VIII SA/Wa 17/26

WyrokWSA w Warszawie2026-03-12

Skład orzekający: Iwona Owsińska – Gwiazda, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz – Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych w ramach interwencji I.10.1.1 jest uzasadniona niespełnieniem przez wnioskodawcę warunku realizacji biznesplanu w ramach innej interwencji (I.10.5), jeśli termin na złożenie wniosku o drugą ratę pomocy w ramach tej drugiej interwencji jeszcze nie upłynął, a beneficjent stał się beneficjentem tej interwencji w trakcie procedowania wniosku o pomoc w ramach pierwszej interwencji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) o odmowie przyznania pomocy finansowej. Organ błędnie zinterpretował warunek realizacji biznesplanu w ramach interwencji I.10.5 jako równoznaczny z koniecznością złożenia wniosku o drugą ratę pomocy, podczas gdy termin na złożenie tego wniosku jeszcze nie upłynął, a beneficjent stał się beneficjentem interwencji I.10.5 w trakcie procedowania wniosku o pomoc w ramach interwencji I.10.1.1. Organ nie zbadał faktycznego stopnia realizacji biznesplanu i naruszył zasady praworządności oraz czynnego udziału strony.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o pomoc finansową ze środków unijnych w ramach interwencji I.10.1.1. Organ wezwał go do uzupełnienia braków formalnych i przedstawienia dokumentów. Po kolejnych uzupełnieniach, organ odmówił przyznania pomocy, wskazując na niespełnienie warunku realizacji biznesplanu w ramach innej interwencji (I.10.5), ponieważ skarżący nie złożył wniosku o drugą ratę pomocy. Skarżący wniósł skargę, zarzucając organowi błędną wykładnię przepisów, naruszenie zasady czynnego udziału strony oraz brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2026 r. w Radomiu sprawy ze skargi H. K. na rozstrzygniecie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie. H. K. (dalej: skarżący) złożył w dniu 23.12.2024 roku do O. OR ARiMR za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych wniosek o objęcie wsparciem w ramach interwencji 1.10.1.1 - obszar C, w którym wspierane są operacje dotyczące bezpiecznego dla konsumenta i efektywnego przedłużania trwałości produktów, przechowalnictwa oraz lepszego przygotowania do sprzedaży (w tym bezpośredniej). Do wniosku o przyznanie pomocy dołączył: biznesplan, zaświadczenie z 17.12.2024r. Prezesa Zarządu Stowarzyszenia [...], certyfikat poświadczający zgodność ze specyfikacją dla chronionego oznaczenia geograficznego nr [...], certyfikat poświadczający stosowanie integrowanej produkcji roślin nr [...], fakturę [...] z dnia 20.11.2024r., kosztorys inwestorski dot. budowy przechowalni owoców, opis i uzasadnienie operacji, oświadczenie małżonka Wnioskodawcy/współwłaściciela gospodarstwa o wyrażeniu zgody na zawarcie umowy o przyznaniu pomocy, oświadczenie współwłaściciela nieruchomości o wyrażeniu zgody na realizacje operacji, dokument pn. "plan przechowalni". Pismem z 14.05.2025 r. organ wezwał skarżącego do usunięcia nieprawidłowości oraz uzupełnienia braków formalnych poprzez dostarczenie: oświadczenia małżonka wnioskodawcy oraz współwłaściciela gospodarstwa o wyrażeniu zgody na zawarcie umowy o przyznaniu pomocy, opisu inwestycji towarzyszącej (jeśli dotyczy) a w przypadku braku konieczności jego załączenia, przedłożenie stosownego wyjaśnienia, załączników stanowiących integralną część kosztorysu inwestorskiego tj.: planu zabudowy gospodarstwa wraz z rozmieszczeniem na nim istniejących budynków i budowli, w szczególności zaznaczeniem budynku/budowli w ramach których jest składany wniosek, wszystkich rysunków planowanych do wykonania robót budowlanych umożliwiające poprawne zweryfikowanie kosztorysu tub kopię projektu budowlanego, w rym m. in.: projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego i projektu technicznego, jeśli jego opracowanie jest wymagane w związku z wnioskowaniem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, zestawienia materiałów budowlanych wykonane ze wskaźników zużycia materiałów w robotach w przypadku, gdy wnioskodawca samodzielnie kupuje materiały budowlane, zestawienia czasu pracy maszyn i urządzeń, wykonane z normatywów pracochłonności w poszczególnych robotach budowlanych (jeżeli dotyczy), ostatecznych pozwoleń na budowę i zezwoleń lub innych decyzji, w tym decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, których uzyskanie jest wymagane przez odrębne przepisy do realizacji inwestycji objętych operacją, a także inne dokumenty potwierdzające spełnienie warunków realizacji inwestycji objętych operację określonych w odrębnych przepisach, projektu budowlanego (zawierającego rozwiązania ograniczające emisję gazów cieplarnianych, presję produkcji rolnej na środowisko naturalne i klimat), planu rozmieszczenia na terenie gospodarstwa rolnego budynków i budowli oraz rzuty budynków służących do produkcji rolnej, uzależnione od planowanej operacji, potwierdzenia uzyskania wpisu do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowe Inspekcji Sanitarnej, dokumentu lub dokumentów potwierdzających, że wnioskodawca bierze udział w określonej formie współpracy, dokumentacji dotyczącej ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych - w przypadku podmiotów ubiegających się o przyznanie pomocy obowiązanych do prowadzenia ewidencji zgodnie z przepisami o podatku dochodowym od osób fizycznych lub przepisami o rachunkowości, dokumentacji dotyczącej wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych - w przypadku podmiotów ubiegających się o przyznanie pomocy obowiązanych do prowadzenia wykazu zgodnie z przepisami o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył w dniu 12.06.2025 r. do organu za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych korektę wniosku o objęcie wsparciem załączając: biznesplan wniosku o przyznanie pomocy, skorygowany / uzupełniony kosztorys inwestorski, oświadczenie wnioskodawcy z 29.05.2025r. dot. nieprowadzenia ewidencji i wykazu środków trwałych, oświadczenie małżonka wnioskodawcy/współwłaściciela gospodarstwa o wyrażeniu zgody na zawarcie umowy o przyznaniu pomocy, oświadczenie (o inwestycjach towarzyszących) z 11.06.2025r., projekt architektoniczno-budowlany dot. budowy budynku przechowalni owoców, plan działek, projekt zagospodarowania terenu, decyzję nr [...] o warunkach zabudowy z 31.03.2025r. (znak [...]), wniosek o pozwolenie na budowę (PB-1) złożony do Starosty G., zaświadczenie Prezesa Stowarzyszenia [...] z 9.06.2025r., zaświadczenie o wpisie do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów PIS nr [...] z 4.06.2025r. Pismem [...] z dnia 2.09.2025 r. zna podstawie § 5 ust. 7 Regulaminu przyznawania pomocy organ wezwał skarżącego do poprawienia wniosku i złożenia wyjaśnień oraz dokumentów tj. o: wykazanie (udokumentowanie), że inwestycja budowlana związana z budową budynku przechowalni owoców spełnia kryterium dostępu do Programu zgodnie z § 3 ust. 14 pkt 6 Regulaminu; wykazanie (udokumentowanie), że planowanej inwestycji przysługuje limit 1 000 000 zł zgodnie z § 3 ust. 25 Regulaminu - wg dostarczonego kosztorysu inwestorskiego, w planowanym do budowy budynku ujęto m.in. instalację chłodzenia typu Rooftop (która wg opisu i uzasadnienia operacji ma być umiejscowiona na dachu obiektu), czego nie uwzględnia dostarczony projekt budowlany w oparciu o który skarżący uzyskał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...] Starosty G. z 21.07.2025r.; wykazanie, że operacja spełnia wymogi określone w § 3 ust. 37 pkt 1-2 regulaminu oraz o odpowiednią korektę opisu w załączniku Opis i uzasadnienie operacji; dostarczenie poprawnie sporządzonego wniosku o przyznanie pomocy; dostarczenie poprawnie sporządzonego opisu i uzasadnienie operacji; dostarczenie poprawnie sporządzonego biznesplanu; dostarczenie poprawnie sporządzonego i niezawyżonego kosztorysu inwestorskiego; dostarczenie dokumentu potwierdzającego przyjętą w kosztorysie inwestorskim wartość w odniesieniu do poz. nr [...] dla której wskazano "wycena indywidualna"; ponowne dostarczenie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę dot. planowanej inwestycji budowlanej; ponowne dostarczenie wniosku o pozwolenie na budowę z 12.06.2025r. wraz ze wszystkimi załącznikami stanowiącymi integralną część wniosku tj.: oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pełnomocnictwo, potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej, projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany (z datą wpływu do starostwa); ponowne dostarczenie projektu budowlanego (zawierającego rozwiązania ograniczające emisję gazów cieplarnianych, presję produkcji rolnej na środowisko naturalne i klimat); dostarczenie projektu technicznego do którego zalicza się m.in.: projekt konstrukcyjny, projekt instalacji elektrycznej, wodno- kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania, gazowej, odgromowej, projekt wentylacji itp. stanowiący integralną część projektu budowlanego; ponowne dostarczenie oświadczenia współwłaściciela nieruchomości o wyrażeniu zgody na realizację operacji. Wezwanie doręczono skarżącemu 16.09.2025 r. W wymaganym 14 dniowym okresie na uzupełnienie nieprawidłowości i braków tj. 30.09.2025 r. do organu za pośrednictwem PUE wpłynęła korekta wniosku skarżącego. Do korekty dołączono: biznesplan; dziennik budowy nr [...] z 28.07.2025r.; ponownie zaświadczenie z 17.12.2024r. Prezesa Stowarzyszenia [...]; oświadczenie współwłaściciela nieruchomości o wyrażeniu zgody na realizacje operacji; decyzję nr [...] Starosty G. z 21.07.2025r. z klauzulą ostateczności z dnia 28.07.2025r.; skorygowany kosztorys inwestorski z 19.12.2024 - zaktualizowany 30.09.2025; wyjaśnienia podpisane przez E. D.; skorygowany opis i uzasadnienie operacji; oświadczenie projektanta z 28.07.2025r.; ponownie certyfikat poświadczający zgodność ze specyfikacją dla chronionego oznaczenia geograficznego; ponownie certyfikat poświadczający stosowanie integrowanej produkcji roślin; ponownie fakturę [...] z 20.11.2024r.; ponownie oświadczenie wnioskodawcy z 29.05.2025r.; ponownie oświadczenie małżonka wnioskodawcy/ współwłaściciela gospodarstwa o wyrażeniu zgody na zawarcie umowy o przyznaniu pomocy; ponownie oświadczenie wnioskodawcy z 11.06.2025r. (o inwestycjach towarzyszących); ponownie plan działek; ponownie zaświadczenie Prezesa Stowarzyszenia [...] z 09.06.2025r.; ponownie zaświadczenie o wpisie do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów PIS z 4.06.2025r.; ponownie projekt architektoniczno-budowlany budowy budynku przechowalni owoców; ponownie projekt zagospodarowania terenu; ponownie wniosek o pozwolenie na budowę (PB-1) złożony w dniu 12.06.2025r. do Starosty G.. Pismem z 25.11.2025 r. organ poinformował skarżącego, że odmawia przyznania pomocy wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 89 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (dalej: ustawa wdrożeniowa) oraz § 3 ust. 42 Regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy w ramach interwencji I.10.1.1 – Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność (dotacje). W uzasadnieniu organ wskazał na powyżej przywołany przebieg postępowania, przytoczył treść regulacji prawnych mających zastosowanie w sprawie m. in. § 3 ust. 20 pkt 1 Regulaminu, zgodnie z którym pomoc może być przyznana w obszarze C beneficjentowi I.10.5 jeżeli ubiega się o nią po zrealizowaniu biznesplanu w ramach I.10.5, co zostało potwierdzone przez ARiMR. Podniósł, iż skarżący jest czynnym beneficjentem w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 dla interwencji 1.10.5 Rozwój małych gospodarstw dla naboru realizowanego w 2023 r. Na podstawie kontroli krzyżowej stwierdzono, iż skarżący nie złożył wniosku o płatność II raty pomocy, a tym samym nie zrealizował w pełni założeń biznesplanu stanowiącego załącznik do wniosku w ramach działania 1.10.5, co narusza § 3 ust. 20 pkt 1 Regulaminu. Organ stwierdził, iż skarżący składając WOPP oświadczył, iż znane są mu zasady ubiegania się i przyznawania pomocy w ramach Planu Strategicznego dla WPR na lata 2023-2027 (PS WPR) określone w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, wytycznych Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi lub regulaminie naboru wniosków o przyznanie pomocy, z uwzględnieniem przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2115 z 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 6.12.2021 str. 1, ze zm.) odpowiednimi dla danej interwencji. W konsekwencji, mając na uwadze zapis § 3 ust. 42 Regulaminu, w związku z niespełnieniem warunków określonych w § 3 ust. 20 pkt 1 Regulaminu organ odmówił pomocy. W skardze do Sądu skarżący zarzucił: 1. Błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 3 ust. 20 pkt 1 Regulaminu naboru poprzez uznanie, że warunek realizacji biznesplanu w 1.10.5 oznacza wyłącznie złożenie wniosku o płatność II raty (WOP II), co wynika z uzasadnienia odmowy. Tymczasem Regulamin naboru nie zawiera definicji "zrealizowania biznesplanu" (§ 3 Regulaminu), a także nie odsyła do umowy 1.10.5 jako źródła ustalenia spełnienia tego warunku. Skoro Regulamin nie wskazuje, że wyłącznym kryterium realizacji biznesplanu jest złożenie WOP II, organ nie może samodzielnie wprowadzać zawężającej interpretacji. Organ dokonał samodzielnego doprecyzowania przepisu, co narusza zasadę praworządności (Regulamin § 2 ust. 9 pkt 1) oraz zakaz rozszerzania podstaw odmowy (§ 3 ust. 42). 2. Pominięcie treści i celu § 3 ust. 20 pkt 1 Regulaminu. Wskazał, iż celem tego przepisu jest zapobieżenie nakładania się dwóch projektów rozwojowych (1.10.5 i 1.10.1.1), co nie oznacza, że wnioskodawca pozostaje "zablokowany" aż do zakończenia pełnego cyklu 1.10.5, jeżeli biznesplan jest faktycznie wdrożony, jego realizacja jest zaawansowana i nie ma ryzyka dublowania wydatków ani celów. Wskazał, że Regulamin nigdzie nie przewiduje, że złożenie WOP II jest jedynym i niepodważalnym kryterium zakończenia realizacji biznesplanu. Jest to wyłącznie interpretacja przyjęta przez organ, a nie wynikająca z przepisu. 3. Naruszenie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (§ 2 ust. 9 pkt 2 Regulaminu) bowiem organ nie zbadał faktycznego stopnia realizacji biznesplanu w I.10.5, czy inwestycje z I.10.1.1 wchodzą w konflikt z jego realizacją, czy zachodzi ryzyko podwójnego finansowania. Organ bez analizy faktycznej przyjął wyłącznie formalne kryterium złożenia WOP II, mimo że przepisy Regulaminu tego nie wymagają. 4. Naruszenie zasady czynnego udziału strony (§ 2 ust. 9 pkt 4 Regulaminu), bowiem Wnioskodawca nie został wezwany do wyjaśnień, przedstawienia dowodów realizacji biznesplanu, wypowiedzenia się co do ustalonej przez organ interpretacji przepisów. Organ przyznał, że "brak jest podstaw do dalszego procedowania (...) wzywania do uzupełnienia" , co jest sprzeczne z zasadą czynnego udziału. 5. Pominięcie okoliczności, że realizacja biznesplanu w 1.10.5 została potwierdzona przez ARiMR po złożeniu wniosku 1.10.1.1, co eliminuje podstawę odmowy. Organ jako podstawę odmowy wskazał rzekomy brak realizacji biznesplanu w ramach interwencji I.10.5 na dzień 23.12.2024 r. (data złożenia wniosku 1.10.1.1). Jednocześnie organ nie uwzględnił faktu, że środki z interwencji 1.10.5 zostały wypłacone już po złożeniu wniosku, a więc ARiMR sama stwierdziła, że biznesplan jest realizowany zgodnie z umową i spełnia kryteria wypłaty. Wypłata środków jest kluczowa — to najdalej idąca forma potwierdzenia realizacji biznesplanu. Oznacza to, że warunek z § 3 ust. 20 pkt 1 Regulaminu był spełniony, zanim organ wydal odmowę albo co najmniej organ miał obowiązek uwzględnić tę okoliczność przy ocenie wniosku, ponieważ postępowanie nie zostało jeszcze zakończone. Regulamin nie przewiduje, aby warunki były badane -wyłącznie na jeden konkretny dzień bez możliwości aktualizacji danych. Organ w swojej decyzji nie wykazał żadnej podstawy prawnej dla takiego zawężenia oceny. 6. Naruszenie § 2 ust. 9 pkt 2 Regulaminu - zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego, bowiem organ opiera się wyłącznie na dacie złożenia WOP II, pomija kluczowy fakt, że w ramach I.10.5 doszło już do wypłaty środków po złożeniu wniosku ramach w interwencji I.10.1.1, nie ustala, czy biznesplan był de facto wdrażany zgodnie z umową, co sama wypłata potwierdza. Jest to naruszenie zasady prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. 7. Naruszenie zasady proporcjonalności i celu przepisów PS WPR, bowiem decyzja odmowna została oparta na literalnej, zawężającej interpretacji przepisu, pomijającej faktyczny cel interwencji I.10.1.1, realne potrzeby rozwojowe gospodarstwa, brak zagrożenia podwójnym finansowaniem. Organ ograniczył prawa wnioskodawcy ponad miarę, bez podstawy ustawowej, a odmowa, której podstawą jest wyłącznie formalne odwołanie do statusu "w trakcie weryfikacji" na dzień 23.12.2024 r., narusza celowościową wykładnię przepisu. Celem Regulaminu nie jest karanie wnioskodawcy za to, że wypłata środków następuje po określonej wnioskiem dacie — zwłaszcza że terminy płatności określa sama ARiMR. 8. Organ powinien uwzględnić zrealizowanie biznesplanu w toku postępowania, tymczasem Organ odmówił pomocy, mimo że w chwili wydania odmowy warunek z § 3 ust. 20 pkt 1 był już spełniony. Zgodnie z zasadami ogólnymi postępowań administracyjnych oraz § 2 ust. 9 Regulaminu, organ powinien brać pod uwagę aktualny stan faktyczny na moment rozstrzygnięcia, a nie wyłącznie na dzień złożenia wniosku. Organ nie wykazał także, dlaczego przyjął datę złożenia WOP II jako jedyne kryterium, skoro Regulamin tego nie przewiduje. Wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności polegającej na odmowie przyznania pomocy, zobowiązanie ARiMR do ponownego rozpatrzenia wniosku z uwzględnieniem wykładni zgodnej z Regulaminem i ustawą PS WPR; W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że z uwagi na fakt, iż wniosek nie został uzupełniony w terminie, wydano decyzję o odmowie przyznania pomocy. Zgodnie z zapisami Wytycznej szczegółowej dla 1.10.5 rok docelowy oznacza ostatni rok kalendarzowy, w którym jest realizowany biznesplan; biznesplan zawiera koncepcję zmian strukturalnych w gospodarstwie (...) w szczególności przewiduje, że realizacja jego założeń nastąpi w okresie nie dłuższym niż 3 lata kalendarzowe następujące po roku wyjściowym; drugą ratę pomocy wypłaca się, jeżeli beneficjent w okresie nie dłuższym niż 3 lata kalendarzowe następujące po roku wyjściowym zrealizował zaplanowane w biznesplanie inwestycje. Podniósł, że cytowany zapis wytycznych dla I.10.1.1. oznacza nie tyle rozliczenie WOP II i wypłacenie rolnikowi drugiej raty płatności, co fakt zakończenia okresu przewidzianego na realizację biznesplanu, tj. na realizację operacji. O zrealizowaniu biznesplanu/operacji świadczy zatem fakt złożenia WOP II - bez względu na wynik weryfikacji (wypłata, częściowa wypłata lub odmowa wypłaty). O zakończeniu realizacji biznesplanu świadczy również upływ ostatecznego terminu na dokonanie tej czynności, pomimo niezłożenia w terminie WOP II, rezygnacja z pomocy i dokonania jej zwrotu. Kwestię terminu "ubiegania" Agencja definiuje analogicznie do zapisów dotyczących zaliczki - można uznać za spełniony dany warunek, jeśli Agencja może potwierdzić zrealizowanie biznesplanu w ramach I.10.5 tj. złożenie II WOP najpóźniej na moment wezwania do uzupełnień WOPP z 10.1.1. Ponadto, organ wskazał, że składając wniosek Skarżący oświadczył, iż znane mu są zasady ubiegania się i przyznawania pomocy w ramach Planu Strategicznego dla WPR na lata 2023-2027 (PS WPR). Nadmienił, iż ubieganie się o wsparcie w ramach Interwencji I.10.1.1 ma charakter konkursowy, każda ze spraw rozpatrywana jest indywidualnie, biorąc pod uwagę m.in. pierwotny zakres rzeczowy wskazany we wniosku o przyznanie pomocy oraz całą dokumentację złożoną wraz z wnioskiem, a zatem promowane są wnioski najlepiej przygotowane, co wymaga przede wszystkim proceduralnej staranności, za którą odpowiedzialność ponosi Skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1237) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Skarga złożona w tej sprawie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej informacji zostało wydane z naruszeniem prawa, które uzasadniało wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy wdrożeniowej, które przewidują też kognicję sądów administracyjnych do kontroli legalności takiego rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 89 ust. 2 ustawy wdrożeniowej w przypadku odmowy przyznania pomocy podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Zgodnie z art. 4 ustawy wdrożeniowej podstawę systemu realizacji Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 stanowią jego postanowienia, przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne instytucji zarządzającej, o której mowa w art. 123 rozporządzenia 2021/2115 oraz regulaminy naborów wniosków o przyznanie pomocy. Z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej wynika natomiast, że pomoc jest przyznawana osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o daną pomoc, jeżeli są spełnione warunki przyznania tej pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w regulaminie naboru wniosków o przyznanie pomocy lub w ogłoszeniu o zamówieniu publicznym - w przypadku pomocy przyznawanej na podstawie umowy. Co się tyczy procedury rozpoznawania wniosków o przyznanie pomocy, to z art. 5 ustawy wdrożeniowej wynika, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 tej ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej. Jednak zgodnie z art. 81 ustawy wdrożeniowej, do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach interwencji, w których pomoc jest przyznawana na podstawie umowy, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, udostępniania akt oraz skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, przy czym przepisy art. 66 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio. Stosownie natomiast do art. 66 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w postępowaniach o przyznanie pomocy organ przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Z kolei z art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W myśl art. 86 ust. 3 ustawy wdrożeniowej podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy przeprowadza postępowanie w sprawie o przyznanie pomocy na podstawie ustawy i przyjętego przez ten podmiot regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy opracowanego zgodnie z wytycznymi instytucji zarządzającej. Zgodnie z art. 86 ust. 4 ustawy wdrożeniowej regulamin naboru wniosków o przyznanie pomocy określa co najmniej: 1) rodzaje operacji, których dotyczy nabór wniosków o przyznanie pomocy; 2) limit środków przeznaczonych na przyznanie pomocy na operacje w ramach danego naboru wniosków o przyznanie pomocy; 3) kwotę pomocy lub minimalną lub maksymalną kwotę pomocy, lub maksymalny, dopuszczalny poziom pomocy; 4) formę pomocy; 5) kryteria wyboru operacji, o ile mają one zastosowanie, oraz opis procedury wyboru operacji na podstawie tych kryteriów; 6) warunki przyznania pomocy; 7) opis procedury przyznawania pomocy; 8) termin składania wniosków o przyznanie pomocy; 9) sposób i formę składania wniosków o przyznanie pomocy, informację o elementach, jakie powinny być zawarte w tych wnioskach, oraz informację o dokumentach niezbędnych do przyznania pomocy; 10) reguły dotyczące uzupełniania lub poprawiania wniosków o przyznanie pomocy oraz przedstawiania dowodów lub składania wyjaśnień; 11) czynności, które powinny zostać dokonane przed zawarciem umowy o przyznaniu pomocy, oraz termin ich dokonania; 12) formularz umowy o przyznaniu pomocy; 13) informację o środkach zaskarżenia przysługujących podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy oraz podmiot właściwy do ich rozpatrzenia; 14) sposób i formę składania wniosków o płatność oraz informację o dokumentach niezbędnych do wypłaty pomocy. Na podstawie tego przepisu został wydany, obowiązujący w niniejszej sprawie, Regulamin naboru wniosków o przyznanie pomocy. W § 3 Regulaminu określono warunki przyznania pomocy. I tak, zgodnie z § 3 ust. 20 Regulaminu, pomoc może zostać przyznana w obszarze C beneficjentowi 1.10.5: 1/ jeśli ubiega się o nią po zrealizowaniu biznesplanu w ramach 1.10.5 co zostało potwierdzone przez ARiMR oraz 2/ na inwestycje polegające na budowie lub modernizacji budynków lub budowli wraz z ich integralnym wyposażeniem. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że Skarżący ubiegał się o pomoc w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 dla interwencji I.10.5 Rozwój małych gospodarstw. Z załączonego do akt administracyjnych wydruku z biznesplanu załączonego do wniosku H. K. złożonego w ARiMR dnia 16.12.2024 r. w ramach interwencji I.10.5 wynika, że rokiem docelowym tj. ostatnim rokiem realizacji biznesplanu jest rok 2026, a rokiem wyjściowym rok 2023 (vide k. 706 akt administracyjnych). Zgodnie z Regulaminem naboru wniosków o przyznanie pomocy w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 dla interwencji I.10.5 Rozwój małych gospodarstw pomoc jest wypłacana beneficjentowi w dwóch ratach na WOP złożony po zrealizowaniu operacji, w I kwartale roku następującego po roku docelowym, jednak nie później niż do dnia 31 marca 2029 r. – w przypadku WOP II (§ 7ust. 1 pkt 2 lit. b Regulaminu). Uzupełnieniem tej regulacji są zapisy Wytycznych szczegółowych w zakresie przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 dla interwencji I.10.5 Rozwój małych gospodarstw Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgodnie z którymi drugą ratę pomocy wypłaca się po spełnieniu m. in. warunku zrealizowania zaplanowanych w biznesplanie inwestycji w okresie nie dłuższym niż trzy lata kalendarzowe następujące po roku wyjściowym (pkt V.2.1 wytycznych). Aczkolwiek w aktach brak umowy łączącej strony odnośnie operacji I.10.5., to zapisy umowy standardowej znajdującej się na stronie ARiMR-u (załącznik nr 1 do Regulaminu) stanowią, że agencja wypłaca beneficjentowi na WOP II złożony po zrealizowaniu operacji, w I kwartale roku następującego po roku docelowym, jednak nie później niż do dnia 31 marca 2029 r., a więc są zbieżne z Wytycznymi i uregulowaniami Regulaminu w tym zakresie. W kontekście powyższych postanowień Regulaminu i Wytycznych, w ocenie Sądu uznać należy, iż Skarżącemu w dacie wydawania kontrolowanego rozstrzygnięcia nie upłynął jeszcze termin do złożenia wniosku o wypłatę drugiej raty pomocy w ramach operacji I.10.5. Nie można tracić z pola widzenia i tej okoliczności, że w dacie składania wniosku w sprawie niniejszej Skarżący nie był jeszcze beneficjentem programu I.10.5., bowiem przyznanie płatności i wypłata I raty pomocy w ramach tej operacji miały miejsce wiosną 2025 r., w marcu bądź kwietniu (oświadczenie Skarżącego na rozprawie w dniu 12.03.2026 r. – protokół rozprawy k. 33 akt), a zatem w czasie procedowania w zakresie przedmiotowego wniosku. Niewątpliwie fakt, czy Skarżący zrealizował biznesplan w ramach I.10.5 jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy, w świetle treści zapisu § 3 ust. 20 pkt 1 Regulaminu. Zatem ARiMR winien wezwać wnioskodawcę do wyjaśnienia czy zrealizował biznesplan w ramach I.10.5, do przedstawienia dowodów na potwierdzenie tych faktów w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania ze stosownym pouczeniem, o skutkach rozpoznania wniosku w oparciu o dotychczasową dokumentację przedłożoną przez wnioskodawcę – zgodnie z § 5 ust. 7 Regulaminu. Zauważyć też należy, że aczkolwiek ARiMR wzywa wnioskodawcę do poprawienia WOPP lub do złożenia wyjaśnień kompleksowo w ramach jednego wezwania, to w uzasadnionych przypadkach dopuszcza się więcej niż jedno wezwania, w szczególności, gdy pojawią się nowe fakty wymagające wyjaśnienia - § 5 ust. 8 Regulaminu. Takim nowym faktem była w przedmiotowej sprawie okoliczność stania się przez Skarżącego beneficjentem I.10.5 w trakcie procedowania wniosku dla interwencji I.10.1.1 oraz zrealizowanie biznesplanu I.10.5. Zdaniem Sądu nie ma racji ARiMR uznając, że skoro skarżący nie złożył wniosku o płatność II raty pomocy, to nie zrealizował w pełni założeń biznesplanu stanowiącego załącznik do wniosku w ramach działania 1.10.5, co narusza § 3 ust. 20 pkt 1 Regulaminu. Interpretacja przyjęta przez organ nie wynika bowiem z treści § 3 ust. 20 pkt 1 Regulaminu, w którym jest mowa o potwierdzeniu zrealizowania biznesplanu przez ARiMR, a nie o złożeniu wniosku o II ratę WOPP, ani z innych obowiązujących przepisów. Prawidłowy jest zatem zarzut Skarżącego, że uznanie, iż warunek realizacji biznesplanu w 1.10.5 oznacza wyłącznie złożenie wniosku o płatność II raty (WOP II), co wynika z uzasadnienia odmowy, jest nie do zaakceptowania. Regulamin naboru nie zawiera definicji "zrealizowania biznesplanu" (§ 3 Regulaminu), a także nie odsyła do umowy 1.10.5 jako źródła ustalenia spełnienia tego warunku. Skoro Regulamin nie wskazuje, że wyłącznym kryterium realizacji biznesplanu jest złożenie WOP II, organ nie może samodzielnie wprowadzać zawężającej interpretacji. Organ dokonał samodzielnego doprecyzowania przepisu, co narusza zasadę praworządności (Regulamin § 2 ust. 9 pkt 1) oraz zakaz rozszerzania podstaw odmowy (§ 3 ust. 42). Takie działanie ARiMR naruszyło w sposób mający wpływ na wynik sprawy § 3 ust. 20 pkt 1 Regulaminu. ARiMR bezpodstawnie utożsamił niezłożenie przez skarżącego wniosku o płatność II raty pomocy z niezrealizowaniem w pełni założeń biznesplanu stanowiącego załącznik do wniosku w ramach działania 1.10.5, w sytuacji gdy skarżącemu nie wyekspirował termin na złożenie wniosku o płatność II raty pomocy. W konsekwencji nieuprawniona, a co najmniej przedwczesna, była też ocena ARiMR, że należało odmówić przyznania pomocy z powodu niespełnienia kryterium określonego w § 3 ust. 20 pkt 1 Regulaminu i poinformować o tym Skarżącego na podstawie § 3 ust. 42 Regulaminu. Rozpoznając ponownie sprawę, ARiMR uwzględni ocenę wynikającą z niniejszego wyroku. Z tych powodów Sąd uznał, że skarga jest zasadna i dlatego uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa w zw. z art. 146 ppsa w zw. z art. 89 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło