VIII SA/Wa 181/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...]z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]grudnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie określenia kwoty zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem postanawia : odmówić przywrócenia terminu do złożenia sprzeciwu Pismem z 22 stycznia 2018 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (zwane dalej: skarżący), reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...]grudnia 2017 r. znak [...]w przedmiocie określenia kwoty zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Jednocześnie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W wyniku rozpoznania wniosku o prawo pomocy starszy referendarz sądowy postanowieniem z 6 marca 2018 r., orzekł o odmowie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie niniejsze doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącego 13 marca 2018 r. (k. 52 akt sądowych). W dniu 28 marca 2018 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Jako podstawę wniosku podał, iż postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy zostało mu doręczone 14 marca 2018 r. W dniu 19 marca 2018 r. listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru został wysłany sprzeciw na powołane wyżej postanowienie. Pismo zostało wysłane z zachowaniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności. W związku z oczywistą omyłką pisarską w adresie – zamiast ul. Słowackiego 7, 26-600 Radom podano ul. Słowackiego 78, 26-600 Radom – sprzeciw ten, pomimo prawidłowości innych oznaczeń został zwrócony przez operatora pocztowego w dniu 27 marca 2018 r. Z uwagi na to, że sprzeciw został wysłany 19 marca 2018 r. z zachowaniem ustawowego terminu, a intencją pełnomocnika skarżącego nie było podanie błędnego adresu, wniosek o przywrócenie terminu jest uzasadniony i zasługuje na uwzględnienie. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego złożył sprzeciw, dla którego wnosi o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwana dalej: p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednym z warunków przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a.). We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu uzależnione jest od przesłanki uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Przy czym uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 20 października 2004 r. sygn. akt IV SA/Gl 647/04). Zatem przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W niniejszej sprawie bezsprzeczną jest okoliczność, iż postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy zostało pełnomocnikowi prawidłowo doręczone 13 marca 2018 r. (k. 52 akt sądowych oraz wydruk z aplikacji internetowej Poczty Polskiej "śledzenie przesyłek" włączony przez Sąd do akt sprawy). Bezsporny jest także fakt, iż przedmiotowe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi wraz z pismem przewodnim Sądu, na którym precyzyjnie określono Sąd oraz adres jego siedziby – Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie Wydział VIII Zamiejscowy w Radomiu ul. Słowackiego 7, 26-600 Radom. Z oczywistych względów – przesyłka kierowana była do profesjonalnego pełnomocnika – pismo przewodnie do postanowienia nie zawierało pouczenia o sposobie i trybie zaskarżenia postanowienia. W świetle przywołanych wyżej przepisów prawa ustalenia wymaga po pierwsze kwestia, czy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, został złożony w ustawowym terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy przyjęciu, iż przyczyna uchybienia terminu ustała 27 marca 2018 r. (zwrot przesyłki przez pocztę) należy przyjąć, iż składając 28 marca 2018 r. przedmiotowy wniosek, pełnomocnik dochował terminu. Kolejną kwestię jest ustalenie, czy niedochowanie ustawowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi było wynikiem braku staranności pełnomocnika. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia sprzeciwu. Błędne zaadresowanie koperty ze sprzeciwem, poprzez mylne oznaczenie adresu Sądu, skutkujące niemożnością doręczenia korespondencji, co skutkowało zwróceniem przesyłki do pełnomocnika skarżącego i niezłożeniem sprzeciwu w terminie, uznać należy za niedbalstwo osoby dokonującej wysyłki, co wyłącza możliwość przywrócenia terminu. Ciężar prawidłowego określenia adresu na kopercie spoczywa na osobie nadającej korespondencję. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wskazanie przez skarżącego, czy też jego pełnomocnika na kopercie listu błędnego adresu organu nie uzasadnia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia środka zaskarżenia, zwłaszcza gdy skarżący był prawidłowo pouczony o właściwym adresie tego organu i stanowi przejaw niedbalstwa, a ponadto nie może być uznane za przeszkodę nie do przezwyciężenia we wniesieniu środka zaskarżenia w terminie (por. postanowienia NSA z: 21 marca 2017 r., sygn. akt II GZ 194/17; 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GZ 784/16; 20 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 229/14; 19 września 2012 r., sygn. akt I FZ 341/12; 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 153/11). Jednocześnie podać wypada, iż w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Strona (w wąskim tego słowa znaczeniu) ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania procesowe, podejmowane w toku postępowania sądowego przez stronę w szerokim tego słowa znaczeniu - w szczególności przez pełnomocnika procesowego (orzeczenie SN z 27.9.1935 r., C.III 258/35, OSP 1936 p. 150, akceptowane przez J. Gudowskiego, Kodeks postępowania cywilnego. Tekst, orzecznictwo, piśmiennictwo, W. Pr. 1998 t. 1 s. 318 uw. 6; uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 18.9.1992 r., III CZP 112/92, OSNC 5/93/75, akceptowanej przez J. Gudowskiego w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, W.Pr. 2006 t. 1 s. 240 uw. 8). Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (postanowienie NSA z 11 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 198/09). Przyjmuje się, że ustanowiony pełnomocnik odpowiada za także za błędy i zaniechania pracownika kancelarii. W świetle powyższego uznać należy, iż okoliczności podnoszone przez pełnomocnika skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu, nie mogą stanowić podstawy do jego uwzględnienia. Mając na uwadze powołane okoliczności faktyczne i prawne sprawy, Sąd uznał, iż nie wystąpiły przesłanki uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu i w konsekwencji, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.