VIII SA/Wa 187/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-17

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, skarżący korzystający z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, nawet jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w danej kategorii spraw (np. sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych). Ocena sytuacji majątkowej strony pod kątem możliwości samodzielnego opłacenia profesjonalnego pełnomocnika jest odrębna od kwestii zwolnienia od opłat sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący P. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jego skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżący wskazał, że jego dochody są minimalne i utrzymuje się z pomocy dzieci, a jedynym majątkiem jest mieszkanie lokatorskie. Wniosek dotyczył ustanowienia adwokata, gdyż skarżący nie był w stanie samodzielnie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W następstwie wydanego wyroku skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W jego uzasadnieniu podał, że oboje z żoną nie posiadają dochodów i utrzymują się z pomocy dzieci ok. [...] – [...] zł. Jako jedyny majątek wymienił mieszkanie lokatorskie [...] m². Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Nadmienić również należy, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem P. D. skarży decyzję wydaną w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skoro więc korzysta on z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, nie rozpoznawano w tej części jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dokonując natomiast oceny sytuacji majątkowej skarżącego pod kątem spełnienia przesłanek w zakresie przyznania mu profesjonalnego pełnomocnika uznano, że uzasadnia ona uwzględnienie wniosku. Z akt sprawy i wyjaśnień skarżącego wynika, że jest on trwale bezrobotny. Również żona skarżącego według złożonego oświadczenia nie osiąga żadnego dochodu (uprawnienia emerytalne nabędzie w grudniu 2012 r.), a jedynym źródłem utrzymania jest pomoc finansowa dzieci. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło