VIII SA/Wa 181/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. sprawy ze skargi H. B. i Z. B. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki stawu wodnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]października 2014 r. nr [...]; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących H. B. i Z. B. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (zwany dalej: "PINB", "organ I instancji") działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1071 ze zm. zwana dalej: "p.b.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), nakazał H. i Z. B. (zwani dalej: "inwestorzy", "skarżący") rozbiórkę stawu (o wymiarach lustra wody w najszerszych miejscach 32,0 x 49,0 m) przeznaczonego do rekreacji, oczyszczania ścieków i innych celów z chwilą gdy decyzja stanie się ostateczna. Uzasadniając decyzję PINB wyjaśnił, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli na gruncie ustalono, że na działkach o nr ewid. [...] i [...] w [...]znajdują się dwa stawy o wymiarach lustra wody w najszerszych miejscach ok. 30,0 x 21,0 m i 32,0 x 49,0 m. Wedle oświadczenia skarżących stawy zostały odmulone w 2001 r., wtedy gdy zakupili działki. W celu ustalenia zakresu i terminu wykonania robót przy omawianych zbiornikach wodnych PINB wystąpił do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. o udostępnienie materiałów fotogrametrycznych - zdjęć lotniczych. Z przesłanych zdjęć jak wskazał organ wynika, że w 1997 r. na działce [...] i [...] istniał mały zbiornik wodny o nieregularnych kształtach. Na zdjęciu z 2001 r. widoczna jest zmiana kształtu tego zbiornika, ma on bardziej regularny kształt, natomiast na zdjęciu z 2007 r. i mapie inwentaryzacyjnej z 2012 r. uwidocznione są obecnie istniejące dwa stawy, w ich obecnych wymiarach. W związku z tym uznano, że inwestorzy wybudowali staw o wymiarach 32,0 x 49,0 m, oraz rozbudowali zbiornik wodny o nieregularnych kształtach do rozmiaru 30,0 x 21,0 m w latach 2001-2007. Wobec ustalenia, że inwestorzy wybudowali staw (jeden) nie posiadając pozwolenia na budowę organ I instancji wdrożył postępowanie legalizacyjne, wydając w tym celu postanowienie nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nakazujące inwestorom przedłożenie w terminie 90 dni licząc od daty otrzymania niniejszego postanowienia: 1) zaświadczenia Burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; 3) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 4) pozwolenia wodno-prawnego z Wydziału Rolnictwa Leśnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w [...]. Na ww. postanowienie nr [...] inwestorzy złożyli zażalenie, jednak organ odwoławczy postanowieniem nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W odniesieniu do drugiego, stawu prowadzone było odrębne postępowanie administracyjne. Wobec nie przedłożenia dokumentów wymaganych postanowieniem nr [...], niezbędnym w ocenie organu okazało się orzeczenie nakazu rozbiórki stawu. W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżący wnieśli o uchylenie decyzji podnosząc naruszenie przepisów postępowania, tj. : art. 7 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie wszystkich niezbędnych czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niezałatwienie sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami i art. 10 w związku z art. 81 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności uniemożliwienie wypowiedzenia się stronie przed wydaniem decyzji, w kwestii zebranego w sprawie materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący podali, że wydając zaskarżoną decyzję PINB oparł się wyłącznie na dwóch zdjęciach lotniczych z 2001 i 2007 r. oraz na wynikach przeprowadzonej na gruncie skarżących w 2012 r. kontroli. Nie podjął żadnych innych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zdaniem inwestorów nie można wyjaśniać sprawy opierając się wyłącznie na dwóch (2) mało czytelnych zdjęciach lotniczych, odmawiając wiarygodności wyjaśnieniom strony jak i złożonym przez nią dowodom. Uważają, iż wydając zaskarżoną decyzję PINB nie dopełnił ciążących na nim obowiązków polegających na obowiązku zbadania czy faktycznie dokonano rozbudowy rzekomego stawu położonego na działkach ewidencyjnych numer [...] i [...]. PINB oparł się wyłącznie na zdjęciach lotniczych nie weryfikując tego z inną dokumentacją np. znajdującą się w Starostwie Powiatowym. Skarżący zanegowali ustalenia, że dokonali samowoli budowlanej, co powoduje, że nie było podstaw faktyczno-prawnych do legalizacji tzw. rozbudowy stawu. Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (zwany dalej: "WINB", "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 p.b., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu decyzji po przedstawieniu stanu sprawy WINB wskazał, iż przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest samowolna budowa stawu (o wymiarach lustra wody w najszerszych miejscach 32,00 m x 49,00 m) przeznaczonego do rekreacji, oczyszczania ścieków i innych celów, zlokalizowanego na działkach o nr ewid. [...] i [...] w [...] przy ul. [...]. Zdaniem organów nadzoru budowlanego przed przystąpieniem do inwestycji - budowy ww. stawu o wymiarach 32,00 m x 49,00 m, inwestorzy powinni uzyskać pozwolenie na budowę od organu administracji architektoniczno-budowlanej i dopiero wówczas mogli realizować ww. inwestycję. Organ Odwoławczy wskazał, iż zgodnie z regulacją art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Wyjątki od tej zasady określone w art. 29-31 p.b. nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. Wywiódł, że na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2002 r., Nr 145 ze zm., zwana dalej: "p.w."), pod pojęciem urządzenia wodnego rozumie się urządzenie służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, w tym m. in. stawy rybne oraz stawy przeznaczone do oczyszczania ścieków, rekreacji lub innych celów (pkt c). Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowy staw ziemny o wymiarach 32,00 m x 49,00 m służy do ww. celów. Przed przystąpieniem do wykonania jego budowy inwestor powinien uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę, gdyż tego typu budowla nie należy do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, o których mowa w art. 73 ust. 1 p.w. i nie podlega wyłączeniu, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 9 p.w. Organ odwoławczy ocenił, że skoro wymóg ten nie został spełniony słusznie PINB stwierdził, że przedmiotowy obiekt budowlany został wykonany w warunkach samowoli budowlanej. Zasadne było zatem zastosowanie w stosunku do tego obiektu budowlanego procedury legalizacyjnej określonej w art. 48 p.b. i wydanie przez organ I instancji postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie ww. stawu oraz nałożenie obowiązku przedstawienia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 p.b. Możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części jest możliwa jeżeli inwestor wypełni powyższy obowiązek. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości zdaniem organu, że inwestorzy nie wywiązali się w terminie z nałożonych na nich obowiązków i nie przedłożyli żądanej dokumentacji, co skutkowało nakazem rozbiórki ww. obiektu budowlanego. WINB za niezasadny uznał zarzut naruszenia przez PINB art. 10 k.p.a. podnosząc, iż zarzut naruszenia tego przepisu jest skuteczny tylko wtedy, gdy strona wykaże jednocześnie, że naruszenie to uniemożliwiło jej podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie skarżący nie wskazali żadnych czynności, których mogliby dokonać przed organami administracji. Odnosząc się do argumentu inwestorów, że PINB wydając zaskarżoną decyzję oparł się wyłącznie na dwóch zdjęciach lotniczych z 2001 i z 2007 r. oraz na wynikach przeprowadzonej kontroli na gruncie skarżących w 2012 r., organ odwoławczy wyjaśnił, iż w przypadku gdy organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów (dokumentacja fotograficzna Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej), to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania. Obowiązek organu do zebrania całego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia nie oznacza bowiem przerzucenia na organ całego ciężaru dowodzenia w sprawie. Ponadto zaznaczył, że organ jest w posiadaniu wiarygodnej dokumentacji potwierdzającej kwestię samowolnej budowy stawu o wymiarach 32,00 m x 49,00 m na działkach o nr ewid. [...] i [...], zatem w zaistniałym stanie faktycznym nie można mówić o "samoczynnym" powstaniu dwóch zbiorników wodnych, bez "woli właścicieli nieruchomości". Powołał się przy tym na pisma skarżących z dnia [...] listopada 2013 r i z dnia [...] lipca 2013 r. oraz na zaświadczenie z Urzędu [...] z dnia [...] października 2003 r., z którego wynika, że na działce nr ewid. [...] poza małym stawem wodnym (odrębny przedmiot postępowania) przebiegał jedynie rów melioracyjny oznaczony nr ewid. [...], w którego miejsce inwestorzy wybudowali samowolnie staw o wymiarach 32,00 m x 49,00 m. WINB nie kwestionuje argumentacji odwołania, zgodnie z którą "działka oznaczona numerem ewidencyjnym [...] stanowi rów, a na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położone są dwa rowy", niemniej jednak zarzut dotyczący "braku ze strony właściwych władz samorządowych kompleksowego uregulowania odprowadzenia wód powierzchniowych" nie usprawiedliwia samowolnie wybudowanego stawu o wymiarach 32,00 m x 49,00 m. W konsekwencji WINB uznał, iż postępowanie prowadzone było przez organ I instancji prawidłowo, zaś negatywna dla skarżących decyzja została wydana, z uwagi na nie złożenie w zakreślonym terminie dokumentów określonych w wydanym w sprawie postanowieniu z [...] listopada 2013 r. W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wydanemu rozstrzygnięciu postawili zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj.: 1. art. 7 w związku z art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię, a w rezultacie nie przeprowadzenie wszystkich niezbędnych czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nie załatwienie sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami; 2. art. 77 §1 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprecyzyjne określenie przez organy administracyjne przedmiotu rozbiórki, 3. art. 10 w związku z art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie brania czynnego udziału w postępowaniu w szczególności uniemożliwienie wypowiedzenia się w kwestii zebranego materiału dowodowego przed podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem spowodowało wydanie błędnej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący zaprezentowali argumentację tożsamą z tą jaką prezentowali w postępowaniu odwoławczym. W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje naruszają przepisy postępowania. Spełnione zostały zatem przesłanki do wyeliminowania z obrotu prawnego tych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 48 ust. 1 ustawy p.b., zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednocześnie ust. 2 tego przepisu dopuszcza legalizację obiektu zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ustaleniami ostatecznej (w dniu wszczęcia postępowania) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy zauważyć, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest najbardziej dotkliwą sankcją za naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Dlatego też orzekając rozbiórkę obiektu budowlanego, należy wcześniej rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez prawo, aby nakaz rozbiórki był ostatecznością i to tylko w takim zakresie, jak to jest niezbędne w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Celem pierwszym i nadrzędnym nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie karanie inwestora za to, że naruszył przepisy prawa, bowiem temu służą przepisy karne np. art. 90 p.b. Istotą każdego postępowania administracyjnego jest ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie, zgodnie z treścią art. 7 i 77 k.p.a., natomiast mając na uwadze treść art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem między innymi dowodów, na podstawie których określone fakty organ przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wyrażony w art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. obowiązek zebrania całego materiału dowodowego oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu organy obu instancji nie dokonały dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przede wszystkim kluczowym w sprawie było ustalenie czy zbiornik wodny usytuowany na działce skarżących stanowi samowolę budowlaną. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 – 31. Stosownie zaś do art. 3 pkt 7 przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Definicję obiektu budowlanego zawiera natomiast art. 3 pkt 1-4 Prawa budowlanego. Dopiero więc ustalenie, że skarżący zrealizowali bez wymaganego pozwolenia na budowę roboty budowlane, w wyniku których powstał obiekt budowlany – zbiornik wodny (staw) prowadzić może do wniosku, że zasadnym było zastosowanie w sprawie trybu z art. 48 ust. 1, 2 i 3 Prawa budowlanego, a więc wydanie postanowienia o jakim mowa w ust. 3 tego przepisu, a w przypadku niezłożenia żądanych dokumentów, wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę zbiornika. Tymczasem w niniejszej sprawie organ I instancji oparł się na zdjęciach lotniczych z 1997 r., 2001 r. i 2007 r. i na ich podstawie ustalił, iż na działce skarżących usytuowane są dwa stawy, przy czym jeden sporny staw o wymiarach 32,0×49,0m oraz drugi rozbudowany(30,0×21,0m). W postępowaniu administracyjnym PINB dysponował jeszcze protokołem oględzin, podczas których Z. B. złożył oświadczenie treści: "odmulanie stawów wykonałem w 2001 r. wtedy gdy kupiliśmy działkę" oraz pismem z dnia [...] lipca 2013 r., z którego wynika stwierdzenie, że 1996 r. na działkach był jeden staw i rozlewisko wodne, natomiast po zakupie działek skarżący wyremontowali stawy w roku 2001 – utwardzając skarpy i montując tzw. mniechy. Również w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2014 r. skarżący negowali wybudowanie stawu. Zatem oświadczenia skarżących zawarte w pismach czy protokole oględzin pozostają w sprzeczności z ustaleniami dokonanymi przez organy w oparciu o zdjęcia lotnicze. W takiej sytuacji co najmniej przedwczesne było prowadzenie postępowania w trybie art. 48 prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego w I instancji powinien był ustalić jakie roboty budowlane zostały wykonane przez skarżących w związku z istniejącym tam obecnie zbiornikiem wodnym tego postępowania. Konieczne było ustalenie czy wykonane roboty budowlane polegały na urządzeniu nowego zbiornika wodnego, czy też były to roboty budowlane, które dotyczyły istniejącego już zbiornika wodnego (rozlewiska wskazanego w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r.) Z kolei gdyby się okazało, że roboty budowlane dotyczyły istniejącego już zbiornika wodnego, to konieczne było ustalenie ich zakresu. Ustalenia te były konieczne w celu rozstrzygnięcia, czy skarżący wybudowali nowy zbiornik wodny, czy też przebudowali lub wyremontowali istniejący zbiornik wodny, czy też w końcu wykonali takie czynności, których nie można zaliczyć do robót budowlanych, lecz jedynie do czynności związanych z utrzymaniem istniejącego zbiornika wodnego. Dopiero takie ustalenia pozwoliłby na prawną ocenę działań strony skarżącej. Przede wszystkim dopiero wówczas można by ocenić, czy działania te podpadają w ogóle pod przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), a jeżeli tak, to czy należy stosować art. 48, tej ustawy, czy też jej art. 49b albo art. 51. Dopiero zebranie wszelkich możliwych dowodów, zarówno zawnioskowanych przez strony jak i zainicjowanych przez organ oraz przeprowadzenie tych dowodów stosownie do wymogów przewidzianych przepisami k.p.a., pozwoli na dokonanie całościowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w rozumieniu art. 80 k.p.a., czego zabrakło w postępowaniu organu I instancji. Bezsprzecznie należało w takiej sytuacji przesłuchać skarżących w ramach rozprawy administracyjnej i ewentualnie zakreślić skarżącym termin na zawnioskowanie innych środków dowodowych. W celu prawidłowego, kompleksowego wyjaśnienia stanu fatycznego sprawy organy powinny precyzyjnie ustalić po pierwsze parametry i gabaryty zbiornika wodnego stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania i określić, czy jest to obiekt budowlany. Należy w szczególności ustalić, że analizowany obiekt powstał z ingerencji skarżących. Na tę okoliczność organy winny zażądać aktu notarialnego nabycia nieruchomości nr [...] i [...] (i dokumentacji geodezyjnej przygotowanej w celu zawarcia umowy), zbadać kiedy i w jakich okolicznościach doszło (czy doszło) do pogłębienia stawu, na czym polegało odmulanie, utwardzanie skarpy. Ponadto w ramach prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy organy winny także ustalić, czy sporny staw powstał na rowie na działce [...], czy w tym miejscu było rozlewisko, bagna, a na tym rozlewisku powstał zbiornik wodny. Powyższe kwestie są konieczne w celu określenia, czy była ingerencja skarżących i w jakim zakresie. Z materiału dowodowego sprawy nie wynika, by skarżący zostali przesłuchani na powyższe okoliczności w określonym w k.p.a. trybie. Natomiast w składanych w sprawie pismach wskazywali oni, że najpierw było rozlewisko, oni wykonali odmulenie i poprawili skarpy, nie świadczy to jednak o wykonaniu samowoli budowlanej. Ponadto zdjęcia na które powołuje się organ również nie wskazują, jakie są parametry gabarytowe wskazywanego stawu, co do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Z ustaleń organu PINB nie wynika czy możliwe jest, że rozlewisko stało się stawem, w takim razie czy nadal jest to rozlewisko ale z utwardzonymi skarpami. Zatem może okazać istotne w jaki sposób pogłębiono rozlewisko (o jaką głębokość), że organ jest przekonany iż wystąpiła samowolna budowa stawu. Sąd nie neguje zastosowanego przez organy trybu postępowania – w ramach art. 48 p.b., uznaje jedynie, iż dokonane przez organy ustalenie faktyczne nie były dostateczne do stwierdzenia, iż skarżący faktycznie dopuścili się samowoli budowlanej. Ponownie rozpoznając sprawę organy zobligowane będą ustalić i rozważyć zagadnienia podniesione w uzasadnieniu niniejszego wyroku, będąc związane na podstawie art. 153 p.p.s.a. oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania oraz przedstawić swoje stanowisko zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 3 k.p.a. Na marginesie Sąd zaznacza, iż nakaz rozbiórki stawu powinien być precyzyjnie określony. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 i art. 209 p.p.s.a.