VIII SA/Wa 167/22
WyrokWSA w Warszawie2022-04-28
Skład orzekający: Justyna Mazur, Iwona Owsińska - Gwiazda, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego następuje w sytuacji, gdy organ egzekucyjny pobrał od zobowiązanego kwotę pieniędzy, ale w pokwitowaniu nie sprecyzowano, jakich konkretnie należności (tytułów wykonawczych) dotyczyła ta wpłata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo pobranie przez organ egzekucyjny kwoty pieniędzy od zobowiązanego i wystawienie pokwitowania z ogólnym określeniem "Zaległości" nie jest wystarczające do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w odniesieniu do wszystkich tytułów wykonawczych. Kluczowe jest precyzyjne ustalenie, jakich konkretnie należności dotyczyło wezwanie do zapłaty i zastosowany środek egzekucyjny, aby można było uznać, że podatnik został skutecznie zawiadomiony o przerwaniu biegu przedawnienia dla poszczególnych zobowiązań.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie dochodzonych należności. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, wskazując na skuteczne środki egzekucyjne przerywające bieg przedawnienia. Organ odwoławczy uchylił częściowo postanowienie organu egzekucyjnego, umarzając postępowanie w zakresie jednego tytułu wykonawczego z uwagi na jego wcześniejsze zakończenie, a w pozostałej części utrzymał postanowienie w mocy, uznając, że należności nie uległy przedawnieniu. Skarżący zaskarżył postanowienie organu odwoławczego, zarzucając m.in. błędne ustalenie, że środek egzekucyjny w postaci egzekucji z pieniędzy z dnia 10 kwietnia 2019 r. dotyczył wszystkich należności, podczas gdy pokwitowanie nie precyzowało ich zakresu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. i zasądził od Dyrektora na rzecz R. K. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz R. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z 23 grudnia 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w W. (dalej: "Dyrektor IAS", "DIAS" lub "organ odwoławczy"), w wyniku rozpatrzenia zażalenia R. K. (dalej: "Skarżący", "Zobowiązany", "Strona") na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "Naczelnik US", "organ egzekucyjny" lub "organ I instancji") z 29 października 2021 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] ... [...], uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej tytułu wykonawczego nr [...] z 22 sierpnia 2013 r. i umorzył postępowanie organu
I instancji w tym zakresie oraz utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałej części. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia DIAS wskazał przepisy art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a.") oraz art. 18 i art. 59 § 1 pkt 2, § 3 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej: "u.p.e.a.").
Postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Naczelnik US wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego, na podstawie między innymi własnych tytułów wykonawczych: nr [...]
z 28.02.2013 r. (doręczonego Zobowiązanemu 13.03.2013 r.), nr [...]
z 23.04.2013 r. (doręczonego Zobowiązanemu 13.05.2013 r.), nr [...]
z 26.06.2013 r. (doręczonego Zobowiązanemu 9.07.2013 r. w trybie art. 43 k.p.a.),
nr [...] z 19.07.2013 r. (doręczonego Zobowiązanemu 7.08.2013 r. w trybie art. 43 k.p.a.), nr [...] z 22.08.2013 r. (doręczonego Zobowiązanemu 30.08.2013 r.), nr [...] z 27.12.2013 r. (doręczonego Zobowiązanemu 17.01.2014 r. w trybie art. 43 k.p.a.), nr [...] z 8.01.2014 r. (doręczonego Zobowiązanemu 22.01.2014 r. w trybie art. 43 k.p.a.), nr [...] z 28.01.2014 r. (doręczonego Zobowiązanemu 17.02.2014 r.), nr [...] z 26.02.2014 r. (doręczonego Zobowiązanemu 6.03.2014 r.), nr [...] z 26.02.2014 r. (doręczonego Zobowiązanemu 14.03.2014 r.), nr [...] z 27.03.2014 r. (doręczonego Zobowiązanemu 28.04.2014 r.), nr [...] z 3.12.2014 r. (doręczonego Zobowiązanemu 15.12.2014 r. w trybie art. 43 k.p.a.), nr [...] z 22.12.2014 r. (doręczonego Zobowiązanemu 15.01.2014 r.); nr [...]z 30.01.2015 r. (doręczonego Zobowiązanemu 9.02.2015 r.), nr [...] z 27.02.2015 r. (doręczonego Zobowiązanemu 11.03.2015 r. w trybie art. 43 k.p.a,), nr [...] z 19.03.2015 r. (doręczonego Zobowiązanemu 27.03.2015 r.), nr [...] z 19.03.2015 r. (doręczonego Zobowiązanemu 27.03.2015 r.), nr [...] z 19.03.2015 r. (doręczonego Zobowiązanemu 27.03.2015 r.), nr [...] z 28.04.2015 r. (doręczonego Zobowiązanemu 8.05.2015 r.), nr [...] z 2.11.2015 r. (doręczonego Zobowiązanemu 6.11.2015 r. w trybie art. 43 k.p.a.), obejmujących należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012 i 2013, podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za okres 1-12/2014 r., podatku od towarów i usług VAT za okresy 2/2013 r., 4-6/2013 r.,
9-12/2013 r., 1/2014 r., 9-12/2014 r., 2/2015 r., 8/2015 r. w łącznej kwocie należności głównej 59.471,00 zł plus należne odsetki za zwłokę.
Celem realizacji należności dochodzonych ww. tytułami wykonawczymi organ egzekucyjny wystosował szereg skutecznych czynności egzekucyjnych (str. 2 - 6 postanowienia organu I instancji).
Pismem z 24 września 2021 r. (nadanym w dniu 29 września 2021 r.), skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie określonych tytułów wykonawczych z uwagi na przedawnienie dochodzonych roszczeń. W uzasadnieniu podniósł, że w stosunku do tytułów wykonawczych o nr [...] ... [...],ostatnie czynności egzekucyjne, mogące skutkować przerwaniem biegu przedawnienia należności objętych ww. tytułami wykonawczymi, zostały podjęte najpóźniej w 2015 roku, co oznacza, że na dzień złożenia niniejszego wniosku wskazane należności wygasły na skutek ich przedawnienia. Zaznaczył również,
że należności objęte ww. tytułami wykonawczymi nie mogą być uznane
za nieprzedawnione na podstawie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej wobec niekonstytucyjności tegoż przepisu.
Postanowieniem z 29 października 2021 r., Naczelnik US odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał
na zastosowanie skutecznych środków egzekucyjnych. Stwierdził, że po dokonaniu szczegółowej analizy wymagalności zobowiązań podatkowych objętych wymienionymi tytułami wykonawczymi, dochodzone należności nie uległy przedawnieniu z uwagi
na przerwanie biegu terminu przedawnienia. Nie znalazł także podstaw do uwzględnienia wniosku Zobowiązanego i umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W zażaleniu na to postanowienie, występując o jego uchylenie w całości
i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego, skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie podjętych środków egzekucyjnych;
- art. 70 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie, że należności objęte tytułami wykonawczymi, wystawionymi przez Naczelnika US nie wygasły na skutek ich przedawnienia;
- art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r.
o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, poprzez niewydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, podczas gdy przedawnienie egzekwowanych należności uzasadniało umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz jej ramy prawne wskazując, że zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r.
o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 - obowiązującej od 30 lipca 2020 r.; dalej: "ustawa zmieniająca"), w realiach rozpoznawanej sprawy zastosowanie znajdują przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. Zgodnie z tą ustawą, instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego została uregulowana w art. 59. Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym powodujące, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej
w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego może być obligatoryjne lub fakultatywne. W pierwszym przypadku musi się ziścić którakolwiek z przesłanek taksatywnie wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w ww. przepisie obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest zobowiązany umorzyć to postępowanie z urzędu bądź na wniosek, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych wniosków, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu.
DIAS zauważył w tym względzie, że obowiązek zbadania jednej z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego w rozpatrywanej sprawie nastąpił w wyniku wniesienia przez Stronę wniosku z 24 września 2021r. o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych
nr [...] ... [...], z uwagi na fakt, że wg Zobowiązanego ostatnie czynności egzekucyjne, mogące skutkować przerwaniem biegu przedawnienia należności objętych ww. tytułami wykonawczymi, zostały podjęte najpóźniej w 2015 roku, co oznacza, że na dzień złożenia niniejszego wniosku wskazane należności wygasły na skutek ich przedawnienia.
Naczelnik US działając na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29.07.2020 r., po rozpatrzeniu wniosku odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze. Stwierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawnienia, powodujące, że termin przedawnienia przedmiotowych zaległości po uwzględnieniu środków egzekucyjnych przypada na dzień 30 września 2026 r. (zaległości za 2/2013) oraz 7 września 2026 r. (pozostałe okresy).
DIAS stwierdził w tym miejscu, że organ egzekucyjny nie miał podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy w zakresie wskazanego przez Zobowiązanego we wniosku z 24 września 2021 r. tytułu wykonawczego nr [...] z 22 sierpnia 2013 r., dotyczącego VAT za 6/2013 r. Z akt sprawy wynika bowiem, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego zostało zakończone 31 sierpnia 2021r. wskutek wyegzekwowania całości dochodzonej należności. Natomiast wniosek skarżącego został nadany 29 września 2021 r. Tym samym wniosek ten został złożony po zakończeniu postępowania egzekucyjnego co powoduje, że brak było podstaw w sprawie do rozstrzygnięcia w przedmiocie tego wniosku na podstawie art. 59 u.p.e.a. Zdaniem organu odwoławczego, możliwe bowiem jest umorzenie wyłącznie trwającego postępowania egzekucyjnego. Innymi słowy, brak było podstaw prawnych do zbadania sprawy pod kątem wystąpienia w niej przesłanek skutkujących zastosowaniem instytucji umorzenia postępowania i ewentualnego spełnienia żądania strony poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie dotyczącym ww. tytułu wykonawczego, ponieważ na dzień złożenia wniosku zostało już ono zakończone (por. wyrok WSA w Łodzi z 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 594/13). Stąd, w ocenie DIAS organ egzekucyjny w tym względzie winien zastosować w sprawie treść art. 61a § 1 k.p.a.
Mając zatem na uwadze fakt, że postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego było bezprzedmiotowe, organ odwoławczy nie miał również podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania we wskazanym zakresie, zarzutów zażalenia w tej części. Na tej podstawie organ odwoławczy stosując treść art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżone postanowienie w tej części.
W odniesieniu natomiast do pozostałych tytułów wykonawczych DIAS stwierdził zaś, że istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy przedmiotowe należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012 i 2013, podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za okres 1-12/2014 r., podatku od towarów i usług VAT za okresy 2/2013 r., 4-5/2013 r., 9-12/2013 r., 1/2014 r., 9-12/2014 r., 2/2015 r., 8/2015r. nie uległy przedawnieniu i mogą być dochodzone
w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym. Powołując się w tym względzie na treść art. 70 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.; dalej: "Op", "Ordynacja podatkowa") DIAS przypomniał, że dla przedmiotowych w sprawie należności termin przedawnienia, o którym mowa w ww. przepisie upływał odpowiednio:
- z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych: za rok 2012 z dniem 31.12.2018 r., za rok 2013 z dniem 31.12.2019 r.;
- z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4: za okres 1-11/2014 r.
z dniem 31.12.2019 r.; za okres 12/2014 r. z dniem 31.12.2020 r.;
- z tytułu podatku od towarów i usług VAT: za okresy 2/2013 r., 4-5/2013 r.,
9-11/2013 r. z dniem 31.12.2018 r., za okres 12/2013 r. z dniem 31.12.2019 r., za okresy 1/2014 r., 9-11/2014 r. z dniem 31.12.2019 r., za okres 12/2014 r. z dniem 31.12.2020 r., za okresy 2/2015 r., 8/2015 r. z dniem 31.12.2020 r.
Dokonując zaś oceny własnej w tym względzie organ odwoławczy stwierdził, że w realiach niniejszej sprawy, dla zaległości dochodzonych tytułami wykonawczymi o nr [...]...[...], obejmujących należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012 i 2013, podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za okres 1-12/2014 r., podatku od towarów i usług VAT za okresy 2/2013 r., 4-5/2013 r., 9-12/2013 r., 1/2014 r., 9-12/2014 r., 2/2015 r. organ egzekucyjny skutecznie zastosował w dniu 21 października 2015r. środek egzekucyjny, wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., polegający na egzekucji z rachunków bankowych w Banku [...] S.A. oraz w Banku [...] S.A. Zobowiązanemu zawiadomienia z 21.10.2015 r. doręczone zostały w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 9.11.2015 r., zaś Banki odebrały je odpowiednio w dniu 27.10.2015 r. oraz 26.10.2015 r. Bieg terminu przedawnienia dla należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012 i 2013, podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za okres 1-11/2014 r., podatku od towarów i usług za okresy 2/2013 r., 4-5/2013 r., 9-12/2013 r., 1/2014 r., 9-11/2014 r. zaczął więc biec na nowo od 28.10.2015 r. i upływał z dniem 27.10.2020 r. Natomiast należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres 12/2014 r., 2/2015 r. i 8/2015 przedawniały się zgodnie z art. 70 § 1 Op z dniem 31.12.2020 r.
Jednakże, zdaniem organu odwoławczego przed upływem wskazanych wyżej terminów wymagalności zobowiązań, organ egzekucyjny dla wszystkich ww. tytułów wykonawczych skutecznie zastosował 10 kwietnia 2019 r. środek egzekucyjny polegający na egzekucji z pieniędzy (potwierdzenie wpłaty w aktach sprawy), poprzez pobranie przez poborcę skarbowego [...] Urzędu Skarbowego w R. środków pieniężnych od Strony w wysokości 500,00 zł. Organ odwoławczy przytoczył
w tym względzie treść wyroku z 19 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2731/14, zgodnie z którym w przypadku zastosowania tego środka egzekucyjnego przyjmuje się, że z chwilą jego zastosowania zobowiązany zostaje jednocześnie zawiadomiony o tym fakcie. Przyjęcie należności pieniężnej przez poborcę skarbowego nie wymaga więc odrębnego zawiadomienia ani przed dokonaniem czynności (o planowanym przyjęciu należności), ani po jej dokonaniu. W sytuacji bowiem, gdy zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, a poborca, w myśl art. 68 § 1 u.p.e.a. wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy, z chwilą zapłaty przez zobowiązanego całości lub części dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym kwoty pieniędzy, zobowiązany zostaje zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 70 § 4 Op i w konsekwencji dochodzi do przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego będącego przedmiotem egzekucji.
Stąd zdaniem organu odwoławczego bieg terminu przedawnienia dla dochodzonych należności zaczął biec na nowo od 11 kwietnia 2019 r.
i przypada na dzień 10 kwietnia 2024 r. Jednocześnie, 6 września 2021 r. dla ww. tytułów wykonawczych skutecznie zastosowano środek egzekucyjny, polegający na egzekucji z rachunku bankowego w [...] BANK S.A. Zobowiązanemu zawiadomienie
o zajęciu doręczono 9 września 2021 r., zaś Bankowi 6 września 2021 r. Bieg terminu przedawnienia zaczął więc biec na nowo 7 września 2021 r. i upływa z końcem
6 września 2026 r.
Nadto dla zaległości dochodzonej tytułem wykonawczym nr [...] obejmującej należność z tytułu podatku od towarów i usług VAT za okres 2/2013 skutecznie zastosowano 29 października 2021 r. środek egzekucyjny, polegający na egzekucji z pieniędzy (potwierdzenie wpłaty w aktach sprawy), poprzez pobranie przez poborcę skarbowego [...] Urzędu Skarbowego w R. środków pieniężnych od Strony w wysokości 500,00 zł. Zatem bieg terminu przedawnienia dla dochodzonej należności zaczął ponownie biec na nowo od 30 października 2021r. i upływa z końcem 29 października 2026 r.
Reasumując, zdaniem DIAS organ egzekucyjny prawidłowo uznał, że wystąpiły okoliczności skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawnienia kolejno w dniach: 27.10.2015 r., 6.11.2015 r., 10.04.2019 r., 6.09.2021 r. oraz 29.10.2021 r. W związku
z ostatnimi zastosowanymi w dniach 6.09.2021 r. oraz 29.10.2021 r. skutecznymi środkami egzekucyjnymi, pięcioletni termin przedawnienia przedmiotowych należności zaczął biec na nowo. Zatem przewidywany termin przedawnienia tych zaległości po uwzględnieniu środków egzekucyjnych upływa z dniem 29 października 2026 r. (zaległości za 2/2013) oraz 6.09.2026 r. (pozostałe okresy).
Zauważył przy tym, że organ egzekucyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nieprawidłowo wskazał, że dla należności z tytułu podatku od towarów
i usług VAT za okres 2/2013 (tytuł wykonawczy nr [...]) termin przedawnienia przypada na 30 września 2026 r., w sytuacji gdy zdaniem organu odwoławczego prawidłowo winien zostać oznaczony na dzień 30 października 2026 r. Natomiast dla należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012 i 2013, podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za okres 1-12/2014 r., podatku od towarów i usług VAT za okresy 2/2013 r., 4-5/2013 r., 9-12/2013 r., 1/2014 r., 9-12/2014 r., 2/2015 r. i 8/2015 r. wskazał termin 30 września 2026 r., a termin przedawnienia przypada na dzień 7 września 2026 r. DIAS uznał, że powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na zasadność przyjęcia przez organ egzekucyjny, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Przedmiotowe należności ze względów wskazanych powyżej nie uległy bowiem przedawnieniu. Powołał się przy tym na treść wyroków WSA w Warszawie
z 5 października 2018r., sygn. akt III SA/Wa 4264/17 i z 2 października 2019r., sygn. akt VII SA/Wa 619/19.
DIAS nie dopatrzył się też innych uchybień wskazanych w zażaleniu i wszystkie podniesione w nim zarzuty uznał za niezasadne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując na zaskarżenie ww. postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w całości, skarżący działaniem pełnomocnika wniósł o uchylenie postanowień organów obydwu instancji i zwrot kosztów postępowania.
Pełnomocnik skarżącego postawił zarzuty naruszenia:
art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 86 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i 140 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art 136 § 1 k.p.a. w zw.
z art 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, w tym nieustalenie za pomocą zeznań świadków i dowodu z przesłuchania strony, jakich dokładnie należności (tytułów wykonawczych) dotyczyło wezwanie poborcy skarbowego skierowane do Skarżącego w ramach egzekucji
z pieniędzy w dniu 10 kwietnia 2019 r., na skutek którego to wezwania skarżący zapłacił poborcy kwotę 500 zł, i w związku z tym błędne przyjęcie, że wspomniana egzekucja
z pieniędzy w dniu 10 kwietnia 2019 r. dotyczyła wszystkich należności (tytułów wykonawczych) wymienionych we wniosku Skarżącego o umorzenie postępowania;
art. 70 § 1 i 4 Op, poprzez błędne uznanie, że należności objęte tytułami wykonawczymi wymienionymi we wniosku Skarżącego o umorzenie postępowania nie wygasły na skutek ich przedawnienia;
art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 3 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, poprzez niewydanie postanowienia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia organu I instancji w całości oraz o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do Skarżącego w zakresie tytułów wykonawczych wymienionych w jego wniosku
o umorzenie postępowania, podczas gdy przedawnienie należności objętych tymi tytułami uzasadniało umorzenie odnośnego postępowania.
Rozwijając poszczególne zarzuty pełnomocnik skarżącego podkreślił, że
w sprawie nie zostały wyjaśnione okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, jakich dokładnie należności (tytułów wykonawczych) dotyczyło wezwanie poborcy skarbowego skierowane do Skarżącego w ramach egzekucji z pieniędzy w dniu 10 kwietnia 2019 r., na skutek którego to wezwania Skarżący zapłacił poborcy kwotę 500 zł. Tymczasem, zdaniem pełnomocnika skarżącego, ocena kwestii przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi wymienionymi we wniosku Skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego zależy od ustalenia, których dokładnie należności dotyczyła wskazana wyżej egzekucja z pieniędzy zastosowana wobec niego w dniu
10 kwietnia 2019 r. Organ odwoławczy założył, że odnośny środek egzekucyjny dotyczył wszystkich należności będących przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Założenie to nie ma jednak pokrycia w materiale dowodowym sprawy. W pokwitowaniu odbioru pieniędzy z 10 kwietnia 2019 r., w rubryce "Nazwa należności" wpisano ogólnie "Zaległości", nie precyzując, o jakie dokładnie zaległości chodzi. Brak jest zatem podstaw do założenia, że w tym przypadku chodziło o zaległości objęte wszystkimi tytułami wykonawczymi wymienionymi we wniosku Skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Nie może bowiem umknąć uwadze fakt, że egzekucja
z pieniędzy nie zawsze była stosowana w odniesieniu do wszystkich należności będących przedmiotem prowadzonego w stosunku do skarżącego postępowania egzekucyjnego (o czym może, przykładowo, świadczyć zalegający w aktach sprawy Raport poborcy skarbowego [...] U.S. w R. stwierdzający o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych z 18 stycznia 2016 r. /k. 226 akt sprawy/, w którym wskazano tylko jeden tytuł wykonawczy ("[...]"), oświadczono, że egzekucji z pieniędzy nie dokonano z uwagi na niezastanie Skarżącego w domu/zakładzie, oraz zaznaczono, że zobowiązany nie odbiera telefonu). Poza tym poborca skarbowy nie sporządził żadnej pisemnej adnotacji, w której stwierdzone byłoby, jakich dokładnie należności (tytułów wykonawczych) dotyczyło skierowane przezeń do Strony wezwanie do zapłaty w dniu 10 kwietnia 2019 r.
Organ odwoławczy zaniechań tych również nie naprawił i nie skorzystał
z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego celem wyjaśnienia, jaka była konkretnie treść wezwania poborcy skarbowego. Stąd konieczność wyeliminowania zaskarżonych rozstrzygnięć z obrotu prawnego.
W odpowiedzi na skargę, DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Odnosząc się natomiast do zarzutu błędnego przyjęcia, że egzekucja z pieniędzy w dniu 10 kwietnia 2019 r. (k. 484 akt), dotyczyła wszystkich należności (tytułów wykonawczych) wymienionych we wniosku Skarżącego o umorzenie postępowania, organ odwoławczy wyjaśnił, że w załączonym do akt sprawy wydruku zestawienia rozliczenia uzyskanych kwot w okresie od 1.03.2013 r. (z systemu Egapoltax),
(k. 333-372 akt) jednoznacznie wynika, że kwota 500 zł pobrana od Zobowiązanego
10 kwietnia 2019 r. została rozdysponowana na wszystkie tytuły wykonawcze wskazane przez Zobowiązanego w ww. wniosku. W zestawieniu wyszczególniono jakie należności (koszty egzekucyjne, koszty upomnienia, odsetki, należność główna) i w jakiej kwocie, zostały zaspokojone z ww. pobrania. Zatem prawidłowe było przyjęcie, że skutecznie zastosowanym ww. środkiem egzekucyjnym, doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, zgodnie z art. 70 § 4 Op.
W replice na odpowiedź na skargę, pełnomocnik wywiódł zaś, że wskazana przez organ okoliczność rozdysponowania, zgodnie z załączonym wydrukiem zestawienia rozliczenia kwot w okresie od 1 marca 2013r. uzyskanej kwoty z egzekucji z pieniędzy, dokonanej 10 kwietnia 2019r. na wszystkie tytuły wykonawcze pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Sposób rozdysponowania kwoty pobranej w drodze egzekucji z pieniędzy jest bowiem irrelewantny na gruncie art. 70 § 4 Op. Czynność ta nastąpiła już po zastosowaniu środka egzekucyjnego i zawiadomieniu o nim podatnika. Ma zatem charakter wtórny. Tymczasem w sprawie skarżącego kluczowe było wyjaśnienie przez organ, jakich dokładnie należności (tytułów wykonawczych) dotyczyło wezwanie poborcy skarbowego skierowane do skarżącego 10 kwietnia 2019r., gdyż tylko w ten sposób możliwe było ustalenie, w odniesieniu do jakich należności (tytułów wykonawczych) zastosowano dany środek egzekucyjny i zawiadomiono o nim skarżącego. Dlatego też uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 329; dalej "p.p.s.a."), stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 2021, poz. 137 ze zm.), sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować
z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego
w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że zaskarżeniem w niniejszej sprawie zostało objęte postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 i art. 59 § 1 pkt 2, § 3 i § 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020r., zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, którym organ odwoławczy uchylił postanowienie organu egzekucyjnego w części dotyczącej tytułu wykonawczego nr [...] z 22 sierpnia 2013r. i umorzył w tej części postępowanie organu I instancji, w pozostałej zaś części utrzymał to postanowienie w mocy. Dyrektor IAS wskazał, iż organ egzekucyjny nie miał podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy w zakresie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 22 sierpnia 2013 r., albowiem postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tego tytułu wykonawczego zostało zakończone w dniu 31 sierpnia 2021 r. wskutek wyegzekwowania całości dochodzonej należności. Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego został zaś nadany w dniu 29 września 2021 r. organ egzekucyjny winien był zatem na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówić wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. W odniesieniu do pozostałych tytułów wykonawczych organ odwoławczy wskazał, iż nie wystąpiły przesłanki do umorzenia prowadzonego przez Naczelnika US postępowania egzekucyjnego na ich podstawie, albowiem dochodzone na ich podstawie należności (z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012 i 2013, podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za okres 1-12/2014 r., podatku od towarów i usług VAT za okresy 2/2013 r., 4-5/2013 r., 9-12/2013 r., 1/2014 r., 9-12/2014 r., 2/2015 r.) nie uległy przedawnieniu z uwagi na przerwanie biegu terminu przedawnienia wobec zastosowania dniu 21 października 2015 r. środka egzekucyjnego wymienionego w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Bieg terminu przedawnienia dla należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012 i 2013, podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za okres 1-11/2014 r., podatku od towarów i usług VAT za okresy 2/2013 r., 4-5/2013 r., 9-12/2013 r., 1/2014 r., 9-11/2014 zaczął biec na nowo od dnia 28 października 2015 i upływał z dniem 27 października 2020 r. Należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres 12/2014 r., 2/2015 r. i 8/2015 r. przedawniały się zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej z dniem 31 grudnia 2020 r. Przed upływem tych terminów organ egzekucyjny dla wszystkich ww. tytułów wykonawczych skutecznie zastosował 10 kwietnia 2019 r. środek egzekucyjny polegający na egzekucji z pieniędzy, o której mowa w art. 68 § 1 u.p.e.a. (potwierdzenie wpłaty w aktach sprawy), poprzez pobranie przez poborcę skarbowego [...] Urzędu Skarbowego w R. środków pieniężnych od Strony w wysokości 500,00 zł. Z tej przyczyny, zdaniem DIAS bieg terminu dochodzonych należności rozpoczął swój bieg na nowo od dnia 11 kwietnia 2019r. i przypada na dzień 10 kwietnia 2024r. W 2021 r. stosowano kolejne skuteczne środki egzekucyjne.
Z powyższą oceną nie zgodził się skarżący, który podnosi, że w sprawie nie wyjaśniono kluczowych okoliczności mających istotny wpływ na skuteczność zastosowania w dniu 10 kwietnia 2019 r. środka egzekucyjnego polegającego na egzekucji z pieniędzy, gdyż organy nie wyjaśniły jakich dokładnie tytułów wykonawczych dotyczyło wezwanie poborcy skarbowego skierowane do Skarżącego, na skutek którego zapłacił on poborcy kwotę 500 zł. Organ odwoławczy założył bowiem, że odnośny środek egzekucyjny dotyczył wszystkich należności będących przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Założenie to nie ma jednak w ocenie strony pokrycia
w materiale dowodowym sprawy, gdyż w pokwitowaniu odbioru pieniędzy z 10 kwietnia 2019 r., w rubryce "Nazwa należności" wpisano ogólnie "Zaległości", nie precyzując,
o jakie dokładnie zaległości chodzi. Brak jest zatem podstaw do założenia, że w tym przypadku chodziło o zaległości objęte wszystkimi tytułami wykonawczymi wymienionymi we wniosku Skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W ocenie skarżącego nie ma wpływu na przerwanie biegu terminu przedawnienia późniejsze zaliczenie tej wpłaty na poczet zaległości podatkowych skarżącego.
W tych okolicznościach należy się zgodzić z organem odwoławczym, iż istota sporu w nieniniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012 i 2013, podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za okres 1-12/2014 r., podatku od towarów i usług VAT za okresy 2/2013 r., 4-5/2013 r., 9-12/2013 r., 1/2014 r., 9-12/2014 r., 2/2015 r., 8/2015r. nie uległy przedawnieniu i mogą być dochodzone
w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym, co sprawiałoby, iż wniosek skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wymienionych w tym wniosku tytułów wykonawczych należałoby uznać za niezasadny. Odmiennie od stanowiska przedstawionego w zaskarżonym postanowieniu, zdaniem Sądu za istotną dla prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia należy uznać także okoliczność czy, jak twierdzi skarżący, przedawnieniu uległa należność z tytułu podatku od towarów
i usług za czerwiec 2013 r., dochodzona na podstawie tytułu wykonawczego nr SM 6/6296/13. Zgodnie z art. 70 § 1 ordynacji podatkowej termin przedawnienia dla tej należności upływał w dniu 31 grudnia 2018 r., zaś według ustaleń organów obu instancji egzekucja prowadzona na podstawie ww. tytułu wykonawczego została zakończona
z uwagi na wyegzekwowanie należności w całości w dniu 31 sierpnia 2021 r., to jest po upływie terminu przedawnienia wynikającego z art. 70 § 1 Op.
Wskazania w tym miejscu wymaga, że zgodnie z treścią art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.; także jako: "Op", "Ordynacja podatkowa"), zobowiązanie podatkowe przedawnia się
z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodnie natomiast z treścią art. 70 § 4 ww. ustawy, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego,
o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Oznacza to, że zastosowanie środka egzekucyjnego oraz zawiadomienie o tym podatnika są to dwie przesłanki, które muszą wystąpić, aby nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia. Nie ulega przy tym wątpliwości, że ww. zawiadomienie podatnika musi nastąpić przed upływem terminu wymienionego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, iż okoliczności skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawnienia wystąpiły kolejno w datach: 27.10.2015 r., 6.11.2015 r., 10.04.2019 r., 6.09.2021 r. oraz 29.10.2021 r. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenie istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia ma ocena czy doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia egzekwowanych z majątku Skarżącego zobowiązań w dniu 10 kwietnia 2019 r.
Dokonując oceny wystąpienia przesłanek z art. 70 § 4 Op w odniesieniu do zastosowania w dniu 10 kwietnia 2019 r. środka egzekucyjnego polegającego na egzekucji z pieniędzy (art. 1a pkt 12 u.p.e.a.) poprzez pobranie przez poborcę skarbowego [...] Urzędu Skarbowego w R. środków pieniężnych od Strony w wysokości 500,00 zł, organ odwoławczy przyjął, że organ egzekucyjny skutecznie zastosował ww. środek dla wszystkich tytułów wykonawczych.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wskazano przy tym okoliczności,
z których wynikałaby zasadność stanowiska, iż ww. środek egzekucyjny dotyczył wszystkich tytułów wykonawczych, na podstawie których organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącego. W odpowiedzi na skargę wskazano, iż okoliczność, że egzekucja z pieniędzy w dniu 10 kwietnia 2019 r. dotyczyła wszystkich tytułów wykonawczych wymienionych we wniosku skarżącego
o umorzenie postępowania wynika z wydruku zestawienia rozliczenia uzyskanych
w okresie od 1 marca 2013 r. kwot, zgodnie z którym kwotę 500 zł pobraną od Zobowiązanego w dniu 10 kwietnia 2019 r. rozdysponowano na wszystkie tytuły wykonawcze.
Odnosząc się do prawidłowości powyższej oceny, zdaniem Sądu trafnie autor skargi wskazuje na wadliwość takiego działania organu odwoławczego. Powyższe stwierdzenie, nie zostało poprzedzone wyjaśnieniem istotnych dla niego okoliczności
i wobec tego przedwczesne jest przyjęcie, że w sprawie w odniesieniu do wszystkich tytułów wykonawczych wskazanych we wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego zastosowano w dniu 10 kwietnia 2019 r. skutecznie środek egzekucyjny, o którym podatnik został zawiadomiony w myśl art. 70 § 4 Op. Brak jest w sprawie bowiem ustaleń jakich dokładnie należności (tytułów wykonawczych) dotyczyło wezwanie poborcy skarbowego, o którym mowa w art. 68 § 1 u.p.e.a. skierowane do Skarżącego przy stosowaniu środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z pieniędzy
w dniu 10 kwietnia 2019 r., na skutek którego to wezwania Skarżący zapłacił poborcy kwotę 500 zł. Tymczasem ustalenie to ma zasadnicze znaczenie na gruncie art. 70 § 4 Op w zw. z art. 70 § 1 Op, albowiem przerwanie biegu terminu przedawnienia wobec zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, może dotyczyć tylko tych należności, w odniesieniu do których konkretny środek egzekucyjny w danym przypadku zastosowano i o czym podatnika zawiadomiono. Tym samym organ odwoławczy co najmniej przedwcześnie założył, że zastosowany środek egzekucyjny dotyczył wszystkich należności będących przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Założenie to nie ma bowiem pokrycia w materiale dowodowym sprawy. Pokwitowanie wystawione na okoliczność tej wpłaty jako nazwę należności wskazuje bowiem "Zaległości" (karta 477 akt egzekucyjnych). Nie wynika z niego na poczet jakich zaległości skarżący dokonał przedmiotowej wpłaty. Powyższy zapis nie daje podstaw do wyprowadzenia tak daleko idącego materialnego skutku, decydującego o bycie dochodzonych należności egzekwowanych na podstawie 20 tytułów wykonawczych, które są przedmiotem niniejszego postępowania.
W tym miejscu porządkowo wskazać należy, że nie budzi wątpliwości, że
w przypadku egzekucji z pieniędzy z chwilą zastosowania tego środka zobowiązany zostaje jednocześnie zawiadomiony o tym fakcie. W sytuacji, gdy zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, a poborca - w myśl art. 68 § 1 u.p.e.a. - wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy, z chwilą zapłaty przez zobowiązanego całości lub części dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym kwoty pieniędzy, podatnik (zobowiązany) zostaje zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 70 § 4 Op i w konsekwencji dochodzi do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, będącego przedmiotem egzekucji. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Aby zatem nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, po pierwsze - musi zostać zastosowany środek egzekucyjny, a po drugie - podatnik musi być zawiadomiony o zastosowaniu tegoż środka egzekucyjnego. Przez środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych
w ujęciu art. 1a pkt 12 u.p.e.a. rozumie się m.in. egzekucję z pieniędzy.
Podkreślenia przy tym wymaga, że w rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowany fakt, że 10 kwietnia 2019r. r. poborca skarbowy zastosował względem skarżącego środek egzekucyjny - egzekucję z pieniędzy, a odbiór pieniędzy został pokwitowany. W przypadku tego środka egzekucyjnego przyjmuje się, że z chwilą jego zastosowania zobowiązany zostaje jednocześnie zawiadomiony o tym fakcie. Powyższe wynika z istoty stosowanego środka egzekucyjnego, w ramach którego poborca skarbowy w pierwszej kolejności (po uprzednim doręczeniu tytułu wykonawczego, bądź z chwilą jego doręczenia) wzywa do uiszczenia należności pieniężnej będącej przedmiotem egzekucji i następnie kwituje odbiór pieniędzy przekazanych przez zobowiązanego, który uczestniczy w tej czynności egzekucyjnej.
Wątpliwości budzi natomiast sposób oznaczenia pobranych należności
w wystawionym pokwitowaniu wpłaconej kwoty pieniężnej, który w ocenie Sądu
w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie pozwala na przyjęcie w oparciu o zapisy w pokwitowaniu wskazane, których należności (tytułów wykonawczych) dotyczy to pokwitowanie. Brak ustaleń w tym względzie nie daje podstaw do stwierdzenia, iż zastosowanie powyższego środka egzekucyjnego wypełnia przesłankę zawiadomienia odnośnie wszystkich tytułów wykonawczych zgodnie z art. 70 § 4 Op. Jak słusznie wywiódł pełnomocnik Strony wyjaśnienie okoliczności jakich dokładnie należności (tytułów wykonawczych) dotyczyło wezwanie poborcy skarbowego skierowane do Skarżącego w ramach egzekucji z pieniędzy w dniu 10 kwietnia 2019 r., na skutek którego to wezwania zapłacił on poborcy kwotę 500 zł jest kluczowe na gruncie powołanych wyżej przepisów art. 70 § 1 i 4 Op, albowiem przerwanie biegu terminu przedawnienia wobec zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, może dotyczyć tylko tych należności, w odniesieniu do których konkretny środek egzekucyjny w danym przypadku zastosowano. W okolicznościach niniejszej sprawy jest to szczególnie istotne, z uwagi na to, że jak wskazano powyżej, wobec skarżącego wystawiono 20 tytułów wykonawczych i nie można przyjąć, bez wyjaśnienia wskazanych wyżej kwestii, że egzekucja z pieniędzy była skuteczna wobec wszystkich tych tytułów, szczególnie, że nie zawsze czynności poborcy skarbowego dotyczyły wszystkich tytułów wykonawczych, na podstawie których prowadzono postępowanie egzekucyjne. Słusznie zwrócono uwagę w skardze, że egzekucja
z pieniędzy w sprawie strony nie zawsze była stosowana w odniesieniu do wszystkich należności będących przedmiotem prowadzonego w stosunku do Skarżącego postępowania egzekucyjnego, jako przykład przywołując znajdujący się w aktach sprawy Raport poborcy skarbowego [...] U.S. w R. z 18 stycznia 2016 r., stwierdzający o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych /k. 225a akt egzekucyjnych/, w którym wskazano tylko jeden tytuł wykonawczy - [...].
Rację ma zatem skarżący, że organ odwoławczy przedwcześnie przyjął, że wobec skarżącego bieg terminu przedawnienia wszystkich dochodzonych należności został przerwany w dniu 10 kwietnia 2019 r. wskutek wystąpienia przesłanki z art.
70 § 4 Op, a w rezultacie nie wystąpiły podstawy do umorzenia prowadzonego
w niniejszej sprawie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a.
Sąd podziela pogląd, iż nie może budzić wątpliwości, że odformalizowany charakter egzekucji z pieniędzy nie zwalnia organu egzekucyjnego od stosowania ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady pisemności, która winna znaleźć zastosowanie w szczególności w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie wielu tytułów wykonawczych.
Z powyższych względów wobec stwierdzenia, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania rozstrzygnięcia organu odwoławczego z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Organ odwoławczy, w ponownie prowadzonym postępowaniu obowiązany będzie wyjaśnić, jaka była konkretnie treść wezwania poborcy skarbowego skierowanego do Skarżącego w ramach egzekucji z pieniędzy w dniu 10 kwietnia 2019 r., co pozwoli ustalić, jakich dokładnie należności (tytułów wykonawczych) dotyczył dany środek egzekucyjny. W razie konieczności skorzysta z uprawnień przewidzianych w k.p.a. do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. W wyniku tych działań natomiast dokona ponownej oceny czy w sprawie znajdują zastosowanie przepisy art. 70 § 4 w zw. z art. 70 § 1 Op pozwalające przyjąć, że w realiach niniejszej sprawy nie wystąpiły podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie
art. 59 u.p.e.a., zgodnie z wnioskiem skarżącego. Wyrażona w tym względzie,
w zaskarżonym postanowieniu ocena DIAS jest bowiem przedwczesna i nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach prawa.
Sąd za konieczne uznaje przy tym zwrócenie uwagi, że jak jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, argumentacja zaprezentowana w odpowiedzi na skargę nie może zastępować czy uzupełniać zaskarżonego postanowienia. Odpowiedź na skargę nie może, jako pismo procesowe, być traktowana jako uzupełnienie istotnych jego braków. W odpowiedzi na skargę, organ orzekający powinien odnieść się do podniesionych w niej zarzutów, a nie dokonywać brakujących ustaleń faktycznych lub ocen prawnych, które powinny znaleźć się w zaskarżonym akcie. Tym samym próba wyjaśnienia zaistniałych w niniejszej sprawie wątpliwości nie może odnieść w niniejszej sprawie zamierzonego skutku i nie naprawi dostrzeżonych prze Sąd wad zaskarżonego postanowienia.
Odnosząc się do tej argumentacji wskazać jednocześnie wypada, iż Sąd podziela stanowisko zawarte w replice na odpowiedź na skargę, iż sposób rozdysponowania pobranej kwoty nie zastępuje obowiązku zawiadomienia, o którym mowa w art. 70 § 4 Op i ma charakter wtórny wobec zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik powinien zostać zawiadomiony.
Mając na uwadze powyższe, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., Sąd na podstawie art. 145
§ 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, orzekając jak w punkcie
1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania, na które składają się wpis w kwocie 100 zł, opłata od pełnomocnictwa - 17 zł oraz wynagrodzenie z tytułu zastępstwa procesowego
w wysokości 480 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2, art. 209 p.p.s.a.
w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło