokumentem potwierdzającym kontakt pracownika urzędu z Prezesem UKE jest mail organu z [...] grudnia 2020 r., stanowiący odpowiedź na rozmowę telefoniczną ze stroną, w którym organ informuje, iż wezwanie do przekazania danych zostało przesłane na skrzynkę ePUAP skarżącego oraz że na adres [email protected] wysłał dwa komunikaty informujące o rozpoczęciu naliczania kary. Z powyższego można wywieść, iż skarżący dopiero [...] grudnia 2020 r. zapoznał się z informacjami otrzymywanymi od organu od [...] października 2020 r. W ocenie Sądu wypełnienie ustawowego obowiązku na skutek nieobecności części pracowników w związku z panującą pandemią oraz ewentualnych problemów technicznych mogło być utrudnione, jednak nie było niemożliwe, zwłaszcza biorąc pod uwagę okres, w jakim skarżący pozostawał w zwłoce i argumentację przedstawioną powyżej. Skarżący nie dochował należytej staranności w realizacji nałożonego na niego obowiązku i odpowiednio nie zadbał o własne interesy jako podmiotu publicznego. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez organ art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., przewidujący, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa, to Sąd stanął na stanowisku, że Prezes UKE prawidłowo przyjął, iż ten przepis nie może mieć zastosowania w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy. W tym zakresie Sąd w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z 12 lipca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 207/21, że w tym przypadku nie mamy do czynienia ze znikomością naruszenia, zarówno z uwagi na charakter zaistniałego naruszenia - ustawowy obowiązek został wprowadzony 1 lipca 2016 r. (art. 1 pkt 15 Dz.U. z 2016 r. poz. 903), a jego wymagalność po raz pierwszy miała miejsce 1 października 2016 r. (art. 20 Dz.U. z 2016 r. poz. 903), jak i ze względu na status podmiotu, na którym spoczywał ten obowiązek (organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego - gminy). Należy zauważyć, że PIT służy realizacji określonej w ustawie misji publicznej związanej z łatwym dostępem do rzetelnych i aktualnych danych dotyczących szeroko rozumianych inwestycji telekomunikacyjnych. Naruszenie wymogu dostarczania takich informacji, na zasadach określonych w art. 29d ustawy o wruist, stanowi zatem nie tylko uchybienie obowiązkowi ustawowemu, ale godzi także w wymierne dobra zarówno podmiotów korzystających z PIT, jak i w konsekwencji innych podmiotów korzystających z infrastruktury telekomunikacyjnej, a także w wiarygodność tego instrumentu, pozbawiając możliwości korzystania z tego narzędzia w zaufaniu do aktualności i kompletności udostępnianych tu informacji. Bez wpływu na takie postrzeganie ma fakt, że każdy z tych podmiotów może zapoznać się z treścią uchwał w sprawie określenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego w dzienniku urzędowym właściwego województwa, albo zwrócić się o dane dotyczące stawek opłat bezpośrednio do danej jednostki samorządu terytorialnego. Skoro ustawodawca przewidział i usankcjonował powstanie i prowadzenie systemu PIT, to w żadnym razie usprawiedliwieniem dla braku wprowadzenia do niego danych nie ma fakt publikacji uchwały, czy też możliwość udzielania informacji bezpośrednio zainteresowanym podmiotom o stawkach opłat. Ustawodawca w zakresie wprowadzania danych do systemu PIT przewidział wprawdzie termin 14 dni, jednakże sankcją karną obwarował dopiero termin wyznaczony przez Prezesa UKE w wezwaniu do wykonania tego ustawowego obowiązku. Tym samym, przy realizacji obowiązku z art. 29d ust. 6 ustawy o wruist, przewidziano niejako dodatkowe narzędzie dyscyplinujące w postaci wezwania Prezesa UKE (art. 29d ust. 12 ustawy o wruist), w którym zakreślany jest dodatkowy termin na realizację obowiązku, tj. termin ponad ustawowe 14 dni. Termin z wezwania stanowi niejako "drugą szansę" dla zobowiązanego, by ten nie dopuścił się zwłoki w dopełnieniu ustawowego obowiązku. Przekazanie informacji w terminie określonym w wezwaniu nie rodzi wszak sankcji administracyjnej. Dopiero zwłoka w jego dotrzymaniu obwarowana jest sankcją w formie kary pieniężnej, przy wymierzaniu której Prezes UKE jest związany. Kara pieniężna jest nakładana w tym przypadku nie za nieprzekazanie informacji na zasadach określonych w art. 29d ust. 6 ustawy o wruist, ale w wyniku uchybienia terminowi na ich przekazanie wyznaczonego treścią wezwania Prezesa UKE, o którym mowa w ust. 12 tego artykułu. Zatem, skoro wystosowanie przez Prezesa UKE wezwania w trybie art. 29d ust. 12 ustawy o wruist jest już wynikiem uprzedniego uchybienia przepisom prawa, co nie może być pomijane przy ocenie podstaw do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., to w takim przypadku nie ma mowy o znikomej wadze naruszenia. Niezastosowanie się przez stronę do wezwania Prezesa UKE nie może więc być zakwalifikowane jako naruszenie znikome. W niniejszej sprawie faktyczny termin niewywiązania się z nałożonego ustawowo obowiązku informacyjnego liczył aż 285 dni, stąd organ zasadnie odmówił zastosowania w tej sprawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa. Sąd nie dostrzegł również z urzędu naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego też oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło