VIII SA/Wa 163/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o skierowaniu do domu opieki społecznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] września 2006 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...] Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w R. działając na podstawie art. 106, art. 11, art. 54, art. 107, art. 112 ust. 5, art. 155 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej, uchylił z dniem [...] października 2006 r. decyzję ostateczną z dnia [...] lipca 1999 r., nr [...] wydaną przez Prezydenta Miasta R. w sprawie skierowania A.W. do Domu Pomocy Społecznej [...] w R. przy ul. [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ stwierdził, iż z całości materiału dowodowego wynika, iż A.W. nie spełnia wymogów z art. 54 ustawy o pomocy społecznej, gdyż jak wynika z badania lekarskiego zainteresowany nie leczy się, nie wymaga całodobowej opieki i pomocy osób drugich, nie kwalifikuje się do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych, nadużywa alkoholu. W ocenie organu pomimo amputacji [...] A.W. jest w stanie samodzielnie zaspokajać swoje potrzeby oraz porusza się zarówno na terenie Placówki jak i poza nią. Nadto organ wskazał na częste spożywanie alkoholu przez zainteresowanego i jego wulgarne i agresywne zachowanie. Swoje stanowisko organ uzasadnia również brakiem zainteresowania A.W. formami pomocy oferowanych przez Placówkę, odmówił on m.in. leczenia w Poradni Przeciwalkoholowej twierdząc, iż pije mało i sam poradzi sobie z tym problemem. Powyższe w ocenie organu stanowi podstawę do zastosowania art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w momencie nieuzasadnionej odmowy podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną można uchylić decyzję o przyznaniu świadczenia. Jednocześnie organ podniósł, iż w momencie opuszczenia Placówki przez A.W. jest w stanie zapewnić mu pomoc w formie miejsca w Domu dla Bezdomnych Mężczyzn. A.W. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, twierdząc, iż przedstawione w niej zarzuty dotyczące jego agresywnego zachowania oraz nadużywania alkoholu są nieprawdziwe. Skarżący podniósł, iż stale pozostaje pod opieką lekarzy w związku z zaawansowana miażdżycą naczyń, nie spożywa alkoholu w dużych ilościach i nie upija się, zaś niewielkie ilości spożywanego przez niego alkoholu traktuje jako dodatkowy środek uśmierzający towarzyszące mu bóle obu nóg, niemniej jednak mając świadomość ryzyka uzależnienia od alkoholu sam zgłosił się do poradni leczenia uzależnień od alkoholu. Po rozpatrzeniu odwołania A.W. decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pełni podzieliło argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, podnosząc, iż skarżący nie spełnia wymogu z art. 54 ustawy o pomocy społecznej, gdyż pomimo orzeczonej niepełnosprawności nie wymaga całodobowej opieki i może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu. Organ wskazał również na treść art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który może stanowić podstawę uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia wobec ciągłego nadużywania alkoholu przez skarżącego i nie podjęcia leczenia. W konkluzji organ stwierdził, iż zaskarżona decyzja w pełni odpowiada prawu, dlatego też utrzymał ja w mocy. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący domagał się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. i ponownego rozpatrzenia jego odwołania wniesionego od decyzji organu I instancji. Podniósł on, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. wskazało w osnowie tej decyzji znak rozpoznawanej sprawy [...], której przedmiotu i treści skarżący nie zna i która nie była przedmiotem jego odwołania. Skarżący kwestionował również zasadności rozstrzygnięcia twierdząc, iż organ błędnie i dowolnie ocenił stan jego zdrowia oraz, że jest ono oparte na zebranych w sprawie pomówieniach i anonimowych donosach. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Nadto organ stwierdził, iż nie dokonywał samodzielnej oceny stanu zdrowia skarżącego, lecz oparł się na dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarga A.W. jest zasadna o tyle, iż powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] września 2006 r., nr [...]. Na wstępie zauważyć należy, iż nie znajduje uzasadnienia podnoszony przez skarżącego zarzut nieważności, spowodowany faktem błędnego oznaczenia w zaskarżonej decyzji numeru decyzji organu I instancji. Istotnie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawiera tego rodzaju omyłkę, niemniej jednak treść zaskarżonej decyzji wskazuje jednoznacznie, iż dotyczy ona decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] września 2006 r., nr [...]. Wobec tego uznać należy, iż jest to oczywista omyłka, która nie powoduje nieważności zaskarżonej decyzji i nie stanowi postawy jej uchylenia. W niniejszej sprawie kontrolą sądu objęta była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej uchylającą decyzję ostateczną o skierowaniu A.W. do Domu Pomocy Społecznej [...] w R. Jako podstawę decyzji organ powołał art. 54 oraz art. 11 ustawy o pomocy społecznej, twierdząc, iż skarżący nie spełnia wymogów określonych w art. 54 powołanej ustawy oraz nie podjął leczenia odwykowego, co stanowi podstawę uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia w myśl art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa, gdyż narusza przepisy prawa materialnego w stopniu, który ma wpływ na wynik sprawy, wobec czego winna być wyeliminowana z obrotu prawnego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż art. 106 ustawy o pomocy społecznej, który reguluje zasady wydawania decyzji administracyjnych określa w ust. 5 dopuszczalność zmiany lub uchylenia decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody. Zgodnie z tym przepisem jest to możliwe jedynie w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji osobistej lub dochodowej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a nadto w przypadku wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 11, 12, 107 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Tak wiec możliwość uchylenia decyzji administracyjnej na niekorzyść strony, w tym decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej uzależniona jest od wystąpienia jednej z powyżej wskazanych okoliczności. W niniejszej sprawie żadna z nich nie miała miejsca. Organ zmieniając na niekorzyść R.W. decyzję o skierowaniu go do Domu Pomocy Społecznej [...] w R., powołał się na treść art. 54 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten nie został wskazany w cytowanym powyżej art. 106 ust. 5 powołanej ustawy, tak więc nie mógł on znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Błędne było również zastosowanie przez organ art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Zaistnienie którejkolwiek ze wskazanych w tym przepisie okoliczności uprawnia organ do uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia, co jest możliwe bez zgody strony na jej niekorzyść w myśl art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Niemniej jednak w niniejszej sprawie organ wydając zaskarżoną decyzję twierdził, iż podstawą jej wydania jest wskazana w art. 11 ust. 2 powołanej ustawy nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego przez osobę uzależnioną. Ja wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy A.W. na terenie Placówki nadużywał alkoholu. Świadczą o tym: pismo z dnia [...] lipca 2006 r. skierowane przez mieszkańców Domu Pomocy Społecznej do Dyrekcji Domu, wyniki wywiadu aktualizacyjnego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego w dniu [...] sierpnia 2006 r., pismo Dyrekcji Domu Pomocy Społecznej skierowane do Komisariatu Policji z dnia [...] lipca 2006 r., jak również pismo z dnia [...] lipca 2006r. skierowane do Dyrekcji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej zawierające wniosek o uchylenie decyzji na mocy, której skarżący został skierowany do Domu Pomocy Społecznej. Niemniej jednak zawarte w powyższych dokumentach informacje o przypadkach spożywania alkoholu przez A.W. nie stanowią wystarczającej podstawy do uznania, iż jest on osobą uzależnioną od alkoholu. W szczególności w aktach niniejszej sprawy brak jest jednoznacznego dowodu w postaci zaświadczenia potwierdzającego, iż skarżący jest uzależniony od alkoholu. Wobec tego w ocenie Sądu nie doszło do spełniania przesłanek z art. 11 ust. 2, który mówi o nieuzasadnionej odmowie podjęcia leczenia odwykowego przez osobę uzależnioną. Dlatego w tym zakresie organ I instancji będzie zobowiązany ponownie przeprowadzić postępowanie dowodowe i dopiero jednoznaczne stwierdzenie u skarżącego uzależnienia od alkoholu i następnie odmowa podjęcia leczenia odwykowego może skutkować spełnieniem przesłanki określonej w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa materialnego, a to art. 54, 11 ust. 2 oraz 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, wobec tego obie decyzje winny być wyeliminowane z obrotu prawnego. Rozstrzygnięcie powyższe oparte zostało na treści art. 145 ust.1 pkt 1 a) p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia.