VIII SA/Wa 160/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2018 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga S. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z [...] sierpnia 2017 r. znak [...] Starosta [...] w oparciu o art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit d, art. 76 ust. 7 pkt 1, 2, 3, 4 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. z 2017 r. Dz.U. poz. 1065) orzekł o odmowie umorzenia S. K. kwoty [...] zł stanowiącej sumę kwot: [...] zł nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych od 1 maja 2013 r. do 7 sierpnia 2013 r. i kwotę [...] zł z tytułu nienależnie pobranego stypendium stażowego od 1 lipca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. Powyższa decyzja została doręczona adresatowi w dniu 14 września 2017 r. Następnie pismem z dnia 19 października 2017 r., Starosta [...] poinformował S. K., iż doręczona decyzja nie zawiera pouczenia o przysługujących mu prawach związanych z odwołaniem. Zatem w piśmie organ przywołał treść pouczenia o odwołaniu i terminie do jego wniesienia. Jednocześnie organ zaznaczył, że jeżeli adresat pisma wniesie odwołanie od decyzji z [...] sierpnia 2017 r., to należy z odwołaniem złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W dniu 17 listopada 2017 r., S. K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z [...] sierpnia 2017 r. wraz z odwołaniem od wskazanej decyzji. Postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. nr [...], Wojewoda [...] (dalej: "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. 2017 r., poz. 1257, dalej "Kpa"), odmówił S. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2017 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Wyjaśnił, że doręczona S. K. decyzja Starosty [...] z [...] sierpnia 2017 r. nie zawierała pouczenia o przysługującym środku odwoławczym oraz o sposobie i terminie do jego wniesienia. Ww. nie występował o uzupełnienie decyzji o pouczenie prawne w trybie art. 111 § 1 Kpa. Organ przytoczył także treść pisma z 19 października 2017 r. skierowanego do strony. Rozpoznając złożony wniosek o przywrócenie terminu i odwołanie od decyzji, w pierwszej kolejności organ odwoławczy zaznaczył, że brak pouczenia prawnego w decyzji nie jest wadą uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji, brak taki jest podstawą do przywrócenia terminu do złożenia odwołania na wniosek strony. Następnie Wojewoda [...] przywołał treść art. 58 § 1 Kpa, zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Dalej podał, że w myśl § 2 powołanego art., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Organ odwoławczy stwierdził, że S. K. nie uprawdopodobnił braku swojej winy w niedotrzymaniu terminu do złożenia odwołania, ponieważ w ogóle nie podał przyczyny nie wniesienia odwołania w terminie przewidzianym przepisami. Ponadto zaznaczył, że strona została poinformowana o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pismem z 19 października 2017 r., zaś pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem od decyzji zostało nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu 17 listopada 2017 r., a więc już po upływie terminu 7 dni określonego w art. 58 § 2 Kpa. Zatem organ odwoławczy uznał, że nie zostały spełnione formalne warunki złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i w tej sytuacji brak było podstaw by rozpatrzeć pozytywnie wniosek strony, która nie uprawdopodobniła braku swojej winy oraz złożyła wniosek z uchybieniem terminu do jego złożenia. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. K. (dalej jako: "skarżący"). W opisowej skardze przytoczył okoliczności powodujące złożenie odwołania, otrzymanie pisma z 19 października 2017 r., a jednocześnie wyraził zdziwienie dlaczego jego prośba została potraktowana odmownie skoro zachował termin 14 dni, zaś obecnie organ powołuje się na termin 7 dniowy. Skarżący uważa także, że potraktowano go niesprawiedliwie i krzywdząco. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, jeszcze raz podnosząc, że strona uchybiła 7-dniowemu terminowi od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz nie uzasadniła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej jest postanowienie organu administracji odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z uwagi na to, obowiązkiem Sądu była ocena, czy organ administracji miał podstawy do zastosowania art. 58 i art. 59 § 2 Kpa. Przypomnieć jednak należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy Starosta Szydłowiecki wydając decyzję z 31 sierpnia 2017 r. odmawiającą skarżącemu umorzenia kwoty [...] zł stanowiącej sumę kwot: [...] zł nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych od 1 maja 2013 r. do 7 sierpnia 2013 r. i kwotę [...] zł z tytułu nienależnie pobranego stypendium stażowego od 1 lipca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r., nie zawarł w niej pouczenia czy stronie służy odwołanie, oraz trybu jego wniesienia. Stosownie zaś do art. 107 § 1 pkt 7 Kpa , decyzja zawiera (pkt 7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania. W zaistniałym stanie faktycznym, decyzja organu I instancji była obarczona wadą wynikająca z art. 107 § 1 pkt 7 Kpa. Również jest poza sporem, że dopiero w piśmie uzupełniającym z 19 października 2017 r., skierowanym do skarżącego, organ - w tym przypadku Starosta podał treść pouczenia jakie powinna zawierać decyzja z 31 sierpnia 2017 r. Jednocześnie nie może umknąć z pola widzenia, że pismo to zawierało informację, że wraz z odwołaniem należy złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do treści art. 111 § 1 Kpa strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, może ją uzupełnić lub sprostować z urzędu w zakresie, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji (art. 111 § 1a Kpa). Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia (art. 111 § 1b Kpa). W przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia (art. 111 § 2 Kpa). W rozpoznawanej sprawie skarżący nie składał wniosku o uzupełnienie decyzji, ale sam organ I instancji w piśmie uzupełniającym zawarł treść pouczenia. Stwierdzić należy, że brak pouczenia traktowany jest jak błędne pouczenie w rozumieniu art. 112 Kpa. Takie naruszenie przez organ administracji publicznej obowiązków nie różni się w skutkach od błędnego wskazania organu odwoławczego i dlatego nie może być inaczej traktowane przez prawo. W związku z tym brak pouczenia będzie stanowił o możliwości stosowania regulacji zawartej w art. 112 Kpa. Tak samo należy traktować sytuację niepodania w pouczeniu informacji o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 Kpa. Przepis art. 112 Kpa stanowi, że błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Norma tam zawarta niewątpliwie zabezpiecza stronę przed błędami popełnionymi przez organ administracji i skutkami nierespektowania przez niego wszystkich wymogów przewidzianych w art.107 § 1 Kpa (stosownie do którego pouczenie strony o przysługujących jej środkach prawnych jest jednym z koniecznych elementów każdej decyzji administracyjnej), a także łamania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art.8 Kpa) oraz zasady czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa (art.9 Kpa). Błędna informacja (w tym brak w ogóle pouczenia) co do prawa, trybu i terminu złożenia przysługujących środków prawnych nie może powodować dla strony negatywnych dla niej konsekwencji. W literaturze przedmiotu, jak też w judykaturze powszechnie przyjmuje się, że tylko wówczas wniesienie środka prawnego po terminie należy uznać za skuteczne z mocy samego art.112 Kpa, bez konieczności jego przywracania. Taka sytuacja miała miejsca w niniejszej sprawie. Skoro więc, skarżący zgodnie z ww. przepisami zachował termin 14 dni do wniesienia odwołania od otrzymania pisma organu pierwszej instancji o uzupełnieniu decyzji – poprzez pouczenie co do możliwości wniesienia odwołania, to jego odwołanie jest dopuszczalne i nie uchybia terminowi do wniesienia odwołania. Zbędne było zatem wnoszenie wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W przekonaniu Sądu w składzie orzekającym zasadne jest także przyjęcie stanowiska, że skarżący uprawdopodobnił brak swojej winy okolicznością wadliwego pouczenia przez organ I instancji co do możliwości wniesienia odwołania i złożenia wniosku o jego przywrócenie. Taka koncepcja jest również przyjmowana w orzecznictwie sadów administracyjnych (wyrok NSA z 21 grudnia 2005 r. , I OSK 271/05, publ. Legalis ) Reasumując organ odwoławczy winien więc merytorycznie rozpoznać odwołanie skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2017 r. Brak było zaś podstaw do wydania rozstrzygnięcia jakim jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W przypadku jednak przyjęcia drugiego podejścia akceptowanego w doktrynie i orzecznictwie, należy uznać, że sam fakt wadliwego pouczenia co do możliwości wniesienia odwołania i wniosku o jego przywrócenie stanowi podstawę do przywrócenia terminu. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.