VIII SA/Wa 161/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływana dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną. Miesięczny dochód małżonków z tytułu emerytury to kwota 2.737,84 zł netto. Zestawiając miesięczne koszty bieżącego utrzymania skarżący wskazał, że wydatki na czynsz, energię, gaz, telefon stacjonarny i komórkowy, Internet , bilety ZTM oraz leki stanowią sumę 1124 zł, pozostała kwota to 1489 zł. Do wniosku załączył wyciągi z rachunków bankowych potwierdzające, że na konto wnioskodawcy i jego żony wpływa emerytura we wskazanej wysokości. Ponadto z wyciągów tych wynika, że debet na rachunku żony wnioskodawcy wynosi 3.654 zł natomiast na rachunku wnioskodawcy 557 zł. Wskazując na powyższy debet bankowy oraz wysokość wydatków na bieżące utrzymanie skarżący stwierdził, że są to okoliczności uniemożliwiające poniesienie kosztów związanych z udziałem w sprawie. Jako jedyny majątek skarżący wymienił mieszkanie spółdzielcze. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Jak wynika zaś z treści powołanego art. 246 § 1 p.p.s.a, dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z akt sprawy oraz wyjaśnień skarżącego wynika, że nie ma on innych osób na utrzymaniu, a stały dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego kształtuje się na poziomie 2.737 zł netto. Nie jest on zatem pozbawiony źródła utrzymania, zaś przedstawiona przez skarżącego wysokość kosztów bieżącego utrzymania pozostaje na poziomie przeciętnego gospodarstwa domowego. Poza tym, jak wyjaśnił wnioskodawca, po opłaceniu bieżących wydatków pozostaje mu kwota wolnych środków w wysokości 1.489 zł. Jednocześnie w żaden sposób skarżący nie wykazał, aby z tej kwoty nie był w stanie wygospodarować 200 zł tytułem, wpisu od wniesionej skargi (jedynych zresztą kosztów na obecnym etapie postępowania), a także nie wykazał, by posiadanie debetu było spowodowane wyższymi (koniecznymi) wydatkami niż osiągany dochód. Powyższego nie zmienia okoliczność, że łączny debet bankowy skarżącego i jego żony kształtuje się na poziomie 4.211 zł. Zobowiązania bowiem cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa przed koniecznością ponoszenia kosztów związanych z własnym udziałem w postępowaniu sądowym. Koszty takie należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Zestawiając zatem wysokość kosztów postępowania (200 zł) do jakich jest zobowiązany skarżący z wysokością osiąganego dochodu i przy uwzględnieniu wskazanych wydatków uznano, że jest on w stanie partycypować w kosztach postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.