VIII SA/Wa 185/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Katarzyna Filipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi S.S., K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. solidarnie na rzecz skarżących K.S., S.S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Syg. akt VIII SA/Wa 185/08 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2008 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a., po rozpoznaniu odwołania K. i S. S. od decyzji z dnia [...] lutego 2008r., wydanej z upoważnienia Starosty K., umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, utrzymało powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., znak: [...] Starosta K. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie, wszczęte na wniosek skarżących z dnia 16 stycznia 2008 r., w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położnej w K., oznaczonej nr działki [...] o pow. [...] m2 na rzecz K. i S. S. Organ podnosił, że w sprawie przekształcenie w/w nieruchomości została już wydana decyzja ostateczna z dnia [...] kwietnia 2007 r., [...] odmawiająca przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii, w której zostało podjęte ostateczne rozstrzygnięcie uznano za bezprzedmiotowe. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli skarżący, wnosząc o pozytywne rozstrzygnięcie złożonego wniosku. Stwierdzili, że takie prawo daje im ustawa z dnia 7 września 2007 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz niektórych ustaw (Dz. U Nr 191, poz. 1371). W ocenie organu odwoławczego bezspornym jest, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Starosty K. z dnia [...] kwietnia 2007 r. rozstrzygająca ostatecznie sprawę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości objętej wnioskiem z dnia 16 stycznia 2008 r. W związku z powyższym, organy obu instancji zobowiązane były uwzględnić uwarunkowania formalne wynikające z funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji. Kolejne postępowanie administracyjne dotyczące tej samej sprawy jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. oparte zostało o przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. Nr 175, poz. 1459), które to przepisy obowiązują nadal w tym samym brzmieniu, w jakim obowiązywały w dacie wydania decyzji. Nowelizacja ustawy nie wprowadziła żadnych zmian w treści powołanego art. 1 ust. 1 ustawy. Skargę na powyższą decyzję złożyli K. S. i S. S. Podnieśli, iż wydana deczyja jest rażąco niesprawiedliwa. Wszczęcie trybu wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie jest możliwe, jeżeli pojawią się nowe okoliczności, a takie zaistniały wraz z nowelizacją cytowanej ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty wymienione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga K. S. i S. S. zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż przedstawione w skardze. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 , poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwana dalej jako p.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz.1270, ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak wynika z akt sprawy niniejszej, organy obu instancji wydając przedmiotowe rozstrzygnięcia naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący w dniu 16 stycznia 2008 r. złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Organy na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe, podając, iż w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja ostateczna z dnia [...] kwietnia 2007r. rozstrzygająca przedmiotowy wniosek w sposób definitywny. Problematyka przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości uregulowana została w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Ustawa ta została zmieniona ustawą z dnia 7 września 2007 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2008 r. (art. 5 ustawy). W przedmiotowej sprawie, zgodnie z powyższą regulacją, wniosek skarżących w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności złożony został do organu w dniu 17 stycznia 2008 r., a więc w dniu obowiązywania przepisów nowych. Organy obu instancji nie wzięły pod uwagę zmiany stanu prawnego i błędnie uznały, że mamy do czynienia z res iudicata i umorzyły postępowanie administracyjne. Dla stwierdzenia czy mamy z uprzednim rozstrzygnięciem sprawy istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości spraw. Tożsamość musi dotyczyć podmiotów i przedmiotu sprawy. Tożsamość przedmiotowa musi dotyczyć przedmiotu sprawy, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przyjęta przez nowy akt prawny. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 czerwca 1994 roku, II SA 1192/93, ONSA 1995, nr 2, poz. 93). Skarżący uznając, że zmiana przepisów ustawy z 29 lipca 2005 roku o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości dała im uprawnienie do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności mogli wnosić o merytoryczne rozpoznanie sprawy na podstawie zmienionych przepisów. W sytuacji bowiem, gdy zmienia się stan prawny, który poszerza katalog sytuacji dających możliwość przekształcenia, to organ na skutek złożonego wniosku powinien sprawę rozpoznać merytorycznie, a nie umarzać postępowanie. Nie mamy tu do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania, gdyż w takiej sytuacji organ powinien odnieść się do złożonego wniosku i wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie oceniając wpływ zmiany stanu prawnego na uprawnienia skarżących. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy, merytorycznie rozpatrzą złożony przez skarżących wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, biorąc pod uwagę zmianę stanu prawnego i rozważą czy w zmienionym stanie prawnym skarżący nabyli uprawnienia do przekształcenia posiadanego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, biorąc za podstawę zmienione przepisy ustawy. Oczywistym jest, że organy nie mogą ponownie oceniać wniosku skarżących na podstawie tych samych przepisów co w pozostającej w obrocie prawnym decyzji. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że zgodnie z art. 6 kpa, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Działanie organu administracji może zostać zakwalifikowane jako niezgodne z prawem wówczas, gdy zostało ono podjęte niezgodnie z obowiązującym prawem, jak również wówczas, gdy nie było podstawy prawnej do danego działania. Domaganie się przez skarżących rozpoznania ich wniosku w oparciu o obowiązującą i zmienioną w dacie wydawania decyzji ustawę, jest oczywiście słuszne i zgodne z przepisami prawa. Stosownie do art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący i sumienny całego materiału dowodowego. Dlatego biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą organu I Instancji z dnia 1 lutego 2008 r. O zakresie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 p.p.s.a. i 202 § 2 p.p.s.a. zasądził solidarnie od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego- uiszczonego wpisu sądowego, pobranego na podstawie przepisu § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).