VIII SA/Wa 188/18
WyrokWSA w Warszawie2018-06-08
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Artur Kot, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo rozstrzygnął konkurs na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, uwzględniając zarzuty dotyczące oceny ofert innych oferentów i nieprzyznania punktów skarżącej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa, a skarżąca nie wykazała naruszenia zasady równego traktowania ani uczciwej konkurencji. Oferta skarżącej nie została wybrana, ponieważ inne oferty uzyskały wyższą ocenę punktową, co było zgodne z kryteriami oceny określonymi w przepisach prawa.Stan faktyczny
Skarżąca E. S. wniosła skargę na decyzję Dyrektora NFZ dotyczącą rozstrzygnięcia konkursu na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Oferta skarżącej uzyskała niższą liczbę punktów niż oferty oferentów wybranych do podpisania kontraktu. Skarżąca zarzuciła nieprawidłową ocenę dwóch ofert innych oferentów, kwestionując m.in. posiadanie przez nich odpowiednich pracowni, sprzętu oraz personelu, a także sposób naliczania punktów za kryteria jakościowe. Organ administracji odwoławczej utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję, uznając zarzuty skarżącej za bezzasadne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [....] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga E. S. na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia Nr [...]z [...]grudnia 2017 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
W dniu [...]czerwca 2017 r. Dyrektor [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (zwany dalej: Dyrektor NFZ, organ) ogłosił postępowanie nr [...] w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna, dotyczące zapewnienia świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 1 października 2017 r. do 30 czerwca 2022 r. Wartość postępowania wynosiła nie więcej niż [...]zł na okres rozliczeniowy od 1 października 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. W ogłoszeniu wskazano maksymalnie 12 umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, możliwych do zawarcia po przeprowadzeniu postępowania. Wpłynęło 28 ofert, w tym dwie podlegające odrzuceniu. W wyniku rozstrzygnięcia postępowania [...] września 2017 r. do udzielania świadczeń wybrano 11 oferentów w odniesieniu do których dokonano wyboru 12 miejsc udzielania świadczeń, których oferty uzyskały najwyższą liczbę punktów.
Oferta E. S. prowadzącej działalność pod nazwą Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "[...]" E. S. (dalej: wnioskodawczyni, strona, skarżąca) uzyskała łącznie [...] punktów w rankingu końcowym zajmując [...] miejsce (uwzględniając ilość miejsc udzielania świadczeń). Skarżąca nie została wybrana do udzielania świadczeń, przy czym oferent z najmniejszą liczbą punktów zaproszony do podpisania kontraktu, uzyskał łącznie 66,55 punktów.
W dniu [...]września 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) do organu wpłynęło odwołanie wnioskodawczyni, w którym podniosła ona zarzuty dotyczące dokonanej przez Komisję konkursową oceny dwóch ofert: 1) [...] oraz 2) [...]. W odniesieniu do oferty [...], skarżąca podała, że jej wątpliwości budzą ustalenia Komisji konkursowej w zakresie: a) wykazania przez oferenta działu (pracowni) kinezyterapii oraz przyznania na tej podstawie punktacji; b) harmonogramu czasu pracy lekarza rehabilitacji; c) podstawy naliczenia punktów za kryterium jakość rozdział 2.3 pkt. 2.3.1 formularza ofertowego za urządzenie wytwarzające impulsowe pole elektromagnetyczne wysokiej częstotliwości; d) podstawy naliczenia punktów za kryterium jakość rozdział 2.3 pkt. 2.3.5 formularza ofertowego - basenu. W odniesieniu do oferty: [...] strona podała, że jej wątpliwości budzą ustalenia Komisji konkursowej w zakresie: a) dysponowania przez oferenta sprzętem w postaci rotora do ćwiczeń kończyn górnych i dolnych; b) ustalenia w ofercie harmonogramu czasu, w którym mają być udzielane konsultacje oraz wykazanego w wykazie personelu lekarza świadczącego konsultacje. Wniosła też o wyjaśnienie różnicy liczby oferentów w dokumentach: ranking otwarcia i ranking końcowy.
Decyzją nr [...] z [...] września 2017 r. Dyrektor NFZ, działając na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2016 r poz. 1793 ze zm. zwana dalej: u.ś.o.z.), po rozpoznaniu odwołania skarżącej na rozstrzygnięcie postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, orzekł o oddaleniu odwołania.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, iż bezpośrednią przyczyną nie dokonania wyboru oferenta stanowiło miejsce w rankingu końcowym. Umowy zawierane są z tymi oferentami, którzy w rankingu końcowym otrzymali największą liczbę punktów, przy uwzględnieniu maksymalnej liczby umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które zostaną zawarte po przeprowadzeniu tego postępowania, zgodnie z planem finansowym oddziału i planem zakupu świadczeń opieki zdrowotnej. Oferta strony została sklasyfikowana na pozycji [...] rankingu końcowego (oferent uzyskał [...] pkt), podczas gdy oferenci wybrani do realizacji umowy otrzymali od 66,55 -75 pkt. Na punktacje strony złożyły się punkty przyznane odpowiednio za kryteria Kompleksowość - 0; Jakość - 30; Dostępność - 6; Ciągłość - 6; Inne - 0; Cena - 9,55.
Organ stwierdził, iż nietrafne są zarzuty skarżącej dotyczące obu ofert, co do przebiegu postępowania konkursowego oraz zrealizowanych w jego ramach czynności.
Odnosząc się do argumentów odwołania podał, w odniesieniu do oferty nr [...], iż właściwe było wykazanie przez oferenta działu (pracowni) kinezyterapii oraz przyznania na tej podstawie punktacji. Oferent zasługiwał na uzyskanie przyznanej mu punktacji. Ustalona w ramach postępowania konkursowego, zawartość księgi rejestrowej nr [...] oferenta: Centrum Medyczne "[...]" I. A., M. D. spółka cywilna, wskazuje że oferent ten udziela świadczeń między innymi w: Pracowni Fizykoterapii - o kodzie resortowym VIII: 1312 Dział (pracownia) fizykoterapii (Lp. 2); Pracowni kinezyterapii
- o kodzie resortowym VIII: 1314 Dział (pracownia) kinezyterapii (Lp. 3); Pracowni Hydroterapii - o kodzie resortowym VIII: 1316 Dział (pracownia) hydroterapii (Lp. 4); Pracowni masażu leczniczego - o kodzie resortowym VIII: 1320 Dział (pracownia) masażu leczniczego (Lp. 5). Powyższe komórki zostały zarejestrowane zgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa przez organ do tego uprawniony, a zatem brak jest podstaw do skutecznego zakwestionowania tego faktu. Struktura organizacyjna jednostki, określona w regulaminie organizacyjnym podmiotu była zgodna ze stanem faktycznym oraz z danymi zgłoszonymi do rejestru, co potwierdza wpis w księdze rejestrowej z kontroli przeprowadzonej 3 lutego 2017 r. (na podstawie art. 111 ustawy
z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1638, zwana dalej: u.d.l.). Organ podał, iż świadczenia w zakresie (będącej przedmiotem postępowania) fizjoterapii ambulatoryjnej, zgodnie z zakresem świadczeń gwarantowanych wynikających z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. 2013 r. poz. 1522, zwane dalej: rozporządzeniem koszykowym) obejmują: fizykoterapię, kinezyterapię, a także hydroterapię i masaż. Przepisy dopuszczają zarejestrowanie zarówno jednej komórki organizacyjnej o kodzie 1310 - Dział (pracownia) fizjoterapii (1311 - dla dzieci) wszystkie ww. elementy, jak i poszczególne komórki odrębnie. Dane zawarte w księdze rejestrowej potwierdzają, że oferent może udzielać świadczeń
w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej w pełnym zakresie, a ograniczenia wynikające
z funkcjonalności aplikacji konkursowej nie stanowią podstawy do odrzucenia oferty ani nie mogą obniżać jej walorów w ramach oceny komisji konkursowej. Funkcjonalność aplikacji konkursowej NFZ KO, która wymuszała wskazanie 1 komórki organizacyjnej do oferty, stanowiła ograniczenie jedynie o charakterze technicznym.
Organ wskazał, że ustalenia Komisji w zakresie harmonogramu czasu pracy lekarza rehabilitacji poddane zostało modyfikacji w związku z prowadzonym przez Komisję procesem wyjaśniania konfliktów czasów pracy zachodzący pomiędzy różnymi ofertami, który jest przeprowadzany przez Komisję zgodnie z wymogami procedury KO. W odniesieniu do niniejszej oferty konflikt został wyjaśniony i rozstrzygnięty poprzez wskazanie innych godzin, w których konflikt nie występuje. Proces weryfikacji konfliktów dotyczył wszystkich ofert.
Odnosząc się do kwestii podstawy naliczenia punktów za kryterium jakość rozdział 2.3 pkt. 2.3.1 formularza ofertowego za urządzenie wytwarzające impulsowe pole elektromagnetyczne wysokiej częstotliwości wyjaśnił, że przebieg postępowania konkursowego, a w szczególności przeprowadzonej 1 sierpnia 2017 r. wizytacji
u oferenta Centrum Medycznego "[...]" I. A., M. D. spółka cywilna, stwierdzono dostępność w miejscu udzielania świadczeń urządzenia wytwarzającego impulsowe pole elektromagnetyczne wysokiej częstotliwości (tj. wykazanej w ofercie diatermii). Skoro zatem ustalono istnienie tego sprzętu medycznego uzasadnione stało się przyznanie z tego tytułu punktacji.
Jednocześnie w ww. wizytacji u oferenta stwierdzono dostępność basenu spełniającego wymagania określone w rozporządzeniu kryterialnym. Sformułowanie "modułowy" nie pozwala na domniemanie, że basen nie jest basenem rehabilitacyjnym, odnosi się bowiem do techniki jego wykonania. Opinia konsultanta krajowego, do której nawiązuje strona dotyczy pożądanych cech basenu rehabilitacyjnego, które nie zostały zdefiniowane w rozporządzeniu kryterialnym, zatem nie mogą być podstawą do odebrania punktów.
W odniesieniu do oferty [...]stwierdził, iż w złożonej ofercie [...]Specjalistyczna Przychodnia Lekarska Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w [...]wykazała rotor do kończyn dolnych i górnych szt. 1. W celu weryfikacji spełnienia warunku posiadania zarówno rotora kończyn górnych, jak i dolnych (w słowniku aplikacji NFZ KO brak jest rozróżnienia) oferent został wezwany do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi przesłał potwierdzenie posiadania ww. sprzętu w postaci dokumentu - Świadectwo stanu technicznego sprzętu i aparatury medycznej, który spełnia podwójną funkcję (zgodność roku produkcji i modelu sprzętu na świadectwie i w ofercie).
Odnosząc się do ustalenia w ofercie harmonogramu czasu, w którym mają być udzielane konsultacje oraz wykazanego w wykazie personelu lekarza świadczącego konsultacje wskazał, że warunek zapewnienia konsultacji lekarza specjalisty
w dziedzinie rehabilitacji leczniczej nie został sparametryzowany wymiarem czasu pracy, jak również nie określono rodzaju stosunku prawnego łączącego oferenta
z personelem medycznym. W związku z powyższym Komisja konkursowa nie była uprawniona do oczekiwania harmonogramu, którego nie przewiduje rozporządzenie kryterialne.
Wyjaśnił także, iż różnica liczby oferentów w dokumentach: ranking otwarcia
i ranking końcowy, wynika z przebiegu postępowania konkursowego. W postępowaniu odrzucono 2 oferty - w różnych terminach (22 sierpnia 2017 r. oraz 8 września 2017 r.). W rankingu otwarcia, wygenerowanym w dniu 23 sierpnia 2017 r. znalazła się jedna
z ofert, której weryfikacja zakończyła się później. Ta oferta nie była poddawana ocenie w dalszych czynnościach Komisji i nie została wykazana w rankingu końcowym.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wniosła o przeprowadzenie
z nią postępowania w trybie rokowań. Skarżąca wskazała, iż zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, zaś uzasadnienie nie spełnia wymogów ustawowych. Za niezasadne uznała stanowisko organu dotyczące poszczególnych zarzutów jej odwołania.
Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot oceny w niniejszej sprawie decyzją Nr [...]z [...]grudnia 2017 r. Dyrektor NFZ, działając w oparciu o art. 154 ust. 6 u.ś.o.z. oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, zwana dalej: k.p.a), orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu sprawy organ podał, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca nie wskazała żadnych nowych okoliczności, które wykazałaby na naruszenie ustawowych reguł rządzących postępowaniem konkursowym lub mogłyby stanowić podstawę zmiany decyzji, zaś podniesione zarzuty i przytoczona argumentacja dotycząca rzekomego naruszenia zasady wyrażonej w art. 134 u.ś.o.z. jest bezpodstawna.
W ocenie organu zarzuty skarżącej dotyczące oceny oferty [...]znoszą się wzajemnie. Jeżeli bowiem uzasadniony był zarzut wskazujący na zaistniałą podstawę do odrzucenia oferty konkurenta strony, prawnie indyferentny staje się objęty trzecim zarzutem obszar przyporządkowania punktów w rankingu. Oczywiste jest bowiem, że względem oferty podlegającej odrzuceniu przyporządkowanie punktów pozbawione jest sensu i uzasadnienia. Jeżeli zatem oferta podlegała odrzuceniu i nie podlega ona uwzględnieniu w rankingu, to Komisja konkursowa nie mogła naruszyć przepisów, według których przydzielane są punkty w rankingu.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstaw prawnych podał, że przepisy o których mowa
w uzasadnieniu ww. decyzji to ustawa o działalności leczniczej oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 maja 2012 r. w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych oraz szczegółowego sposobu ich nadawania (Dz.U. z 2012 r. poz. 594, ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem MZ z 2012 r.), tj. akt wykonawczy wydany na podstawie delegacji art. 105 ust. 5 u.d.l. Dyrektor NFZ podał, iż przyjęcie przez Komisję konkursową wyjaśnień złożonych przez oferenta wynikało z faktu, iż nie dotyczyło to zgłoszenia do organu rejestrowego i zarejestrowania nowej komórki organizacyjnej na potrzeby spełnienia wymogów ogłoszonego konkursu, a dokonania korekty błędnego wpisu dotyczącego już posiadanych przez oferenta komórek organizacyjnych. Zgodnie ze stanem faktycznym oferent wymagane komórki organizacyjne posiadał i zostały one zarejestrowane przez uprawniony do tego organ, natomiast dokonana przez niego czynność dotyczyła jedynie korekty oznaczenia.
Nie doszło zatem do nieuprawnionej modyfikacji złożonej oferty a tym bardziej jej rozszerzenia. Komisja dokonała weryfikacji spełnienia wymagań przez oferentów do realizacji świadczeń, w jednolity sposób wobec wszystkich oferentów. W przypadku wątpliwości dążeniem Komisji było ustalenie stanu faktycznego - spełnienia przez oferenta wymagań do realizacji przedmiotowych świadczeń.
W prowadzonym postępowaniu nie zaistniała podstawa do odrzucenia oferty konkurenta, zatem Komisja konkursowa stosowała inne mechanizmy - takie jak wezwanie do wyjaśnienia i wizytacje, mające na celu obiektywne ustalenie
i potwierdzenie tego, czy oferent spełnia wszystkie kryteria do realizacji umowy
o udzielanie świadczeń zdrowotnych, a nie oczekiwany przez stronę - odrzucenie oferty. W ocenie organu reakcją na zachodzącą w postępowaniu konkursowym wątpliwość jest każdy proceduralny mechanizm, który stwarza możliwość wyjaśnienia z oferentem, czy spełnia on wymogi konieczne. W niniejszym postępowaniu konkursowym stosowano model, zgodnie z którym wyjaśniano wszelkie wątpliwości i nie odrzucano ofert jeżeli nie zaistniały ku temu powody.
Organ za bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 134 u.ś.o.z. poprzez zmianę harmonogramu czasu pracy pracownika medycznego - specjalisty rehabilitacji leczniczej. Podał w tym zakresie, iż oferent nie zgłosił do oferty nowego personelu, nie rozszerzył złożonej oferty. Personel zgłoszony pierwotnie do oferty pozostał niezmieniony. Podał, iż rolą organizatora konkursu, jest wyjaśnianie zachodzących wątpliwości, o ile to możliwe, zamiast w sposób machinalny odrzucać oferty. W sytuacji wystąpienia tzw. konfliktu czasu pracy personelu, o którym składający ofertę mógł nie wiedzieć w chwili jej składania, organizator konkursu wezwał do złożenia wyjaśnień
i w tych ramach przyjął udzielone wyjaśnienia, ponieważ nie wpływały one na wartość złożonej oferty - nie wprowadzono do niej nowych elementów podnoszących jej wartość punktową. Taki sam mechanizm organizator konkursu stosował wobec wszystkich oferentów, w sytuacji wystąpienia konfliktów w złożonych przez nich ofertach.
Negatywnie ocenił także zarzut dotyczący podstawy naliczenia punktów za kryterium jakość rozdział 2.3 pkt. 2.3.1 formularza ofertowego za urządzenie wytwarzające impulsowe pole elektromagnetyczne wysokiej częstotliwości oraz DKF. Wskazał, iż w toku postępowania konkursowego, a w szczególności przeprowadzonej 1 sierpnia 2017 r. wizytacji u oferenta Centrum Medycznego "[...]" I. A., M. D. spółka cywilna, stwierdzono dostępność w miejscu udzielania świadczeń urządzenia wytwarzającego impulsowe pole elektromagnetyczne wysokiej częstotliwości (tj. wykazanej w ofercie diatermii). Skoro zatem ustalono istnienie tego sprzętu medycznego uzasadnione było przyznanie z tego tytułu punktacji. Wyjaśnił, iż w złożonej ofercie oferent w części V. Wykaz zasobów w pkt 19 wskazał,
iż posiada diatermię, jednocześnie wskazując na ilość, model, nr seryjny, rok produkcji, datę uzyskania oraz czy posiada umowę serwisową. Oświadczył również w ostatniej kolumnie "Dostępność zasobu dla innych komórek: brak udostępnienia". Niemniej jednak w dalszej części formularza ofertowego cz. VI Szczegóły oferty - Zasoby w pkt 19 ponownie wskazał na posiadany w zasobach ww. sprzęt. Również w cz. VIII Ankiety w pkt 2.3.1 REH2 Urządzenie wytwarzające impulsowe pole elektromagnetyczne wysokiej częstotliwości - w miejscu udzielania świadczeń - złożył oświadczenie o treści "Tak". W wyniku powstałej wątpliwości Komisja konkursowa dokonała weryfikacji złożonych oświadczeń podczas wizytacji, w trakcie której potwierdzono posiadanie diatermii. Zatem prawidłowe było działanie Komisji konkursowej przyznającej punkty za spełniony, dodatkowo oceniony warunek.
Organ nie uznał zarzutu dotyczącego podstawy naliczenia punktów za kryterium jakość rozdział 2.3 pkt. 2.3.5 formularza ofertowego – basenu. Podał, iż w trakcie prowadzonego postępowania konkursowego Komisja konkursowa podczas wizytacji oferenta stwierdziła posiadanie przez niego basenu do rehabilitacji. Jednocześnie
w okresie od 27 listopada 2017 r. do 1 grudnia 2017 r., u oferenta przeprowadzono kontrolę, w której ustalono, iż oferent posiada basen do rehabilitacji. Basen dla pacjentów dostępny jest od 1 października 2017 r. do chwili obecnej brak było zleceń na zabiegi fizykoterapeutyczne w basenie, stąd nie ma udokumentowania tego typu świadczeń.
Odnosząc się do zarzutu braku w ofercie certyfikatu ISO 27001 oraz złożonego wniosku strony o jego udostępnienie, organ podał, iż posiadanie ww. certyfikatu nie było elementem obligatoryjnym oferentów. Oferentowi nie przyznano również punktu za posiadanie ww. certyfikatu.
W ocenie organu zarzuty skarżącej dotyczące oceny oferty [...] także nie są zasadne. Za chybiony uznał zarzut strony dotyczący braku w ofercie w wykazie personelu lekarza specjalisty w dziedzinie rehabilitacji leczniczej oraz wadliwe działanie Komisji konkursowej poprzez bezpodstawne wezwanie do złożenia wyjaśnień i przedstawienia umowy na udzielanie konsultacji w zakresie rehabilitacji medycznej oraz dyplomu potwierdzającego uzyskanie specjalizacji a następnie przyznanie ww. ofercie konkurenta dodatkowych punktów. Stwierdził w tej kwestii, iż w złożonej ofercie (formularzu ofertowym cz. VIII Ankiety w pkt 2.1.3 REH_2 Zapewnienie konsultacji lekarza specjalisty w dziedzinie rehabilitacji medycznej), oferent złożył oświadczenie o treści "Tak". W dokumentacji ofertowej brakowało dokumentów wskazujących w jaki sposób zapewnia realizację tegoż wymogu. Komisja konkursowa dążąc do ustalenia stanu faktycznego, zwróciła się do oferenta o złożenie wyjaśnień na tę okoliczność. W odpowiedzi na powyższe oferent przesłał umowę na udzielenie konsultacji medycznej w zakresie rehabilitacji medycznej zawartą [...] czerwca 2017 r. Komisja wzywając oferenta działała w trybie § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1980 ze zm.).
Za niezasadne uznał zarzuty wnioskodawczyni dotyczące wadliwego sposobu weryfikacji tzw. konfliktów personelu występujących w ofertach podnosząc, iż weryfikacja zachodzi na zasadzie zestawienia ze sobą złożonych w postępowaniu konkursowym ofert, ale w sytuacjach tego wymagających również ofert złożonych
w innych oddziałach wojewódzkich NFZ.
Nie podzielił również stanowiska strony, iż brak wykazania w złożonych ofertach wymaganych oddzielnych pomieszczeń dla zabiegów, które muszą być udzielane
w takich pomieszczeniach. Podał, iż to stanowisko strony nie poddaje się weryfikacji, brak bowiem wskazania których oferentów ono dotyczy.
Zdaniem organu wbrew stanowisku skarżącej, w prowadzonym postepowaniu nie doszło do naruszenia zasady równego traktowania i prowadzenia postępowania
z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji. W niniejszym postępowaniu Komisja konkursowa zapewniła wszystkim oferentom, w tym wnioskodawczyni zachowanie zasad uczciwej konkurencji, nadto Komisja konkursowa stosowała takie same kryteria, określone przez przepisy prawa w stosunku do każdego oferenta z osobna, w tym do strony. Wobec powyższego zakres uwzględniania tych kryteriów był jednakowy. Fakt nie przyznania punktów niektórym oferentom nie jest przejawem naruszenia dyrektywy równego traktowania, bowiem to oferent kreując swoją ofertę sam decyduje, jakie informacje zostaną w niej zawarte. Komisja konkursowa ocenia prawdziwość tych informacji i jeżeli stwierdza, iż informacja ta jest niezgodna ze stanem rzeczywistym wówczas podejmuje decyzję w przedmiocie odebrania oferentowi punktów.
W konsekwencji organ stwierdził, iż postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone zgodnie z dyrektywami wynikającymi z art. 134 u.ś.o.z. ponieważ wyliczenie wartości punktowej zostało dokonane na podstawie transparentnych kryteriów, tożsamych dla każdego oferenta. Ranking końcowy który ukazuje pozycję, którą zajęła strona został sporządzony wedle ustawowych kryteriów, o których mowa
w art. 148 u.ś.o.z. i tożsamych dla wszystkich świadczeniodawców biorących udział
w postępowaniu. Oferta strony nie została wybrana, gdyż do postępowania zostały złożone oferty, które uzyskały wyższą ocenę punktową i jako korzystniejsze zostały wybrane w celu zawarcia umowy. Analiza dokumentacji postępowania
nr [...] wskazuje, że Komisja konkursowa dokonała porównania ofert świadczeniodawców biorących udział w powyższym postępowaniu konkursowym zgodnie z kryteriami oceny określonymi w przepisach prawa.
W skardze złożonej na powołaną decyzję do sądu administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art. 134 ust. 1 u.ś.o.z. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz rozporządzenia MZ z 2012 r., polegające na przeprowadzeniu postępowania w sposób niezapewniający równego traktowania wszystkich świadczeniodawców i dokonanie rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny, co przejawia się
w uznaniu, że w ofercie nr [...]oferent dokonał korekty błędnego wpisu dotyczącego już posiadanych przez oferenta komórek organizacyjnych, w postaci wpisania w księdze rejestrowej – komórki numer 1312 Dział (Pracownia) Fizykoterapii, zamiast komórki organizacyjnej oznaczonej kodem: 1310 lub 1311 w sytuacji, gdy wpis taki widniał w samym Rejestrze Podmiotów Prowadzących Działalność Leczniczą, a nie był jedynie błędem w złożonej ofercie;
2. art. 134 ust. 1 u.ś.o.z. oraz § 15 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia wymagań, jakim powinny odpowiadać zakłady
i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 452, zwane dalej: rozporządzeniem MZ), polegające na uznaniu, iż wymagania § 15 rozporządzenia MZ spełnia posiadany przez oferenta (oferta nr [...]) basen nienadający się do korzystania przez osoby o ograniczonej sprawności oraz niepełnosprawne, bowiem wymagający dla skorzystania z niego oraz zakończenia korzystania z niego wejścia i zejścia po drabince, co wyklucza korzystanie z niego przez osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich;
3. art. 134 ust. 1 u.ś.o.z. i § 10 ust. 4, pkt 3 zarządzenia Nr 18/2017/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej polegające na nieuprawnionym uznaniu, że w ofercie nr [...] brakowało jedynie dokumentów wskazujących, w jaki sposób oferent zapewnia realizację tegoż wymogu, gdy tymczasem lekarza specjalisty rehabilitacji medycznej nie było w ofercie w wykazie personelu medycznego, a dokument potwierdzający zawarcie umowy można na wezwanie komisji konkursowej przedstawić, ale tylko i wyłącznie jeżeli dotyczy osób wymienionych w wykazie personelu, a w ofercie tej brak w wykazie personelu lekarza specjalisty rehabilitacji medycznej;
4. art. 134 ust. 1 u.ś.o.z., art. 77 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. polegające na przeprowadzeniu postępowania w sposób niezapewniający równego traktowania wszystkich świadczeniodawców bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz bez ustalenia stanu faktycznego w zakresie kwalifikacji specjalisty fizjoterapii, wobec oceny wskazania w formularzu ofertowym w części IV Wykaz personelu, punkt 1 w rubryce Kompetencje, oferty [...]specjalizacja z zakresu gimnastyki leczniczej lub rehabilitacji ruchowej w sytuacji, gdy dodatkowo punktowanym było posiadanie przez specjalistę tytułu specjalisty II stopnia w zakresie rehabilitacji ruchowej.
W uzasadnieniu skargi wnioskodawczyni podała, iż zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Stwierdziła, że oferty które uzyskały większą ode niej ilość punktów dotknięte były ewidentnymi wadami, które zostały bądź pominięte przez organ, bądź ocenione w sposób sprzeczny z przepisami regulującymi postępowanie konkursowe.
W dalszej części uzasadnienia skarżąca szczegółowo omówiła przedstawione wyżej zarzuty skargi.
Skarżąca podała, iż oferta nr [...] jest niezgodna z przedmiotem postępowania określonym w ogłoszeniu o postępowaniu, kod postępowania: [...]. W formularzu ofertowym, w części III - wykaz miejsc udzielania świadczeń; w części VIII księgi rejestrowej wpisano numer 1312 - Dział (Pracownia) Fizykoterapii. Tymczasem postępowanie konkursowe dotyczyło świadczeń w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej, obejmującej nie tylko fizykoterapię, ale także kinezyterapię, hydroterapię i masaż. Właściwa specjalność komórki organizacyjnej to Dział (Pracownia) fizjoterapii, oznaczona kodem 1310 lub 1311 w przypadku świadczeń realizowanych na rzecz dzieci. Na wezwanie komisji konkursowej z 13 lipca 2017 r. do złożenia wyjaśnień, oferent przedstawił oświadczenie z 17 lipca 2017 r., że skoryguje błędny zapis w Rejestrze Podmiotów prowadzących Działalność Leczniczą (pisownia oryginalna) i że ww. zmiana zostanie dokonana także w systemie SZOI (system informatyczny służący do rozliczeń pomiędzy NFZ i świadczeniodawcą). Uważa, że skoro od 1 lipca 2014 r. wszyscy świadczeniodawcy byli zobligowani do zmiany wpisów w rejestrach i zarejestrowania nowej komórki organizacyjnej o kodzie 1310, z uwagi na brak możliwości rozliczenia świadczeń w SZOI w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej o innym niż ww. kodzie, to ocena ww. oferty przez organ w uzasadnieniu decyzji jest dowolna, niezgodna z zebranym materiałem dowodowym i wbrew obowiązującemu prawu. Nie zgadza się z argumentacją organu, iż przyjęcie przez komisję konkursową wyjaśnień złożonych przez oferenta wynikało z faktu, iż nie dotyczyło to zgłoszenia do organu rejestrowego i zarejestrowania nowej komórki organizacyjnej na potrzeby spełnienia wymogów ogłoszonego konkursu, a dokonania korekty błędnego wpisu dotyczącego już posiadanych przez oferenta komórek organizacyjnych. Tymczasem w wezwaniu komisja konkursowa wyraźnie zaznaczyła, że właściwa specjalność komórki organizacyjnej to Dział (pracownia) fizjoterapii oznaczona kodem 1310 lub 1311
- w przypadku świadczeń realizowanych na rzecz dzieci.
Stwierdziła, że świadczeniodawca chcący złożyć ofertę na dane postępowanie zobowiązany jest do zapoznania się z przepisami prawa (co oświadcza w dołączonym do oferty załączniku nr 3 do zarządzenia Nr 12/2015/DSOZ Prezesa Narodowego funduszu Zdrowia z dnia 13 lutego 2015 r.), które w sposób oczywisty wskazują wymogi jakie musi spełniać, by jego oferta została zakwalifikowana do dalszego postępowania, a więc musi spełniać warunki konieczne, w przeciwnym wypadku jego oferta powinna zostać przez komisję konkursową odrzucona. Wobec powyższego ww. oferta była niezgodna z przedmiotem postępowania określonym w ogłoszeniu o postępowaniu, kod postępowania: [...].
Zdaniem skarżącej niewłaściwa jest ocena organu, iż nie doszło do nieuprawnionej modyfikacji złożonej oferty, a tym bardziej jej rozszerzenia, i tym samym nie uznanie zarzutu strony o niespełnieniu wymagań przez ww. oferenta. Nie jest możliwa jak deklarował oferent i jak przyjęła komisja konkursowa korekta oznaczenia, ponieważ komórki o kodach 1310 i 1312 są to dwie różne komórki i oferent nie mógł skorygować wpisu ale jedynie dopisać w rejestrze nową komórkę organizacyjną,
a co za tym idzie przyjmując wyjaśnienia oferenta komisja, wbrew opinii zawartej
w uzasadnieniu, jakoby wyraziła zgodę na nieuprawnioną modyfikację oferty w trakcie trwania postępowania konkursowego. Na dzień 17 stycznia 2018 r. w Rejestrze Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą Prowadzonym przez Wojewodę [...]w księdze rejestrowej nr [...] nie figuruje komórka organizacyjna 1310 (http://rpwdl.csioz.gov.pl/).
Wnioskodawczyni podała, w zaskarżonej decyzji organ używa sformułowania "basen do rehabilitacji", natomiast w załączniku nr 5 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert
w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1372) wyraźnie napisano "basen rehabilitacyjny". Wyjaśniła, iż tak w literaturze medycznej jak i wytycznych (stanowisko) konsultanta krajowego
w dziedzinie fizjoterapii w sprawie definicji basenu rehabilitacyjnego, świadczenia rehabilitacyjne realizowane w basenie powinny się opierać na wymaganiach jakie powinien spełniać rehabilitacyjny basen uzdrowiskowy, w tym wymaganiach sanitarno-higienicznych, które zostały określone w § 15 rozporządzenia MZ z 2012 r., a wejście do basenu powinno zapewniać możliwość wejścia osobom o ograniczonej sprawności oraz niepełnosprawnym. Z oględzin ww. basenu i sporządzonej dokumentacji fotograficznej wynika, że "basen do rehabilitacji" nie spełnia wymagań basenu rehabilitacyjnego, z uwagi na wejście i zejście po drabinkach, co w przypadku pacjentów, którym głównie ma służyć (osobom o ograniczonej sprawności oraz niepełnosprawnym) uniemożliwia korzystanie z niego.
W stosunku do drugiej oferty nr [...]skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła niewłaściwą ocenę, iż w dokumentacji ofertowej brakowało jedynie dokumentów wskazujących, w jaki sposób oferent zapewnia realizację tegoż wymogu, gdy tymczasem lekarza specjalisty rehabilitacji medycznej nie było ofercie w wykazie personelu medycznego. Zgodnie z zarządzeniem Nr 18/2017/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Rozdział 2 § 10, ust. 4, pkt. 3), formularz ofertowy zawiera wykaz personelu z opisem kompetencji. Dokument potwierdzający zawarcie umowy można na wezwanie komisji konkursowej przedstawić, ale tylko i wyłącznie jeżeli dotyczy osób wymienionych w wykazie personelu. W ww. ofercie brak w wykazie personelu lekarza specjalisty rehabilitacji medycznej. Uważa, iż Komisja konkursowa w sposób nieuprawniony wezwała oferenta do przedstawienia dokumentacji w/s kwalifikacji, harmonogramu pracy i umowy z lekarzem specjalista rehabilitacji medycznej, naruszając tym samym art. 134 u.ś.o.z. Oferent bowiem już w trakcie trwającego postępowania konkursowego rozszerzył swoją ofertę o pracownika medycznego, którego w dniu złożenia oferty nie było w wykazie, a komisja konkursowa przyznała dodatkowe punkty w rankingu ofert. W związku z powyższym, oferentowi nienależnie zostały naliczone dodatkowe punkty, a zaistniała sytuacja zmniejszyła szanse wnioskodawczyni na wyższą pozycję w rankingu końcowym i zawarcie umowy na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie rehabilitacji leczniczej. Wątpliwości strony budzi też wpis w formularzu ww. oferty, dotyczący kwalifikacji specjalisty fizjoterapii. W formularzu ofertowym w części IV. Wykaz personelu, punkt 1 w rubryce Kompetencje wpisano: specjalizacja z zakresu gimnastyki leczniczej lub rehabilitacji ruchowej. Nie wie, czy wykazany w ofercie specjalista posiada dodatkowo punktowany tytuł specjalisty II stopnia w zakresie rehabilitacji ruchowej.
Podniosła, iż jak przesądzono w orzecznictwie, momentem od którego oferent zobowiązany jest spełniać warunki, oraz od którego może spełniać kryteria dodatkowe jest dzień otwarcia oferty. Nie można zatem zrównywać rygorów spełnienia, jako faktu dokonanego z deklaracją spełnienia. Ocenia, iż stwierdzone przez nią nieprawidłowości świadczą o przeprowadzeniu konkursu w sposób wadliwy, mający wpływ na jego wynik.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty prezentowane z zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy w toku postępowania konkursowego w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (w rodzaju: Rehabilitacja lecznicza, w zakresie lekarska ambulatoryjna opieka rehabilitacyjna, kod postępowania [...]) na okres od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 30 czerwca 2022 r., interes prawny skarżącej doznał uszczerbku poprzez niewłaściwą ocenę dwóch innych ofert nr 1) [...]oraz 2) [...] (i ustalenie przez Komisję Konkursową, iż uzyskała ona łącznie [...] punktów w rankingu końcowym, zajmując 23 miejsce) i w konsekwencji nie zakwalifikowanie skarżącej do udzielania świadczeń.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (publ. j.w.). Unormowania tego aktu dają podstawę powierzenia organom Narodowego Funduszu Zdrowia określenia warunków udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, a także sprawowania kontroli i nadzoru nad finansowaniem i realizacją tychże świadczeń, jak również są podstawą określenia zadań władz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń. Realizacja ustawowych obowiązków organów Narodowego Funduszu Zdrowia we wskazanych obszarach skonkretyzowana została przede wszystkim w dziale VI ustawy, zatytułowanym "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami". Wymaga podkreślenia, że ustawodawca stworzył bardzo sformalizowany tryb przeprowadzenia postępowania konkursowego
w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W myśl art. 139 ust. 1 u.ś.o.z., zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej następuje po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert (pkt 1) albo w trybie rokowań (pkt 2). W celu przeprowadzenia postępowania w trybie konkursu ofert Fundusz zamieszcza ogłoszenie, które zgodnie z art. 139 ust. 3 u.ś.o.z. zawiera m.in. nazwę i adres siedziby zamawiającego, określenie wartości przedmiotu zaskarżenia, wymagane kwalifikacje zawodowe i techniczne świadczeniodawców, określenie obszaru terytorialnego. Prezes NFZ, stosownie do art. 146 u.ś.o.z., określa nadto przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców. Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania
i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty (art. 140 ust. 1 u.ś.o.z.). Kryteria oceny ofert są z kolei jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania
(art. 147 u.ś.o.z.).
Konkurs ofert jest szczególnego rodzaju odmianą przetargu, który składa się
z dwóch części - jawnej i niejawnej. W części jawnej komisja konkursowa stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert, otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 3 oraz przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia (art. 142 ust. 2 u.ś.o.z.). W części niejawnej konkursu ofert komisja może wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, nie dokonać wyboru żadnej oferty, może też przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej i ich ceny (art. 142 ust. 5 i ust. 6 u.ś.o.z.).
Zgodnie z art. 148 ustawy, porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dokonuje się według kryteriów wyboru ofert: 1) jakości, 2) kompleksowości, 3) dostępności, 4) ciągłości,
5) ceny - udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej.
W postępowaniu w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami mogą wystąpić dwie fazy.
Rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w drodze konkursu ofert, jeśli żaden
z uczestników konkursu nie skorzysta ze środka wymienionego w art. 154 ust. 1 u.ś.o.z., co do zasady kończy to postępowanie. Jednakże w przypadku, gdy którykolwiek z uczestników postępowania złoży odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu, rozpoczyna się faza postępowania administracyjnego. Należy więc przyjąć,
że odwołanie składane w trybie art. 154 ust. 1 u.ś.o.z. otwiera postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie mają przepisy k.p.a., w zakresie niewyłączonym przez przepisy ustawy o świadczeniach. Jak stanowi art. 152 u.ś.o.z., świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i art. 154 ustawy. Środki odwoławcze możliwe do uruchomienia w fazie nieadministracyjnej, wymienione są w art. 153 u.ś.o.z. Z kolei środki, z których można skorzystać w postępowaniu administracyjnym, w art. 155 u.ś.o.z.
Należy w tym miejscu wskazać, ze celem procedury uruchamianej na podstawie art. 154 u.ś.o.z. jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej, nieadministracyjnej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. Zatem zakres kontroli dokonywanej przez organ administracyjny jest ściśle związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego, powstałego na skutek naruszenia zasad postępowania. Należy jednakże zauważyć, że zasady postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są określone w przepisach ustawy o świadczeniach oraz
w dokumentach Prezesa Funduszu, wydanych na podstawie art. 146 u.ś.o.z.
Uszczerbek w interesie prawnym uczestnika postępowania (świadczeniodawcy) w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zostać wywołany, gdy naruszenie zasad postępowania przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, którego zadaniem jest zbadanie okoliczności podnoszonych w odwołaniu i ocena, czy
i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku.
W postępowaniu administracyjnym musi zatem dojść do ujawnienia i wyjaśnienia wszelkich okoliczności związanych z oceną spełnienia wymagań stawianych
w ogłoszeniu. Przyjąć należy, że zadaniem organu, któremu powierzono przeprowadzenie postępowania administracyjnego jest ustalenie, czy postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa, z zachowaniem wyrażonej w art. 134 u.ś.o.z., zasady równego traktowania świadczeniodawców
w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Chodzi tu zatem nie tylko
o kontrolę postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa, ale także zbadanie stanu faktycznego sprawy w takim zakresie, który mógł mieć wpływ na uszczerbek interesu prawnego uczestnika postępowania.
Zestawiając powyższe zapatrywania z realiami rozpatrywanej sprawy Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 154 ust. 3 u.ś.o.z.. Stosownie do art. 152 ust. 1 oraz art. 154 ust. 1 tego aktu prawnego, odwołanie do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu przysługuje świadczeniodawcy, którego interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W związku z tym odwołanie podlega uwzględnieniu, gdy stwierdzony zostanie uszczerbek w interesie prawnym świadczeniodawcy będący wynikiem naruszenia zasad takiego postępowania. Organ rozpoznający odwołanie bada, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję konkursową zostało podjęte
z naruszeniem zasad postępowania i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego, przy czym dla uwzględnienia odwołania obie te przesłanki muszą wystąpić łącznie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podać należy,
iż naruszenia interesu prawnego skarżąca upatruje w naruszeniu zasad postępowania w tym naruszenia zasady równego traktowania i prowadzenia postępowania
z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji. Zarzut ten nie jest zasadny. Na podstawie art. 134 u.ś.o.z. Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane są świadczeniodawcom na takich samych zasadach.
W niniejszym postępowaniu Komisja konkursowa zapewniła wszystkim oferentom,
w tym skarżącej zachowanie zasad uczciwej konkurencji. Postępowanie konkursowe jest postępowaniem otwartym, każdy świadczeniodawca może złożyć ofertę na dane postępowanie, przy czym sam tę ofertę kreuje, w oparciu o warunki wskazane
w ogłoszeniu o postępowaniu. Świadczeniodawca chcący złożyć ofertę na dane postępowanie zobowiązany jest do zapoznania się z przepisami prawa, które w sposób oczywisty wskazują na wymogi jakie musi spełniać, by jego oferta została zakwalifikowana do danego postępowania, a więc musi spełniać warunki konieczne,
w przeciwnym wypadku jego oferta zostanie przez Komisję konkursową odrzucona. Warunki te zostały określone w rozporządzeniu koszykowym oraz w zarządzeniach Prezesa Funduszu. Ponadto ustawodawca określił inne warunki określające kryteria, na podstawie których Oferenci otrzymują dodatkowe punkty. Oferenci nie muszą bowiem spełniać kryteriów dodatkowo ocenianych, a jedynie warunki określone
w rozporządzeniu koszykowym oraz w zarządzeniach Prezesa Funduszu. Suma tych punktów jest odzwierciedlana w rankingu. Kryteria rankingujące są takie same dla wszystkich Oferentów. Komisja konkursowa w niniejszym postępowaniu stosowała takie same kryteria, określone przez przepisy prawa w stosunku do każdego oferenta
z osobna, w tym m.in. w stosunku do Wnioskodawcy. Zarzut naruszenia zasady równego traktowania i zasad uczciwej konkurencji nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - zasada równego traktowania świadczeniodawców może przejawiać się w różnych aspektach, natomiast przejawem jej realizacji jest stosowanie takich samych kryteriów do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu. Stąd niedopuszczalne jest stosowanie do niektórych świadczeniodawców dodatkowych kryteriów, względnie wyłączenie stosowania określonych kryteriów wobec niektórych świadczeniodawców (sygn. akt II GSK 2006/14). Wobec powyższego Komisja konkursowa stosowała wszystkie kryteria, w tym takie same kryteria dodatkowo oceniane w stosunku do każdego Oferenta, zakres uwzględniania tych kryteriów był jednakowy. Fakt nie przyznania punktów niektórym oferentom nie jest przejawem naruszenia dyrektywy równego traktowania, bowiem to oferent kreując swoją ofertę sam decyduje, jakie informacje zostaną w niej zawarte. Komisja konkursowa ocenia prawdziwość tych informacji i jeżeli stwierdza, iż informacja ta jest niezgodna ze stanem rzeczywistym wówczas podejmuje decyzję w przedmiocie odebrania oferentowi punktów. Co więcej, jak podkreślił NSA w ww. wyroku - przyjęta przez Komisję konkursową metoda polegająca na ustaleniu rzeczywistych możliwości poszczególnych oferentów, dla wszystkich jednakowa, nie musi prowadzić do nierównego traktowania wszystkich biorących udział w postępowaniu konkursowym oferentów.
W świetle powyższych wyjaśnień należy przyjąć, że postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone zgodnie z dyrektywami wynikającymi z art. 134 ustawy ponieważ wyliczenie wartości punktowej zostało dokonane na podstawie transparentnych kryteriów, tożsamych dla każdego oferenta (por. wyrok WSA
w Warszawie z 22 listopada 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1391/06 zgodnie z którym: "Dla oceny prawidłowości postępowania dotyczącego zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej niezbędne jest wykazanie, iż wyliczenie ilości punktów przypadających na daną kategorię zostało dokonane w oparciu o przejrzyste
i jednakowe dla wszystkich oferentów kryteria").
Ranking końcowy który ukazuje pozycję, którą zajęła skarżąca został sporządzony wedle ustawowych kryteriów, o których mowa w art. 148 ustawy i co istotne tożsamych dla wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu. Oferta skarżącej nie została wybrana, gdyż do postępowania zostały złożone oferty, które uzyskały wyższą ocenę punktową i jako korzystniejsze zostały wybrane w celu zawarcia umowy.
Analiza dokumentacji postępowania nr [...] wskazuje, że Komisja konkursowa dokonała porównania ofert Świadczeniodawców biorących udział w powyższym postępowaniu konkursowym zgodnie z kryteriami oceny określonymi w przepisach prawa.
Skarżąca w złożonej skardze wskazała naruszenie art. 134 u.ś.o.z. jednakże
w żaden sposób nie wykazała na czym przedmiotowe naruszenie polegało,
a tym bardziej nie wskazała w czym upatruje naruszenia swojego interesu prawnego.
Z przyczyn jak wyżej zarzut ten jest nieuzasadniony.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów wskazać należy, iż w odniesieniu do oferty nr [...] właściwym było wykazanie przez oferenta działu (pracowni) kinezyterapii oraz przyznania na tej podstawie punktacji. Ustalona w ramach postępowania konkursowego, zawartość księgi rejestrowej nr [...] oferenta: Centrum Medyczne "[...]" I. A.-[...], M. D. spółka cywilna, wskazuje że oferent ten udziela świadczeń między innymi w: Pracowni Fizykoterapii - o kodzie resortowym VIII: 1312 Dział (pracownia) fizykoterapii (Lp. 2); Pracowni kinezyterapii - o kodzie resortowym VIII: 1314 Dział (pracownia) kinezyterapii (Lp. 3); Pracowni Hydroterapii - o kodzie resortowym VIII: 1316 Dział (pracownia) hydroterapii (Lp. 4); Pracowni masażu leczniczego - o kodzie resortowym VIII: 1320 Dział (pracownia) masażu leczniczego (Lp. 5). Powyższe komórki zostały zarejestrowane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa przez organ do tego uprawniony, a zatem brak jest podstaw do skutecznego zakwestionowania tego faktu. Struktura organizacyjna jednostki, określona w regulaminie organizacyjnym podmiotu była zgodna ze stanem faktycznym oraz z danymi zgłoszonymi do rejestru,
co potwierdza wpis w księdze rejestrowej z kontroli przeprowadzonej 3 lutego 2017 r. (na podstawie art. 111 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej
(Dz.U. z 2016 r. poz. 1638, zwana dalej: u.d.l.). Świadczenia w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej, zgodnie z zakresem świadczeń gwarantowanych wynikających
z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. 2013 r. poz. 1522, zwane dalej: rozporządzeniem koszykowym) obejmują: fizykoterapię, kinezyterapię, a także hydroterapię i masaż. Przepisy dopuszczają zarejestrowanie zarówno jednej komórki organizacyjnej o kodzie 1310 - Dział (pracownia) fizjoterapii (1311 - dla dzieci) wszystkie ww. elementy, jak i poszczególne komórki odrębnie. Dane zawarte w księdze rejestrowej potwierdzają, że oferent może udzielać świadczeń w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej w pełnym zakresie, a ograniczenia wynikające z funkcjonalności aplikacji konkursowej nie stanowią podstawy do odrzucenia oferty ani nie mogą obniżać jej walorów w ramach oceny komisji konkursowej. Funkcjonalność aplikacji konkursowej NFZ KO, która wymuszała wskazanie 1 komórki organizacyjnej do oferty, stanowiła ograniczenie jedynie o charakterze technicznym. Struktura organizacyjna jednostki, wskazana w regulaminie organizacyjnym podmiotu, była zgodna i ze stanem faktycznym i z danymi zgłoszonymi do rejestru (wpis w księdze rejestrowej z kontroli
z 3 lutego 2017 r.). Zatem oferent może udzielać świadczeń w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej w pełnym zakresie. Wezwanie komisji konkursowej (w oparciu
o paragraf 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 5.08.2016 r.) nie zawierało rygoru odrzucenia. Przyjęcie przez Komisję wyjaśnień oferenta dotyczyło korekty błędnego wpisu (oznaczenia) posiadanych już przez oferenta komórek organizacyjnych, nie miała więc miejsca modyfikacja złożonej oferty, czy tez jej rozszerzenie.
Odnośnie kolejnego zarzutu dotyczącego podstawy naliczenia punktów
za kryterium jakość rozdział 2.3 pkt. 2.3.5 formularza ofertowego – basenu również nie zasługuje on na uwzględnienie. Poza sporem jest, że w trakcie prowadzonego postępowania konkursowego Komisja podczas wizytacji oferenta stwierdziła posiadanie przez niego basenu do rehabilitacji. Basen dla pacjentów dostępny jest od 1 października 2017 r. przy czym wobec braku zleceń na zabiegi fizykoterapeutyczne
w basenie, nie ma udokumentowania tego typu świadczeń.
W ocenie Skarżącej wątpliwości budzą użyte sformułowania: "basen do rehabilitacji" i "basen rehabilitacyjny" w kontekście tożsamości tych sformułowań. Zarówno Komisja konkursowa jak i kontrola Świadczeniodawcy przeprowadzona przez MOW NFZ w trybie art. 64 ust. 1 u.ś.o.z. sprawdzała spełnianie wymogów dotyczących basenu w rozumieniu rozporządzenia kryterialnego - załącznika nr 5 pkt 2 Przedmiot postępowania: Fizjoterapia ambulatoryjna cz. I kolumna 4 ppkt 2.5. "basen rehabilitacyjny, gdzie na jedną osobę korzystająca z basenu powinno przypadać
co najmniej 4 m. kw. lustra wody w basenie, dla osób dorosłych niecka basenowa powinna być napełniona wodą na głębokość od 0,7 m do 1.35 m, a dla dzieci od 0,6 m do 0,75 m - tj. zgodnie z zakresem postępowania konkursowego - fizjoterapia ambulatoryjna. Z kolei Skarżąca zarzuca, iż basen nie spełniał wymogów rehabilitacyjnego basenu uzdrowiskowego o jakim mowa w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia wymagań, jakim powinny odpowiadać zakłady i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego (w którym wskazuje się m. in. że na jedną osobę korzystającą z basenu powinno przypadać co najmniej 6 m. kw. lustra wody w basenie a więc zupełnie innym akcie prawnym, który nie miał zastosowania w tym konkursie, zatem zarzuty w tym przedmiocie nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Prawidłowe jest też stanowisko organu odnośnie niezasadności zarzutu
z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącego dostania się do basenu
(nota bene sam basen w tym środku zaskarżenia nie budził wątpliwości Strony co do spełniania wymogów basenu rehabilitacyjnego) gdyż jak wykazała kontrola przeprowadzona przez [...] Odział Wojewódzki NFZ, istniejąca drabinka jest niewątpliwie jednym z elementów zapewniających dostęp do basenu.
Kolejnym zarzutem Skarżącej dotyczącym nieuprawnionego zdaniem Strony rozszerzenia oferty przez Komisję konkursową poprzez przyjęcie w ramach złożonych przez oferenta wyjaśnień odnoszących się do ustalenia w ofercie harmonogramu czasu, w którym mają być udzielane konsultacje oraz wykazanego w wykazie personelu lekarza świadczącego konsultacje prawidłowo przyjęto, że warunek zapewnienia konsultacji lekarza specjalisty w dziedzinie rehabilitacji leczniczej nie został sparametryzowany wymiarem czasu pracy, jak również nie określono rodzaju stosunku prawnego łączącego oferenta z personelem medycznym. W związku zasadnym jest stwierdzenie, iż Komisja konkursowa nie była uprawniona do oczekiwania harmonogramu którego nie przewiduje rozporządzenie kryterialne. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku w ofercie w wykazie personelu lekarza specjalisty
w dziedzinie rehabilitacji leczniczej oraz wadliwego działania Komisji poprzez bezpodstawne wezwanie do złożenia wyjaśnień i przedstawienia umowy na udzielanie konsultacji w zakresie rehabilitacji medycznej, dyplomu potwierdzającego uzyskanie specjalizacji a następnie przyznanie ww. ofercie dodatkowych punktów, wskazać należy, iż oferent w złożonej ofercie - formularzu ofertowym - cz. VIII Ankiety
w pkt2.13REH_2 - Zapewnienie konsultacji lekarza specjalisty w dziedzinie rehabilitacji medycznej złożył oświadczenie o treści "Tak". Zatem zarzut braku wymienienia lekarza specjalisty w ofercie jest w tej sytuacji nieuprawniony. Zauważyć trzeba,
że w dokumentacji ofertowej brakowało dokumentów wskazujących w jaki sposób oferent zapewnia realizację tego wymogu. W tej sytuacji zwrócenie się przez Komisję konkursową do Oferenta o złożenie wyjaśnień na tę okoliczność w trybie § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy było działaniem zasadnym mającym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. W odpowiedzi na co Oferent pismem z dnia 2 sierpnia 2017 r. przesłał umowę na udzielenie konsultacji medycznej w zakresie rehabilitacji medycznej zawartą dnia 26 czerwca 2017 r. Takie działanie, wbrew twierdzeniu Skarżącej, nie narusza art. 134 u.ś.o.z., gdyż Komisja konkursowa stosowała tę samą zasadę wobec każdego z biorących udział w postępowaniu konkursowym, w tym wobec Strony Skarżącej, która dnia 1 sierpnia 2017 r. wezwaniem do złożenia wyjaśnień wezwana została pod rygorem zmiany odpowiedzi udzielonych w ankiecie, skutkującej zmianą wyceny punktowej ankiety, do (m.in.) złożenia dokumentów potwierdzających spełnienie warunku realizacji świadczeń (co najmniej ½ etatu) przez specjalistę
w dziedzinie fizjoterapii, ale takich dokumentów nie przedstawiła.
Zarzut dotyczący wpisu w formularzu ofertowym oferty nr [...] kwalifikacji specjalisty fizjoterapii nie był wcześniej zgłaszany. Jako spóźniony nie może odnieść oczekiwanego przez Stronę skutku. Jedynie na marginesie zauważyć trzeba, że Oferent otrzymał [...] punktów z tytułu posiadania specjalisty w dziedzinie fizjoterapii i żadnych dodatkowych (załącznik nr 5 zawierający wykaz szczegółowych kryteriów wyboru ofert wraz z wyznaczającymi je warunkami oraz przypisana im wartością leczniczą; tabela nr 1 – rehabilitacja lecznicza, przedmiot postępowania: Fizjoterapia ambulatoryjna, rubryka, L.p. I rubryki: kryterium, kategoria (personel), oceniany warunek (specjalista w dziedzinie fizjoterapii – równoważnik co najmniej ½ etatu), liczba punktów([...]).
Niezależnie od powyższej prezentacji argumentów przemawiających za równym, wynikającym z art. 134 ust. 1 ustawy traktowaniem wszystkich biorących udział
w konkursie oferentów i tym samym brakiem zasadności podniesionych przez Skarżącą zarzutów, należy podnieść brak naruszenia przepisów o charakterze proceduralnym. Fundusz bowiem, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., zapewnił Skarżącej czynny udział
w każdym stadium postępowania poprzez umożliwienie zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów
i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia poinformował Skarżącą,
że z zebranym w toku przedmiotowego postępowania materiałem można zapoznać się w siedzibie organu.
Sąd uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystraczający do ustalenia przez organ w trybie art. 154 ustawy, czy postępowanie konkursowe przebiegło zgodnie z przepisami prawa, a na skutek nie dokonania wyboru oferty Skarżącej, nie doszło do naruszenia jej interesu prawnego.
Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organowi orzekającemu w przedmiotowej sprawie nie można skutecznie zarzucić,
iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszył obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm.) orzeczono jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło