VIII SA/Wa 180/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. na uchwałę Rady Gminy w S. z dnia 25 września 2014 r. nr [...] w sprawie wprowadzenia zwolnień z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy S. oraz w sprawie określenie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, terminach i miejscu składania deklaracji, warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie: - zapisu zawartego w tytule uchwały: "w sprawie wprowadzenia zwolnień z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy Sieciechów oraz", - § 1 ust. 1, 2 i 3, - § 1 ust. 4 w zakresie zapisu "z uwzględnieniem zwolnienia z opłat", - Załącznika numer 1 do zaskarżonej uchwały w części D. Ustalenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zakresie zapisu "Liczba dzieci do lat 18 zwolnionych z opłaty (trzecie i kolejne dziecko w rodzinie)" oraz zapisu "(liczba osób pełnoletnich oraz pierwsze i drugie dziecko w rodzinie)", - Załącznika nr 2 do zaskarżonej uchwały Układ informacji i powiązań między nimi w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w części D. Ustalenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zakresie całego wiersza "Liczba dzieci do lat 18 zwolnionych z opłaty (trzecie i kolejne dziecko)", Typ pola "C", Obowiązkowy w sekwencji/wyborze "N", Uwagi "Liczba dzieci TYP"; 2) zasądza od Rady Gminy w S. na rzecz skarżącego Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W.(dalej: "skarżący", "organ nadzoru", "Kolegium") wniosło skargę na Uchwalę nr [...]Rady Gminy w S. (dalej: "Rada Gminy" lub "organ") z dnia 25 września 2014 r. w sprawie wprowadzenia zwolnień z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy S.oraz w sprawie określenie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, terminach i miejscu składania deklaracji, warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Powyższa uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.; dalej: "u.s.g.") oraz art. 6n ust. 1 i 6k ust 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.; dalej: "u.cz.p.g."). Zaskarżając uchwałę w części, a mianowicie w zakresie dotyczącym zwolnienia z opłaty trzeciego i każdego następnego dziecka wychowywanego w rodzinie wielodzietnej w wieku do lat 18, tj.: tytuł uchwały w zakresie wyrazów "w sprawie wprowadzenia zwolnień z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy S.oraz"; § 1 ust. 1,2 i 3; § 1 ust. 4 w zakresie wyrazów "z uwzględnieniem zwolnienia z opłat"; część D. USTALENIE WYSOKOŚCI OPŁATY ZA GOSPODAROWANIE ODPADAMI KOMUNALNYMI wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, stanowiącego załącznik nr 1 w zakresie wyrazów "Liczba dzieci do lat 18 zwolnionych z opłaty ..... (trzecie i kolejne dziecko w rodzinie) (...) (liczba osób pełnoletnich, oraz pierwsze i drugie dziecko w rodzinie)"; część D. Ustalenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zakresie całego wiersza, cyt. "Liczba dzieci do lat 18 zwolnionych z opłaty (trzecie i kolejne dziecko)" typ pola C, Obowiązkowy w sekwencji/wyborze N, Uwagi "Liczba dzieci" TYP" Układu informacji i powiązań między nimi w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stanowiącego załącznik nr 2. Kolegium zarzuciło zaskarżonej uchwale istotne naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 6k ust. 4 u.cz.p.g. w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia skarżonej uchwały oraz art. 6n ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a w związku z art. 6k ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia skarżonej uchwały, polegające na wprowadzeniu w przedmiotowej uchwale niedopuszczalnych zapisów o zwolnieniach o charakterze podmiotowym, zarówno w jej części normatywnej, jak i jej załącznikach nr 1 i 2, stanowiących wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (załącznik nr 1) oraz układ informacji o powiązań między nimi w deklaracji (załącznik nr 2). Wobec powyższych zarzutów, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym Kolegium wystąpiło o stwierdzenie nieważności w części zaskarżonej uchwały, tj. tytułu uchwały w zakresie wyrazów "w sprawie wprowadzenia zwolnień z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy S.oraz"; § 1 ust. 1, 2 i 3; § 1 ust. 4 w zakresie wyrazów "z uwzględnieniem zwolnienia z opłat"; części D. USTALENIE WYSOKOŚCI OPŁATY ZA GOSPODAROWANIE ODPADAMI KOMUNALNYMI wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, stanowiącego załącznik nr 1 w zakresie wyrazów "Liczba dzieci do lat 18 zwolnionych z opłaty..... (trzecie i kolejne dziecko w rodzinie) (...) (liczba osób pełnoletnich, oraz pierwsze i drugie dziecko w rodzinie)"; części D. Ustalenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zakresie całego wiersza, cyt. "Liczba dzieci do lat 18 zwolnionych z opłaty (trzecie i kolejne dziecko)" typ pola C, Obowiązkowy w sekwencji/wyborze N, Uwagi "Liczba dzieci" TYP" zawartego w Układzie informacji i powiązań między nimi w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stanowiącym załącznik nr 2. Jednocześnie organ nadzoru wniósł o uwzględnienie niniejszej skargi i dodatkowo na podstawie art. 119 p.p.s.a. o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Uzasadniając skargę, Kolegium wskazało, że zgodnie z § 1 ust. 1 przedmiotowej uchwały, Rada Gminy postanowiła zwolnić z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi trzecie i każde następne dziecko wychowywane w rodzinie wielodzietnej w wieku do lat 18. Zgodnie z § 1 ust. 2, cyt. "Zwolnienie określone w § 1 ust. 1 uchwały zostaje wprowadzone dla zapewnienia powszechności obowiązywania zasad gospodarowania odpadami komunalnymi przy jednoczesnej ochronie rodzin wielodzietnych przed wzrostem kosztów utrzymania". Jak wynika z postanowień zawartych w § 1 ust. 3 zwolnienie dokonywane jest na podstawie informacji zawartych w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości. Również § 1 ust. 4 uchwały zawiera odniesienie do przedmiotowego zwolnienia, cyt. "Ustala się wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości z uwzględnieniem zwolnienia z opłat, w brzmieniu stanowiącym załącznik nr 1 do niniejszej uchwały". Jednocześnie w załączniku nr 1 Rada Gminy ustaliła wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanych przez właścicielem nieruchomości z uwzględnieniem zwolnienia z opłat. Załącznik nr 1 do niniejszej uchwały uwzględnia zwolnienie z opłaty wynikające z § 1 ust. 1 wyżej wymienionej uchwały. Część D załącznika pn. Ustalenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uwzględnia następujące pozycje, cyt. "Liczbę dzieci do lat 18 zwolnionych z opłat... (trzecie i kolejne dziecko w rodzinie) Liczba osób zobowiązanych ponosić opłaty... (liczba osób pełnoletnich oraz pierwsze i drugie dziecko w rodzinie) Wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn osób zobowiązanych ponosić opłaty oraz stawki opłaty ustalonej w drodze odrębnej uchwały Rady Gminy w S.. Wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynosi... zł". Zapis, cyt. "Liczba dzieci do lat 18 zwolnionych z opłaty (trzecie i kolejne dziecko)" występuje również w załączniku nr 2 do uchwały, określającym układ informacji i powiązań między danymi w deklaracji. W podstawie prawnej przedmiotowej uchwały wskazano m. in. art. 6k ust. 4 i art. 6n ust. 1 u.cz.p.g. W ocenie Kolegium, przedmiotowa uchwała istotnie narusza art. 6k ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia skarżonej uchwały oraz art. 6n ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a w związku z art. 6k ust. 4 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia skarżonej uchwały. Istotne naruszenie wskazanych przepisów polega na wprowadzeniu w przedmiotowej uchwale niedopuszczalnych zapisów o zwolnieniach o charakterze podmiotowym, zarówno w jej części normatywnej, jak i jej załącznikach, stanowiących wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (załącznik nr 1) oraz układ informacji i powiązań między nimi w deklaracji (załącznik nr 2). Zgodnie z art. 6k ust. 4 ustawy, w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały, rada gminy określając warunki opłat zgodnie z metodą, o której mowa w art. 6j ust. 1 i 2 mogła różnicować stawki opłat wprowadzać zwolnienia przedmiotowe, ustanawiać dopłaty dla właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1, spełniających ustalone przez nią kryteria lub określić szczegółowo zasady ustalania tych opłat. Przepis w powyższym brzmieniu został dodany do ustawy przez art. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 25 stycznia 2013 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. poz. 228). Ustawa zatem dopuszczała zwolnienia przedmiotowe i dopłaty dla właścicieli nieruchomości. W niniejszym brzmieniu przytoczony przepis obowiązywał w okresie od 6 marca 2013 r. do 31 stycznia 2015 r. Zdaniem organu nadzoru, ustawa nie dopuszczała zwolnień podmiotowych w dniu podjęcia przedmiotowej uchwały. Tymczasem wprowadzone w przedmiotowej uchwale zwolnienie ma charakter podmiotowy, gdyż fakt zwolnienia nie jest powiązany z cechami przedmiotu opłaty, lecz z podmiotem i jego cechami (wiekiem, byciem trzecim i kolejnym dzieckiem). Konsekwencją wprowadzenia przez Radę Gminy zapisów o zwolnieniu podmiotowym do § 1 ust. 1, 2 i 3 i ust. 4 (w zakresie wyrazów, cyt. "z uwzględnieniem zwolnienia z opłat") przedmiotowej uchwały były nieprawidłowe zapisy we wzorze deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stanowiącym załącznik nr 1 i układzie informacji i powiązań miedzy nimi w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stanowiącym załącznik nr 2 w zakresie, w jakim odnoszą się do zwolnień podmiotowych. Zgodnie z art. 6n ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a ustawy, rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ułatwienia składania deklaracji, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego: 1) wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, z uwzględnieniem art. 6m ust. 1a i 1 b, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia, informacje wskazane w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.) oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji; 2) warunki i tryb składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności: ich format elektroniczny oraz układ informacji i powiązań między nimi zgodnie z przepisami o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Zdaniem organu nadzoru, skoro w dniu podjęcia przedmiotowej uchwały, tj. 25 września 2014 r. uchwała narusza w sposób istotny art. 6k ust. 4 oraz art. 6n ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a w związku z art. 6k ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie, w jakim dotyczy zwolnienia z opłaty trzeciego i każdego następnego dziecka wychowywanego w rodzinie wielodzietnej w wieku do lat 18 konieczne jest stwierdzenie jej nieważności w zaskarżonej części. Organ stanowiący Gminy S. określił wprost w samej uchwale krąg podmiotów objętych zwolnieniem z opłaty odpadami komunalnymi. Przedmiotem opłaty są odpady komunalne. Dlatego też, ewentualne zwolnienie przedmiotowe mogłoby dotyczyć pewnych rodzajów tych odpadów, nie zaś kategorii mieszkańców. Rada dokonała wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zgodnie z którą opłata stanowi iloczyn ilości mieszkańców oraz stawki ustalonej przez radę gminy (art. 6j ust. 1 pkt 1). Zgodnie z obowiązującymi przepisami, rada miała uprawnienie do różnicowania stawki w zakresie opisanym w ustawie. Nie miała natomiast prawa modyfikowania drugiego z parametrów iloczynu, który służy do określenia wysokości opłaty, w tym przypadku w ramach wybranej metody ustalania wysokości opłaty, tj. liczby mieszkańców. Kolegium uznało zatem, że zwolnienie zastosowane w przedmiotowej uchwale stanowi istotne naruszenie art. 6k ust. 4 oraz art. 6n ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a w związku z art. 6k ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Stwierdzając przy tym nieważność zastosowanego zwolnienia należy tym samym stwierdzić nieważność zapisów uchwały, które odnoszą się do tego zwolnienia. Końcowo zaznaczyło, że zanim podjęto przedmiotową uchwałę, co do legalności treści art. 6k ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r. K 17/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 6k ust. 4 ustawy w zakresie, w jakim upoważnia radę gminy do wprowadzenia zwolnienia przedmiotowego oraz do stanowienia dopłat dla właścicieli nieruchomości jest niezgodny z art. 168 w związku z art. 217 Konstytucji. Przepis art. 6k ust. 4 ustawy miał utracić moc obowiązującą z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W praktyce oznaczało to, iż wskazane przepisy utracą moc 20 czerwca 2015 r. Trybunał zakwestionował prawidłowość delegacji ustawowej do wydania przepisów dotyczących zwolnień z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz dopłat dla właścicieli nieruchomości. Trybunał stwierdził, że prawodawca upoważniając do uregulowania w formie aktu prawa miejscowego zwolnień przedmiotowych, ani w przepisie upoważniającym, ani w innym przepisie ustawy, nie określił zasad, na jakich te zwolnienia mają być wprowadzone przez radę gminy, przez co gminy miały pełną swobodę w tej kwestii. W podobny sposób TK zakwestionował upoważnienie do określania dopłat dla właścicieli nieruchomości - stwierdził, że brak precyzyjnych regulacji ustawowych gmina miała zbyt dużą swobodę do ustalania tych kwot. Wobec zmian wprowadzonych art. 1 pkt 14 lit. c ustawy z dnia 28 listopada 2014r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 87), z dniem 1 lutego 2015 r. nie nastąpiła utrata mocy obowiązującej art. 6k ust. 4 we wskazanym powyżej przez TK zakresie. Dokonano bowiem z dniem 1 lutego 2015 r. zmiany brzmienia art. 6k ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i zmiany treści w sposób następujący: Rada gminy, w drodze uchwały, może zwolnić w całości lub w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części dotyczącej gospodarstw domowych, w których dochód nie przekracza kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, o której mowa w art. 8 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182, ze zm.). Głównym celem zmian było dostosowanie przepisów do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt K 17/12. Zmiana określiła kryteria zwolnienia z opłaty. Jak wyżej wskazano przepis w niniejszym brzmieniu wszedł w życie 1 lutego 2015 r., a zatem niezgodne z Konstytucją RP brzmienie przepisu art. 6k ust. 4 otrzymało nową treść. Powyższe fakty i zmiany w przepisach prawa zaistniałe przed i po dacie podjęcia przedmiotowej uchwały, nie zmieniają jednak oceny prawnej przedmiotowej uchwały. W dacie jej podjęcia, tj. 25 września 2014 r., przedmiotowa uchwała w sposób istotny naruszała w części obowiązujące w tym dniu przepisy prawa. Z tych względów Kolegium wniosło, jak na wstępie. Odpowiadając na skargę, pełnomocnik organu wniósł o uwzględnienie skargi w całości oraz o niezasądzanie kosztów postępowania sądowego. Uznając skargę za zasadną wywiódł, że w toku dokonywania przeglądu uchwał stwierdzono, że zaskarżona uchwała winna być uchylona, gdyż wydana została na podstawie nieprawidłowej podstawy prawnej. Wójt Gminy S.zlecił sporządzenie projektu uchwały o uchyleniu przedmiotowej uchwały wraz z jej uzasadnieniem, które miało być procedowane przez Radę Gminy na sesji w dniu 28.10.2024r. punkt 8 ust. 12 porządku obrad przesłanym do Radnych w zawiadomieniu o sesji. Zgodnie z wyciągiem z protokołu z sesji w dniu 28.10.2024r. zdjęto punkt 8 ust. 12 porządku obrad - tj. uchwałę o uchyleniu uchwały Nr [...]z dnia 25.09.2014r. Uchwała o uchyleniu przedmiotowej uchwały nie została podjęta, a to w kompetencji Rady Gminy S.leży uchwalanie uchwał - Wójt Gminy S.jest tylko organem wykonującym uchwały i jest nimi związany. Na sesji Rady Gminy S.29.11.2024r. podjęto drugą próbę uchylenia uchwały Nr [...]z dnia 25.09.2014r., ale również ta próba nie uzyskała aprobaty Radnych Gminy S.- projekt uchwały o uchyleniu przedmiotowej uchwały został odrzucony przez Radnych Gminy S.. W związku z tym, że Rada Gminy nie wyraziła zgody na uchylenie przedmiotowej uchwały pozostała ona w obrocie prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Przepis art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") poddaje tak określonej kognicji sądów administracyjnych między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. W tej kwestii odwołać się należy do przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1465, także jako: "u.s.g."), w której mowa o dwóch rodzajach naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Jednak i tu brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, Lex nr 33805). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym. Nie jest jednak konieczne, aby było to rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096). Natomiast w przypadku nieistotnego naruszenia nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. W sprawie została zaskarżona uchwała Nr [...] Rady Gminy w S. z dnia 25 września 2014 r. w sprawie wprowadzenia zwolnień z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy S.oraz w sprawie określenie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, terminach i miejscu składania deklaracji, warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. zaskarżyło powyższą uchwałę w części, a mianowicie w zakresie dotyczącym zwolnienia z opłaty trzeciego i każdego następnego dziecka wychowywanego w rodzinie wielodzietnej w wieku do lat 18, tj.: 1) tytuł uchwały w zakresie wyrazów "w sprawie wprowadzenia zwolnień z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy S.oraz"; 2) § 1 ust. 1,2 i 3; 3) § 1 ust. 4 w zakresie wyrazów "z uwzględnieniem zwolnienia z opłat"; 4) część D. USTALENIE WYSOKOŚCI OPŁATY ZA GOSPODAROWANIE ODPADAMI KOMUNALNYMI wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, stanowiącego załącznik nr 1 w zakresie wyrazów "Liczba dzieci do lat 18 zwolnionych z opłaty ..... (trzecie i kolejne dziecko w rodzinie) (...) (liczba osób pełnoletnich, oraz pierwsze i drugie dziecko w rodzinie)"; część D. Ustalenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zakresie całego wiersza, cyt. "Liczba dzieci do lat 18 zwolnionych z opłaty (trzecie i kolejne dziecko)" typ pola C, Obowiązkowy w sekwencji/wyborze N, Uwagi "Liczba dzieci" TYP" Układu informacji i powiązań między nimi w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stanowiącego załącznik nr 2. Zaskarżając powyższą uchwałę w ww. zakresie wniosło o stwierdzenie jej nieważności we wskazanej części. Kolegium zarzuciło istotne naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 6k ust.4 i art. 6n ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a w związku z art. 6k ust. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 z późn. zm.; także jako: "u.cz.p.g.") w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały, W ocenie organu nadzoru istotne naruszenie ww. przepisów prawa polega na wprowadzeniu w uchwale niedopuszczalnych zapisów o zwolnieniach o charakterze podmiotowym zarówno w jej części normatywnej, jak i w załącznikach stanowiących wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (załącznik nr 1) oraz układzie informacji i powiązań między nimi w deklaracji (załącznik nr 2). W ocenie Sądu zarzuty i argumentację Kolegium należy uznać za zasadne. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały brak było podstawy prawnej do wprowadzenia ww. zwolnienia podmiotowego. W podstawie prawnej zaskarżonej uchwały wskazano art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 z późn. zm.) oraz art. 6n ust. 1 i 6k ust. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391 ze zm.). Zgodnie z art. 6k ust. 4 u.cz.p.g. w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały, rada gminy określając warunki opłat zgodnie z metodą, o której mowa w art. 6j ust. 1 i 2, może różnicować stawki opłat, wprowadzać zwolnienia przedmiotowe, ustanawiać dopłaty dla właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1, spełniających ustalone przez nią kryteria lub określić szczegółowo zasady ustalania tych opłat. Zgodzić się zatem należy ze skarżącym, że powyższy przepis w obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały brzmieniu, dopuszczał zwolnienia przedmiotowe i dopłaty dla właścicieli nieruchomości. Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały nie dopuszczały zwolnień podmiotowych. Niewątpliwie taki charakter ma zwolnienie wskazane w § 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały. W tej jednostce redakcyjnej wskazano bowiem, iż zwalnia się z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wprowadzonych uchwałą Nr [...] Rady Gminy w S. z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, oraz ustalania wysokości stawki tej opłaty, trzecie i każde następne dziecko wychowywane w rodzinie wielodzietnej w wieku do lat 18. Konsekwencją tego zapisu były dalsze zapisy § 1 ust. 2 i 3 oraz ust. 4 w zakresie słów: "z uwzględnieniem zwolnienia z opłat" oraz w załącznikach nr 1 i nr 2 do zaskarżonej uchwały, w zakresie w jakim odnoszą się do tego zwolnienia. Zgodnie zaś z art. 6n ust. 1 u.cz.p.g. w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały, rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ułatwienia składania deklaracji, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego: 1) wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji; 2) warunki i tryb składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności: a) ich format elektroniczny oraz układ informacji i powiązań między nimi zgodnie z przepisami o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, b) sposób ich przesyłania za pomocą środków komunikacji elektronicznej, c) rodzaje podpisu elektronicznego, którym powinny być opatrzone. Zgodzić się zatem należy z Kolegium, że zaskarżona uchwała istotnie narusza art. 6k ust. 4 u.cz.p.g. oraz art. 6n ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a) u.cz.p.g. w związku z art. 6k ust. 4 tej ustawy, poprzez wprowadzenie niedopuszczalnych zapisów o zwolnieniach o charakterze podmiotowym w treści zaskarżonej uchwały oraz w jej załącznikach, a mianowicie we wzorze deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (załącznik nr 1), układzie informacji i powiązań między nimi w deklaracji (załącznik nr 2) w zakresie wskazanym w skardze. Z tych względów, mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części, orzekając jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania Sad orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota obejmuje 480 zł wynagrodzenia pełnomocnika.