VIII SA/Wa 187/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-04-07

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która prowadzi działalność gospodarczą i spłaca kredyt, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Stronie, która prowadzi działalność gospodarczą i osiąga z niej dochód, a także spłaca zobowiązania cywilnoprawne, nie przyznaje się prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie udowodni, że jej sytuacja materialna jest faktycznie trudna i uniemożliwia partycypację w kosztach postępowania. Obowiązek ponoszenia kosztów sądowych ma pierwszeństwo przed zobowiązaniami cywilnoprawnymi.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Strona utrzymuje się z działalności gospodarczej, spłaca kredyt, posiada nieruchomości obciążone hipoteką. Sąd ocenił, że sytuacja materialna strony nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Ł F o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Ł F na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 r. postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi Ł F zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z działalności gospodarczej, z której uzyskuje dochód w wysokości [...] zł. Poza tym spłaca kredyt, którego rata wynosi [...] zł, a posiadane mieszkanie – [...] m² i nieruchomość rolna [...] ha są obciążone hipoteką. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Złożony wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 2.475 zł tytułem wpisu od skargi. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając przedmiotowy wniosek, stan faktyczny sprawy oraz sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy stwierdzić należy, że w sprawie brak jest podstaw dla przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z treści wniosku wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje stały dochód. Według złożonego oświadczenia po spłacie zaległości kredytowych pozostaje mu kwota wolnych środków [...] zł, przy czym podkreślić w tym miejscu należy, że co do zasady zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych. Tak więc okoliczność, że skarżący spłaca zaległość kredytową w wysokości [...] zł miesięcznie pozostaje bez wpływu na ocenę złożonego wniosku. Świadczy natomiast jedynie o tym, że skarżący osiąga dochody, które pozwalają mu partycypować w kosztach postępowania sądowego. Poza tym, co istotne, nie ma on na utrzymaniu osób trzecich, zwłaszcza małoletnich dzieci. Skarżący nie wykazał zatem, aby jego sytuacja materialna była faktycznie trudna i uzasadniała przerzucenie na skarb państwa kosztów postępowania wywołanych wniesieniem skargi. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło