VIII SA/Wa 178/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-23

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlegał rozpoznaniu. Natomiast, z uwagi na sytuację majątkową skarżącej (samotne wychowywanie małoletniej córki, niskie dochody), przyznano jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
M. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w związku ze skargą na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżąca wskazała, że samotnie wychowuje małoletnią córkę i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę na ¼ etatu, a jej rodzice nie są w stanie jej pomóc finansowo. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata Wnioskiem załączonym do skargi M. S. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W jego uzasadnieniu podała, że samotnie wychowuje małoletnią córkę ([...]) i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę na ¼ etatu – [...] zł. Wyjaśniła, że wprawdzie mieszka z rodzicami jednak nie są oni w stanie pomóc jej finansowo bowiem na utrzymaniu mają jeszcze dwoje dzieci. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wtedy obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a.). Nadmienić również należy, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem skarga dotyczy decyzji wydanej w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skoro więc skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, nie rozpoznawano w tej części wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dokonując natomiast oceny sytuacji majątkowej pod kątem spełnienia przesłanek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika uznano, że uzasadnia ona uwzględnienie wniosku. Z akt sprawy i złożonych wyjaśnień wynika, że skarżąca samotnie wychowuje małoletnią córkę w związku z czym z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] otrzymywała zasiłek rodzinny. Mając na uwadze sytuację skarżącej oraz charakter sprawy uznano, że nie ma ona możliwości samodzielnego opłacenia kosztów adwokata. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło