VIII SA/Wa 163/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-05-08
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, powinien zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, uznając, że obowiązek uiszczenia tego wpisu stanowiłby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu. Wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja finansowa, uwzględniając status bezrobotnych rodziców, utrzymanie małoletnich dzieci oraz świadczenia na dzieci w rodzinie zastępczej, uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Stan faktyczny
M. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Wnioskodawca podniósł, że jest bezrobotny, wraz z żoną wychowuje dwoje małoletnich dzieci, a rodzina jest wspierana finansowo przez ojca wnioskodawcy. Żona wnioskodawcy otrzymuje środki na utrzymanie dzieci, dla których jest rodziną zastępczą. Do wniosku załączono dokumenty potwierdzające sytuację finansową i rodzinną.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. PHU [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi M. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że oboje z żoną są osobami bezrobotnymi i wychowują dwoje małoletnich dzieci. Rodzina zamieszkuje w domu należącym do ojca wnioskodawcy, który również wspomaga ją finansowo. Miesięcznie pomoc ta wynosi ok. [...] zł. W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku skarżący wyjaśnił, że jego żona została ustanowiona rodziną zastępczą dla dwóch córek swojej siostry i z tego tytułu otrzymuje środki na utrzymanie dzieci w wysokości [...] zł. Do pisma załączył zaświadczenie o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, wyciąg z rachunku bankowego, kserokopie faktur za wodę i energię oraz odpis postanowienia o ustanowieniu żony rodziną zastępczą.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
Przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach, kiedy spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ze złożonych wyjaśnień i załączonych dokumentów wynika, że zarówno skarżący jak i jego żona są osobami bezrobotnymi, mającymi na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci. Wprawdzie na rachunek żony skarżącego każdego miesiąca wpływa kwota [...] zł niemniej jednak środki te nie mogą być brane pod uwagę jako dochód rodziny bowiem stanowią one świadczenie wypłacane przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w [...] na dzieci, dla których żona skarżącego jest rodziną zastępczą. Według złożonego oświadczenia w zaspakajaniu podstawowych potrzeb rodziny pomaga finansowo ojciec skarżącego i jest to według oświadczenia jedyne źródło utrzymania. Uznać zatem należy, że w aktualnej sytuacji finansowej skarżącego obowiązek uiszczenia wpisu, stanowiłby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu, a tym samym kontroli zaskarżonej decyzji.
W pozostałym zakresie wniosek podlegał oddaleniu bowiem trudno przesądzać i zakładać, że skarżący, który zgodnie z oświadczeniem poszukuje pracy, nie będzie w przyszłości w stanie partycypować w kosztach sądowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło