VIII SA/Wa 187/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-08-29
Skład orzekający: Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony na podstawie sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego?Ratio decidendi
Prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku wątpliwości co do sytuacji majątkowej skarżącego, sąd powinien wezwać do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Po uzupełnieniu dokumentacji i wykazaniu przez skarżącego braku realnych możliwości poniesienia kosztów, wniosek o prawo pomocy należy uwzględnić.Stan faktyczny
M. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz solidarnej odpowiedzialności podatkowej. Wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Po uchyleniu przez NSA wcześniejszego postanowienia odmownego i wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające niskie dochody, obowiązek alimentacyjny oraz koszty leczenia związane z przewlekłą chorobą.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić M. S. od kosztów sądowych w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej postanawia zwolnić od kosztów sądowych
Postanowieniem z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt I FZ 174/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2014 r., którym odmówiono M. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jeśli Sąd I instancji powziął wątpliwości co do sytuacji majątkowej skarżącego to należało wezwać go do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Dokonana natomiast przez Sąd I instancji w oparciu o zgromadzone dokumenty ocena tej sytuacji jawi się jako pobieżna i nieznajdująca oparcia w aktach sprawy.
Uwzględniając powyższe wytyczne pismem z dnia 23 lipca 2014 r. zobowiązano skarżącego do uzupełnienia w terminie siedmiu dni wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi skarżący oświadczył, że jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto obciążone alimentami –
[...] zł, którego wypłata realizowana jest na prośbę pracownika w formie gotówkowej w kasie firmy (w załączeniu zaświadczenie pracodawcy). Podał, że jest przewlekle chory (...) i w związku z tym ponosi koszty leczenia - [...] zł miesięcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270. - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś
w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego i załączone dokumenty uznać należy, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Według złożonego oświadczenia skarżący utrzymuje się wyłącznie z wynagrodzenia za pracę, jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym, a w związku z przewlekłą chorobą ponosi stałe wydatki na leki. Zatem w dacie rozpoznawania przedmiotowego wniosku nie ma on realnych możliwości poniesienia kosztów postępowania, które na obecnym jego etapie wynoszą ponad 18.000 zł tytułem wpisu od skargi.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 postanowiono, jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło