VIII SA/Wa 161/18
WyrokWSA w Warszawie2018-04-12
Skład orzekający: Artur Kot, Iwona Owsińska Gwiazda, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o skierowaniu obowiązku do wykonania zastępczego jest zasadne, gdy zobowiązany twierdzi, że dobrowolnie przystąpił do wykonania obowiązku, a jednocześnie nie udostępnia nieruchomości do oględzin i nie ma zakończonego postępowania o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o wykonaniu zastępczym było zasadne. Pomimo twierdzeń zobowiązanego o dobrowolnej rozbiórce, brak udostępnienia nieruchomości do oględzin i niepotwierdzenie wykonania prac rozbiórkowych przez organ egzekucyjny, a także fakt, że postępowanie egzekucyjne trwało od wielu lat i stosowano inne środki przymusu, uzasadniały zastosowanie wykonania zastępczego. Sąd podkreślił, że jedynie całkowite wykonanie obowiązku może skutkować odstąpieniem od czynności egzekucyjnych, a częściowe wykonanie lub samo przystąpienie do realizacji nie jest wystarczającą przesłanką do zaniechania egzekucji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) o skierowaniu do wykonania zastępczego obowiązku rozbiórki drewnianego ogrodzenia. Obowiązek ten wynikał z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 2011 r. Pomimo wieloletniego postępowania egzekucyjnego, upomnień, nałożenia i wyegzekwowania grzywny, zobowiązani nie wykonali nakazu rozbiórki. PINB wydał postanowienie o wykonaniu zastępczym, szacując koszty na około [...] zł. Skarżący zarzucił przedwczesność postanowienia, twierdząc, że dobrowolnie przystąpił do rozbiórki i że nie został skutecznie zawiadomiony o oględzinach. WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB, uznając zarzuty za niezasadne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska Gwiazda Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu jest skarga A. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Nr [...] z [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją Nr [...] z [...] października 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: PINB, organ I instancji) nakazał H. J.
i A. J. (dalej: inwestorzy, zobowiązani) rozbiórkę drewnianego ogrodzenia działki wykonanego od strony działki A. L., położonej na działce nr ewid. [...] przy ul. K. w S..
W związku z niewykonaniem ww. decyzji przez inwestorów, organ I instancji wdrożył postępowanie egzekucyjne.
W dniu 2 marca 2012 r. inwestorom zostało doręczone upomnienie wzywające do wykonania wynikającego z decyzji PINB nr [...] obowiązku rozbiórki drewnianego ogrodzenia działki nr ewid. [...], położonej przy ul. K. w S., usytuowanego od strony działki sąsiedniej. Postanowieniem Nr [...] z [...] maja 2013 r. PINB umorzył wadliwie prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie wcześniej wystawionych tytułów wykonawczych (Nr [...] i Nr [...] z [...] listopada 2012 r.).
W dniu [...] lipca 2012 r. PINB wystawił nowy tytuł wykonawczy Nr [...], którego doręczenie zobowiązanym 27 lipca 2013 r. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.
Postanowieniem Nr [...] z [...] sierpnia 2013 r. organ I instancji, po rozpoznaniu zarzutów inwestorów z [...] lipca 2013 r., orzekł o oddaleniu zgłoszonych zarzutów. Na skutek złożonego zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy) postanowieniem nr [...] z [...] października 2013 r., orzekł o uchyleniu zażalonego postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Postanowieniem Nr [...] z [...] listopada 2013 r. PINB orzekł o oddaleniu zgłoszonych zarzutów. Na skutek złożonego zażalenia organ odwoławczy postanowieniem Nr [...] z [...] stycznia 2014 r. orzekł o utrzymaniu w mocy zażalonego postanowienia. Wyrokiem z 3 lipca 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 365/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi inwestorów na ww. postanowienie Nr [...], orzekł o oddaleniu skargi. Wyrokiem z 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2840/14, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej inwestorów od wyroku z 3 lipca 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 365/14.
Postanowieniem Nr [...] z [...] lutego 2014 r. PINB orzekł o nałożeniu na inwestorów grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją nr [...]. Na skutek złożonego zażalenia organ odwoławczy postanowieniem Nr [...]
z [...] marca 2014 r. orzekł o uchyleniu zażalonego postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Postanowieniem Nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. organ I instancji ponownie orzekł o nałożeniu na inwestorów grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją nr [...]. Na skutek złożonego zażalenia WINB postanowieniem nr [...] z [...] września 2014 r. orzekł o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia
w mocy. Wyrokiem z 6 maja 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1245/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi inwestorów, orzekł o oddaleniu skargi na ww. postanowienie Nr [...]. Wyrok stał się prawomocny w dniem 6 maja 2015 r.
W dniu [...] listopada 2016 r. OPINB wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], który skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. celem wyegzekwowania, która została wyegzekwowana, ale inwestorzy w dalszym ciągu nie wykonali obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Nr [...] z [...] października 2011 r.
Postanowieniem Nr [...] z [...] września 2017 r. PINB, działając na podstawie art. 128 § 1 pkt 2 i art. 128 § 1a w związku z art. 130 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015, zwana dalej: u.p.e.a.), w związku z niewykonaniem obowiązku określonego
w tytule wykonawczym Nr [...] z [...] listopada 2016 r., tj. wykonania rozbiórki drewnianego ogrodzenia na działce nr [...] w miejscowości S. ul. K., orzekł o zleceniu jego wykonania innej osobie na koszt i niebezpieczeństwo inwestorów.
W uzasadnieniu postanowienia PINB wskazał, iż pomimo wdrożenia postępowania egzekucyjnego inwestorzy w dalszym ciągu nie wykonali obowiązku wynikającego z decyzji ostatecznej. Należało zatem zastosować środek przymusu
w postaci wykonania zastępczego. Zastosowana wysokość kwoty wykonania zastępczego oszacowana została przez organ I instancji na około [...] zł.
Zdaniem PINB, wykonanie zastępcze jest tym środkiem, które skutecznie doprowadzi do przywrócenia stanu poprzedniego. Stwierdził, iż dalsze tolerowanie lekceważenia wykonania obowiązku nałożonego prawomocną decyzją jest niedopuszczalne, a wydanie postanowienia o wykonaniu zastępczym stało się konieczne tym bardziej, że ogrodzenie jest uciążliwe dla działki sąsiedniej.
W zażaleniu złożonym na powołane wyżej postanowienie A. J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jego uchylenie w całości.
Zdaniem skarżącego, przedmiotowe postanowienie jest przedwczesne, przez co bezpośrednio narusza interes prawny skarżącego. Wskazał, iż w chwili obecnej dokonuje dobrowolnej rozbiórki drewnianej przesłony świetlnej, stanowiącej przedmiot zaskarżonego postanowienia. Organ I instancji przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie sprawdził powyższej okoliczności w terenie, a ma ona istotne znaczenie dla meritum tej sprawy.
Podniósł ponadto, że został złożony wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, dotyczącego obowiązku rozbiórki drewnianej przesłony świetlnej,
a postępowanie w tym zakresie nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone. Powyższa okoliczność stanowi negatywną przesłankę do realizowania rozbiórki wyżej wymienionej drewnianej przesłony świetlnej w formie wykonania zastępczego.
Wskazanym na wstępie i stanowiącym przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie postanowieniem Nr [...] z [...] grudnia 2017 r. WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm., zwana dalej: p.b.), orzekł o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie, WINB stwierdził zasadność podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Wskazał, iż wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Uznał, że ze względu na uchylanie się przez inwestorów od wykonania obowiązku rozbiórki drewnianego ogrodzenia działki nr ewid. [...], położonej przy ul. K. w S., usytuowanego od strony działki sąsiedniej - PINB zasadnie skierował niniejszy obowiązek do wykonania zastępczego.
Podał, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie skierowania obowiązku do wykonania zastępczego winno zawierać również wskazanie przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego. Jak wynika z uzasadnienia zażalonego postanowienia, PINB określił przybliżoną kwotę kosztów wykonania obowiązku, nałożonego decyzją ostateczną Nr [...] z [...] października 2011 r., na [...] zł. Wartość wskazana w uzasadnieniu niniejszego rozstrzygnięcia jest szacunkowa i może ulec zmianie na dalszym etapie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia WINB stwierdził, że jedynie całkowite wykonanie przez zobowiązanego obowiązku nałożonego ww. decyzją ostateczną może skutkować odstąpieniem od czynności egzekucyjnych. Zgodnie z art. 29 ust. 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym, nie ma bowiem prawnych możliwości dokonania oceny weryfikacji wydanego rozstrzygnięcia nakazowego w sprawie. Decyzja organu I instancji Nr [...] z [...] października 2011 r. jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Wobec powyższego, obowiązek podlega wykonaniu w całości. Wskazał dalej, że nakaz wynikający z ww. decyzji jest wymagalny od dnia, kiedy decyzja stała się ostateczna. Obowiązek jest wymagany od 2011 r., natomiast skarżący od ponad 6 lat uchyla się od wykonania obowiązku nałożonego ww. decyzją.
Podniósł także, iż w związku z zarzutami zażalenia zlecił PINB przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w sprawie poprzez ustalenie, czy obowiązek wynikający z ww. decyzji został wykonany, ewentualnie na jakim etapie znajdują się prace rozbiórkowe. Wyjaśniając ww. kwestię organ I instancji wskazał, iż [...] grudnia 2017 r. przeprowadził oględziny działki inwestorów, którzy jednak
nie udostępnili wejścia na posesję. Wykonano zdjęcia z działki sąsiedniej i w ten sposób ustalono, że inwestorzy nie wykonali żadnych robót rozbiórkowych spornego ogrodzenia.
W ocenie WINB, inwestorzy od kilku lat uchylają się od wykonania obowiązku nałożonego decyzją Nr [...]. Zarzuty zawarte w zażaleniu są niezasadne i nie mają oparcia w zebranym materiale dowodowym. Argumenty przedstawione przez skarżącego nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle obowiązujących przepisów nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu
I instancji; pozostają bez wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Ewentualne odstąpienie od czynności egzekucyjnych może mieć miejsce jedynie
w sytuacji całkowitego wykonania dyspozycji aktu administracyjnego, nakładającego na określony podmiot obowiązek wynikający z przepisów p.b. Zarówno częściowe wykonanie obowiązku jak i samo przystąpienie do jego realizacji nie stanowi przesłanki do zaniechania prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Ostatecznie WINB stwierdził, że organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłyby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. PINB dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu skargi powtórzył twierdzenia z zażalenia, że aktualnie dokonuje dobrowolnej rozbiórki przedmiotowej drewnianej przesłony świetlnej. Orzekające
w sprawie organy przed podjęciem wydanych w postępowaniu rozstrzygnięć zaniechały sprawdzenia tej okoliczności w terenie, co ma istotne znaczenie dla sprawy.
Podniósł, iż w sprawie niniejszej działa przez pełnomocnika, który nie został skutecznie zawiadomiony o terminie oględzin w celu stwierdzenia faktu, na jakim etapie znajdują się prace rozbiórkowe przesłony świetlnej tam usytuowanej. Dlatego skarżący nie wyraził zgody na przeprowadzenie oględzin. Nie można zatem czynić skarżącemu zarzutu, że nie udostępnił posesji do oględzin 12 grudnia 2017 r. Tym samym należy uznać, że zaskarżone postanowienie jest co najmniej przedwczesne, gdyż nie opiera się na obiektywnej wiedzy o stanie faktycznym istniejącym na gruncie.
Powołał również okoliczność braku prawomocnego rozstrzygnięcia
w postępowaniu toczącym się z jego wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] października 2011 r., która stanowi negatywną przesłankę do rozbiórki wyżej wymienionej drewnianej przesłony świetlnej w formie wykonania zastępczego.
Skarżący zauważył, że z uzasadnienia decyzji PINB wynika, iż adresatem decyzji Nr [...] z [...] października 2011 r. jest P. Ł., tj. osoba, której nie zna. Ponadto wykonana rzekomo przez PINB dokumentacja fotograficzna nie została udostępniona zarówno skarżącemu, ani jego pełnomocnikowi procesowemu, co uniemożliwia odniesienie się w sposób porównawczy do tego dowodu w kontekście stanu faktycznie istniejącego na gruncie.
W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną
w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę wydanych w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięć stanowiły przepisy przytoczonej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – dział III Egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym, rozdział 3 – Wykonanie zastępcze. Zgodnie z art. 127 u.p.e.a., wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt.
Wykonanie zastępcze jest środkiem egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym znajdującym zastosowanie wtedy, gdy egzekucja administracyjna dotyczy obowiązku polegającego na wykonaniu czynności, a więc związanego z podjęciem przez zobowiązanego pewnych działań. Chodzi tu o obowiązki polegające na wykonaniu czynności, które mogą być wykonane za zobowiązanego przez inną osobę. W związku
z tym, nie stosuje się wykonania zastępczego do obowiązków mających charakter osobisty, a więc ściśle związanych z osobą zobowiązanego. Wykonanie zastępcze to środek egzekucyjny zaspokajający, czyli prowadzący wprost do osiągnięcia celu egzekucji, którym jest wykonanie obowiązku. Zastosowanie tego środka następuje na koszt zobowiązanego. Z uwagi na to, że obowiązek ciążący na zobowiązanym wykonuje inny podmiot, ale na koszt zobowiązanego, dochodzi tu do powstania układu stosunków między organem egzekucyjnym, zobowiązanym i wykonawcą.
W orzecznictwie administracyjnym przyjmuje się, że wykonanie zastępcze, unormowane w art. 127 u.p.e.a. może być orzeczone, gdy mimo wymierzenia grzywny zobowiązany nie wykona wynikającego z ostatecznej decyzji obowiązku. Ponadto, z istoty zasady racjonalnego działania i zasady niezbędności w postępowaniu egzekucyjnym
w administracji wynika obowiązek zastosowania takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji obowiązku. Grzywna w celu przymuszenia co do zasady stanowi środek
o mniejszej dolegliwości niż wykonanie zastępcze, jednak organ powinien porównać wysokość grzywny w celu przymuszenia z kosztami wykonania zastępczego, nie ma bowiem podstaw, aby przesądzać a priori o wyższym koszcie wykonania zastępczego. Skoro więc przepisy u.p.e.a. nie określają, które środki egzekucyjne są mniej uciążliwe dla zobowiązanego, pozostawiając w tym zakresie ocenę organom administracji, to organy egzekucyjne, które wybierają środek egzekucyjny w danej sprawie, powinny każdorazowo
mieć na uwadze przedmiot, zakres oraz charakter nałożonego obowiązku, a także uwzględnić jego celowość i uciążliwość dla zobowiązanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2016 r., II OSK 3318/14, LEX nr 2 169 126 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2016 r., II OSK 2525/14, LEX nr 2 106 679). Nie budzi wątpliwości, że organ egzekucyjny, po ustaleniu jakie środki egzekucyjne ma do wyboru w sprawie, winien zastosować wobec osoby zobowiązanej taką dolegliwość, która prowadzić będzie bezpośrednio do wykonania obowiązku i będzie dla niej najmniej uciążliwa.
Skoro z akt sprawy administracyjnej wynika, że inwestorzy uchylają się od wykonania nałożonego na nich obowiązku rozbiórki (upomnienie, tytuł wykonawczy,
a następnie nałożona i wyegzekwowana grzywna), to orzekające w sprawie organy zasadnie przyjęły, że konieczny jest środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego, znajdujący oparcie w art. 127 i następnych u.p.e.a.
Zgodnie z regulacją art. 128 § 1 u.p.e.a., w celu zastosowania środka egzekucyjnego określonego w art. 127, organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu: odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 oraz postanowienie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo. Ww. postanowienie zawiera również wskazanie przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego (128 § 1a u.p.e.a.).
Analiza przedstawionych przy skardze akt administracyjnych wskazuje, że spełnione zostały ustawowe przesłanki zastosowania wykonania zastępczego. Tytuł wykonawczy Nr [...] z [...] lipca 2012 r., stanowiący podstawę do wszczęcia przedmiotowego postępowania, został doręczony zobowiązanym 27 lipca 2013 r. Wprawdzie organ I instancji nieprawidłowo w swoim postanowieniu podał jako podstawę jego wydania doręczenie tytułu wykonawczego Nr [...] z [...] listopada 2016 r., bowiem dotyczył on wdrożenia egzekucji grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku, nałożonej postanowieniem PINB Nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. Jednak organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał już prawidłowy tytuł wykonawczy Nr [...] z [...] lipca 2012 r., znajdujący się w aktach i doręczony zobowiązanym. Ta nieścisłość w postanowieniu organu I instancji nie ma, zdaniem Sądu, istotnego wpływu na wynik sprawy.
Organ I instancji wydał postanowienie Nr [...] z [...] września 2017 r., którym skierował do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanych obowiązku, wynikającego o ostatecznej decyzji PINB Nr [...] z [...] października 2011 r., nakazującego rozbiórkę drewnianego ogrodzenia działki nr ewid. [...].
W postanowieniu tym, zgodnie z wymogiem ustawowym, określona została przybliżona kwota wykonania zastępczego –około [...] zł. Tym samym zostały spełnione przesłanki
z art. 127 oraz art. 128 § 1 i § 1a u.p.e.a.
Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że są one niezasadne. Zebrany
w sprawie materiał dowodowy uzasadnia działania organów nadzoru budowlanego, zmierzające do wyegzekwowania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego drewnianego ogrodzenia. W sprawie bezsporną jest okoliczność, potwierdzona w postępowaniu egzekucyjnym (także na etapie postępowania zażaleniowego), że inwestorzy nie wykonali wynikającego z decyzji ostatecznej obowiązku rozbiórki drewnianego ogrodzenia działki. W piśmie z dnia 14 grudnia 2017 r. organ I instancji wskazał, że w dniu [...] grudnia 2017 r. sprawdzono (na wniosek skarżącego), czy inwestorzy wykonali roboty rozbiórkowe, zgodnie z tytułem wykonawczym. Inwestorzy nie udostępnili działki do wglądu, ale z fotografii załączonych do akt sprawy wynika, że niezasadny jest argument zażalenia, iż zaskarżone postanowienie jest przedwczesne. PINB stwierdził, że zobowiązani nie wykonali żadnych prac rozbiórkowych, a stan spornego ogrodzenia jest taki, jak w dniu pierwszych oględzin (vide: pismo PINB z [...] grudnia 2017 r. wraz z 6 fotografiami).
Zdaniem Sądu, w okolicznościach tej sprawy w interesie zobowiązanych leżało udostępnienie posesji w celu sprawdzenia wykonania przedmiotowego obowiązku
i potwierdzenia ich zarzutu o zasadności zażalenia i przedwczesności wydania postanowienia przez PINB z dnia [...] września 2017 r. Niezrozumiały jest tym samym zarzut zawarty w skardze. że nie udostępnili posesji do oględzin, ponieważ o ich terminie nie był zawiadomiony ich pełnomocnik. W ocenie Sądu, takie zawiadomienie nie było konieczne. Wynik oględzin nie potwierdził wykonania przedmiotowego obowiązku. Niewiarygodny jest zatem zarzut skargi, iż obecnie skarżący dokonuje dobrowolnej rozbiórki ogrodzenia. Należy go ocenić w kategoriach celowego przedłużania postępowania.
Z pisma PINB z dnia [...] grudnia 2017 r. wynika, że zostało ono wraz z załączonymi fotografiami doręczone pełnomocnikowi skarżącego, jednak w aktach sprawy brak dowodu doręczenia tej korespondencji. Zdaniem Sądu, to uchybienie nie ma wpływu na wynik sprawy, bowiem dodatkowe oględziny nie stwierdziły niezasadności prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego wskazujące, że ewentualne odstąpienie od czynności egzekucyjnych może mieć miejsce jedynie w sytuacji całkowitego wykonania decyzji nakładającej na zobowiązanych obowiązek rozbiórki samowolnie wybudowanego ogrodzenia działki. Zarówno częściowe wykonanie obowiązku jak i samo przystąpienie do jego realizacji nie stanowi przesłanki do zaniechania prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Jak wynika z regulacji art. 6 ust. 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Inwestorzy pomimo wydania decyzji ostatecznej oraz prowadzonego postępowania egzekucyjnego i stosowania kolejnych przewidzianych prawem środków przymusu: upomnienia, grzywny w celu przymuszenia, jej egzekucji,
w dalszym ciągu uchylają się od wykonania nałożonego nań obowiązku. Tym samym skierowanie egzekucji do trybu wykonania zastępczego jest w pełni uzasadnione i jako takie znajduje umocowanie w przepisach prawa.
Poza tym na prowadzone postępowanie egzekucyjne nie ma wpływu toczące się postępowanie wznowieniowe, które – jak wynika z akt administracyjnych - w I instancji zakończyło się postanowieniem WINB Nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. o odmowie wznowienia postępowania, a w II instancji postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. o stwierdzeniu wniesienia zażalenia
z uchybieniem terminu. Tak samo nie ma znaczenia dla wyniku tej sprawy zauważona przez pełnomocnika skarżącego omyłka pisarska w uzasadnieniu postanowienia organu
I instancji, a dotycząca wymienienia imienia i nazwiska innej osoby, aniżeli zobowiązanych jako adresatów decyzji ostatecznej z [...] października 2011 r. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego wskazujące, że ewentualne odstąpienie od czynności egzekucyjnych może mieć miejsce jedynie w sytuacji całkowitego wykonania decyzji nakładającej na zobowiązanych obowiązek rozbiórki samowolnie wybudowanego ogrodzenia działki. Zarówno częściowe wykonanie obowiązku jak i samo przystąpienie do jego realizacji nie stanowi przesłanki do zaniechania prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi, uznając wskazane w niej zarzuty za niezasadne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło