VIII SA/Wa 177/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-16
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób przekonujący swojej sytuacji materialnej i nie przedstawiła wymaganych dokumentów?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący swojej sytuacji materialnej, nie przedstawiła wymaganych dokumentów (wyciągów z rachunku bankowego za ostatnie sześć miesięcy) i nie udowodniła, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sytuacja finansowa strony pozostała niezweryfikowana.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją materialną wynikającą z braku dochodów z działalności gospodarczej i problemów zdrowotnych. Sąd wezwał ją do złożenia dodatkowych dokumentów finansowych, jednak skarżąca nie przedstawiła wymaganych wyciągów z rachunku bankowego. Wcześniejsze wnioski o prawo pomocy również były odrzucane.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku U. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy-
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie odmówił U. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu [...] listopada 2012 r. wpłynął do Sądu kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W jego uzasadnieniu podała, że prowadzi działalność gospodarcza, która od kilku miesięcy nie przynosi żadnego dochodu. Oświadczyła, że do [...] lipca 2012 r. pobierała świadczenie rehabilitacyjne z ZUS, natomiast we wrześniu 2012 r. korzystała ponownie ze zwolnienia lekarskiego, a w okresie od [...] października do [...] listopada 2012 r. przebywała na oddziale rehabilitacyjnym. Aktualnie jest na zwolnieniu lekarskim i w związku ze stanem zdrowia nie prowadzi działalności gospodarczej. Podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z mężem, który nie osiąga żadnego dochodu.
Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. skarżąca została wezwana do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji materialnej tj. zestawienia obrotów narastająco od początku roku, wyciągów z rachunków bankowych i lokat za ostatnie sześć miesięcy, wskazania wszystkich źródeł utrzymania, nadesłania odpisu rejestru nabycia i dostawy (VAT) oraz odpisu ewidencji środków trwałych.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nie nadesłała wyciągów z rachunku bankowego za żądany okres.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 – 3 ppsa). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia
ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 ppsa).
Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wniosek U. K. dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania obejmują wpis od skargi wynoszący [...] zł. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie wykazała ona w sposób przekonujący, że istotnie znajduje się w sytuacji uzasadniającej zastosowanie wobec niej instytucji prawa pomocy. Nadesłana kserokopia wygenerowanego elektronicznie wyciągu za miesiąc sierpień 2012 r. nie może być uznana jako dowód stanu konta. Nie jest to wypełnienie żądania zawartego w wezwaniu z dnia [...] listopada 2012 r., w którym zobowiązano skarżącą do złożenia wyciągów z rachunku bankowego za okres ostatnich sześciu miesięcy. Już choćby z tego względu wniosek nie może być uwzględniony bo sytuacja finansowa skarżącej wobec jej postawy pozostaje niezweryfikowana. Niezależnie od tego podkreślić należy, że jakkolwiek skarżąca nadesłała zaświadczenia potwierdzające jej niezdolność do pracy, to jednocześnie wielokrotnie w poprzednio składanych wnioskach do tutejszego Sądu o przyznanie prawa pomocy (sygn. akt VIII SA/Wa 366 – 369/10, VIII SA/Wa 288 – 290/11, VIII SA/Wa 303 – 305/11) podnosiła, że jej niepracujący mąż pomaga w prowadzonej działalności gospodarczej (sklep [...]). Przyjąć więc należy, że nawet jeśli skarżąca ze względu na stan zdrowia aktualnie nie prowadzi osobiście tejże działalności to może robić to jej mąż.
Ocena sytuacji materialnej skarżącej w przedmiotowej sprawie pozostaje więc niezmieniona w stosunku do oceny dokonanej w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2012 r.
Z tych też względów, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło