VIII SA/Wa 163/19
WyrokWSA w Warszawie2019-06-05
Skład orzekający: Renata Nawrot, Justyna Mazur, Iwona Owsińska-Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek skierować kierowcę na badania lekarskie w celu ustalenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, jeśli prawomocnym wyrokiem sądu karnego został uznany za winnego kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, niezależnie od innych okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek skierować kierowcę na badania lekarskie, jeśli prawomocnym wyrokiem sądu karnego został uznany za winnego kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. Przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o kierujących pojazdami ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawia miejsca na uznanie administracyjne ani badanie dodatkowych okoliczności. Decyzja ta stanowi administracyjnoprawną konsekwencję stwierdzonego faktu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, mającą na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która utrzymała w mocy decyzję Starosty R. o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie. Podstawą decyzji było prawomocne orzeczenie sądu karnego, w którym skarżący został uznany za winnego kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. Skarżący kwestionował fakt popełnienia przestępstwa i wnosił o uchylenie lub zawieszenie decyzji. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] stycznia 2019 roku, nr [...], po rozpoznaniu odwołania M. Z. (dalej: "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Starosty R. z [...] listopada 2018 roku, nr [...] w przedmiocie skierowania skarżącego, posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B1, B, na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
W uzasadnieniu organ podniósł, że przy piśmie z dnia [...] października 2018 r. do Starostwa Powiatowego w R. wpłynął odpis prawomocnego i podlegającego wykonaniu wyroku z dnia 6 kwietnia 2018 r. w sprawie sygn. akt [...] (utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w R. [...] Wydział Karny Odwoławczy z dnia [...] września 2018 r. sygn. akt [...]), w którym uznano skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu polegającego na tym, iż w dniu [...] czerwca 2016 r. w miejscowości W. gm. J. mając w stopniu znacznym ograniczoną zdolność do rozpoznania znaczenia czynu i kierowania swoim postępowaniem znajdując się w stanie nietrzeźwości zdecydowanie przekraczającym [...] promila alkoholu we krwi, kierował pod drodze publicznej samochodem osobowym. W stosunku do skarżącego orzeczono między innymi środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz obowiązek powstrzymania się od nadużywania alkoholu.
Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. Starosta R. orzekł o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Skarżący złożył odwołanie od decyzji organu I instancji. W odwołaniu podniósł, iż nie prowadził pojazdu w stanie nietrzeźwości, nie był na miejscu zdarzenia i nie popełnił przestępstwa. Wniósł o uchylenie decyzji lub zawieszenie jej wykonania do czasu rozpoznania kasacji wyroku.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zaznaczył, że podstawą prawną wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jest art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (aktualny tekst jednolity Dz. U. 2017 r., poz. 978 ze zm). Przepis ten stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Z uwagi na użyte w w/w przepisie prawa sformułowanie: "wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu na badanie lekarskie", nie powinno budzić wątpliwości, że decyzja wydawana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie daje staroście uprawnień do uznaniowego traktowania i rozstrzygania w sprawach dotyczących kierowania na badanie lekarskie kierowców, którzy kierowali pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Oznacza to, że wydanie tej decyzji, gdy dana osoba kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości nie zależy od uznania organu administracji publicznej, który w sytuacji zaistnienia ustawowych przesłanek ma obowiązek wydania decyzji o treści określonej przepisami prawa. Przepis ten nie wskazuje i nie upoważnia organu do badania żadnych innych przesłanek skierowania kierowcy na badanie lekarskie niż sam fakt kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. Nie mają więc znaczenia żadne dodatkowe okoliczności, w jakich doszło do zdarzenia, takie jak stopień nietrzeźwości, dotychczasowe zachowanie kierowcy na drodze czy stan jego zdrowia fizycznego i psychicznego. W razie stwierdzenia, że dana osoba prowadziła pojazd w stanie nietrzeźwości starosta ma obowiązek wszcząć postępowanie zmierzające do wydania decyzji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy. A zatem, w sprawie niniejszej powzięcie przez Starostę R. informacji o kierowaniu przez skarżącego pojazdem w stanie nietrzeźwości, co zostało stwierdzone w ww. prawomocnym wyroku karnym z dnia [...] kwietnia 2018 r. w sprawie sygn. akt [...], obligowało Starostę R. do wydania decyzji o skierowaniu go na badanie lekarskie.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu Kolegium stwierdziło, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i Kolegium orzekając w przedmiotowej sprawie związani są domniemaniem prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym, tj. w prawomocnym wyroku skazującym. Dopóki będzie on funkcjonował w obrocie prawnym, będzie wywierał określone skutki, w tym możliwość wydania w oparciu o niego decyzji o skierowaniu strony na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Z chwila, kiedy zostanie on skutecznie wyeliminowany w sposób przewidziany prawem, zaistnieje ewentualna możliwość skorzystania z tryby wznowienia postępowania.
Jednocześnie organ wyjaśnił, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują rozpatrzenia odwołania poprzez wydanie rozstrzygnięcia o zawieszeniu wykonania zaskarżonej decyzji.
Skargę na powyższą decyzję wniósł M. Z., w uzasadnieniu podtrzymując argumentację prezentowaną w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 99 ust 1 pkt 2 a ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( Dz.U z 2017 r., poz. 978), zgodnie z którym Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.
Z kolei na mocy art. 135 a wyżej wymienionej ustawy starosta wydaje decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie i badanie psychologiczne w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557, ze zm.).
Analiza przytoczonych przepisów prowadzi do wniosku, że kierowca jest kierowany na badanie lekarskie prowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, jeżeli kierowca kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości. Podstawą wydania decyzji jest odpis wyroku sądu karnego. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że materiał dowodowy zgromadzony przez organy jednoznacznie wskazuje, że w przedmiotowej sprawie zaistniały wszystkie okoliczności faktyczne uzasadniające wydanie zaskarżonej decyzji.
Sąd Rejonowy w R. [...] Wydział [...], wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2018 r. w sprawie sygn. akt [...] utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w R. z [...] września 2018 r., sygn. akt [...] , uznał skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu polegającego na tym, iż w dniu [...] czerwca 2016 r. w miejscowości [...]gm. [...] mając w stopniu znacznym ograniczoną zdolność do rozpoznania znaczenia czynu i kierowania swoim postępowaniem znajdując się w stanie nietrzeźwości zdecydowanie przekraczającym 0,5 promila alkoholu we krwi, kierował pod drodze publicznej samochodem osobowym. Prowadzenie przez skarżącego pojazdu w stanie nietrzeźwości jest okolicznością bezsporną w świetle treści w/w wyroku. Przesłanie odpisu tego wyroku przez sąd karny w trybie art. 182 § 1 kkw do Starosty obligowało ten organ do wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie.
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o kierującymi pojazdami samo kierowanie pojazdem w stanie po użyciu alkoholu skutkuje obligatoryjnym skierowaniem na takie badanie lekarskie.
Przesłanką niezbędną do zastosowania powyższego przepisu, jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, jest fakt kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie jak alkohol. W tym zakresie organ w ramach art. 75 kpa związany był ustaleniami wynikającymi z wyroku Sądu Rejonowego, utrzymanego w mocy przez Sąd II instancji. Wskazać należy, że decyzja Starosty ma charakter związany i nie zależy od uznania administracyjnego. Skierowanie na powyższe badania stanowi administracyjnoprawną konsekwencję prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Wprowadzenie tej instytucji ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego przez podmiot, którego zachowanie nie daje gwarancji bezpiecznego przemieszczania się uczestnikom ruchu. Taka regulacja ma charakter prewencyjny i zabezpieczający.
Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącego podtrzymał wniosek skarżącego i wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpatrzenia przez Sąd Najwyższy kasacji Prokuratora Generalnego zmierzającej do uchylenia wyrok sądu karnego. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego przyznał, że Prokurator Generalny takiej kasacji nie wniósł.
Odnosząc się do tego wniosku stwierdzić należy, że kwestię zawieszenia postępowania ze wskazanych wyżej względów Sąd mógłby rozważyć w sytuacji, gdyby Prokurator Generalny faktycznie wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w R., a więc postępowanie przed Sądem Najwyższym byłoby już w toku. Samo bowiem złożenie wniosku o wniesienie kasacji nie wszczyna żadnego postępowania sądowego, a jak wynika z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowego. Zatem zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na prejudycjalny charakter innego postępowania – w niniejszej sprawie przed Sądem Najwyższym - może nastąpić jedynie wtedy, gdy to drugie postępowanie jest już w toku. Z powyższych względów Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie oddalił wniosek o zawieszenie postępowania.
W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z [...] listopada 2018 r. z wnioskiem do Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego z prośbą o wystąpienie z kasacją do Sądu Najwyższego od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w R. z [...] września 2018 r. Nie ma natomiast żadnego dowodu świadczącego o tym, że postępowanie takie zostało wszczęte. W świetle zatem powyższych regulacji nie ma podstawy prawnej do zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania, które nie zostało wszczęte, ani nie jest w toku. Samo oświadczenie skarżącego, iż takie postępowanie się ma się toczyć, jest niewystarczające.
Z tych też przyczyn, Sąd uznał, iż zarzuty skargi są w całości nieuzasadnione, a zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe rozstrzygnięcie.
Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, r. poz. 1302), Sąd orzekł o oddaleniu skargi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło