VIII SA/Wa 191/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 27 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z 7 listopada 2022 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącej A. P. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Syg. akt VIII SA/Wa 191/23 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2022 roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku ( DZ.U z 2022 roku, poz. 2000 ze zm. dalej jako kpa) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym odwołania A. P., od decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] listopada 2022 roku, nr [...] odmawiającej A. P. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką H. S. – orzekło – utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. Decyzją z dnia [...] listopada 2022 roku, nr [...] wydaną przez Wójta Gminy Z. odmówiono A. P. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką H. S.. Podstawą odmowy było niespełnianie przesłanki z art. 17 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (DZ. U z 2022 roku, poz. 615 ze zm. dalej jako uśr) bowiem oprócz córki A. P. – H. S. ma pięcioro dzieci, które choć nie włączają się osobiście w opiekę nad matką mogłyby pomóc matce w formie nakładów pieniężnych. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniosła A. P. zarzucając naruszenie art. 17 ust.1 pkt 4 uśr i niezasadne uznanie, że skarżąca nie jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ są inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, jak również błędną wykładnię art. 17 ust.1b uśr z odwołaniem się do wyroku TK z 21 października 2014 roku, syg. akt K38/13. Organ odwoławczy ustalił i zważył co następuje: H. S. legitymuje się orzeczeniem wydanym przez Powiatowy Zespół ds. orzekania o niepełnosprawności w R. z dnia [...] stycznia 2021 roku, zaliczającym ją znacznego stopnia niepełnosprawności do 31 stycznia 2024 roku. Nadto H. S. legitymuje się orzeczeniem Lekarza Rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w R. z dnia [...] września 2021 roku ustalający trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji. Przedmiotowa sprawa była już rozpatrywana przez SKO w R. i rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] marca 2022 roku, jak również przez WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14 lipca 2022 roku, syg. akt VIII SA/Wa 433/22 uchylił decyzję organów obu instancji. Sąd uchylając decyzje organów wskazał, że nie ustalono i nie zbadano czy i w jakim zakresie każde z pięciorga dzieci mogłoby partycypować w realizacji obowiązku alimentacyjnego wobec matki. Zgodnie z art. 17 ust.1 pkt 4 uśr, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U z 2020 roku, poz. 1359 ze zm. dalej jako krio ) ciąży obowiązek alimentacyjny z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami : konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji, iż podstawą odmowy przyznania świadczenia jest niespełnianie przesłanki a art. 17 ust.1b uśr ponieważ wskazany przepis został uznany za niezgodny z art. 32 ust.1 Konstytucji wyrokiem TK z dnia 21 października 2014 roku, syg. akt K 38/13. Z przepisu art. 17 ust.1 pkt 4 uśr wynika, że aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne muszą być spełnione łącznie wszystkie przesłanki. Po pierwsze osoba niepełnosprawna musi legitymować odpowiednim orzeczeniem, co w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, bowiem H. S. legitymuje znacznym stopniem niepełnosprawności, po drugie na osobie sprawującej opiekę ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby wymagającej opieki, co również w niniejszej sprawie nie jest kwestionowane oraz po trzecie opiekun osoby niepełnosprawnej musi zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, bądź nie podejmować tego zatrudnienia z uwagi na konieczność zapewnienia opieki osobie niepełnosprawnej. Brak spełnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek obliguje organ do wydania decyzji odmownej. Stosownie do przepisu art. 17 ust.1 pkt 4 uśr istotne jest aby zaniechanie podjęcia lub rezygnacja z zatrudnienia wynikało z konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Świadczenie pielęgnacyjne ma zrekompensować utratę uzyskiwanego lub potencjalnego dochodu osobie, która podejmuje się opieki nad osobą niepełnosprawną. Związek między rezygnacją z zatrudnienia(albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Z wywiadu środowiskowego wynika, że H. S. wymaga niezbędnej pomocy i opieki ze strony osób drugich, zaś A. P. świadczy taką pomoc i opiekę od 1 listopada 2021 roku do chwili obecnej, co spowodowało rezygnację przez nią z pracy. H. S. ma czterech synów. D. S. – lat [...], mieszka około 400 km od domu niepełnosprawnej matki, prowadzi działalność gospodarczą i osiąga dochód miesięczny ok.5200 zł. Ma dwóch synów, w tym jednego niepełnosprawnego. Brat S. S. – lat [...] jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, nad którym opiekę sprawuje trzeci syn niepełnosprawnej Z. S. i z tego tytułu pobiera świadczenie pielęgnacyjne. Syn R. S. lat [...] mieszka w odległości 7 km od domu matki, wspólnie z ze swoją żoną są emerytami i oboje mają problemy zdrowotne. Córka niepełnosprawnej D. K. mieszka w R., prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem osiągając dochody po 2363 zł każde. Pracuje od poniedziałku do piątku, a w weekendy pomaga synowi i synowej w opiece nad w wnukami. Organ wskazał, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. W tym samym domu mieszkają również jej bracia Z.i S.. H. S. ma problemy z poruszaniem się, w chwili obecnej nie opuszcza domu, ma problemy kardiologiczne oraz neurologiczne. Skarżąca pomaga matce przy posiłkach, myciu, ubieraniu i podawaniu leków. Przygotowuje matce posiłki, pomaga matce przy kąpieli. Skarżąca zajmuje się matką średnio 3 -4 godziny dziennie. Zdaniem organu niewątpliwie matka skarżącej wymaga pomocy osoby drugiej, choć w stopniu nieznacznym. H. S. nie jest osobą leżącą, samodzielnie jest w stanie się umyć, ubrać czy spożywać posiłki, czy też poruszać się po domu. Organ zauważył, że oprócz skarżącej H. S. ma jeszcze córkę D. K. oraz synów R., D. i Z., którzy też są obciążeni obowiązkiem alimentacyjnym, w tym samym stopniu, co skarżąca i mają obowiązek wypełniać ten wypełniać poprzez pomoc i opiekę niepełnosprawnej mamie. Organ wskazywał, że brat skarżącej Z., który mieszka razem z niepełnosprawną i zajmuje się niepełnosprawnym bratem może w pewnym zakresie służyć pomocą niepełnosprawnej matce. Istotne jest, że dwoje rodzeństwa mieszka w domu razem z niepełnosprawną matką i ma możliwość wsparcia i pomocy niepełnosprawnej matce. Odnośnie pozostałego rodzeństwa organ wskazał, że nawet jeśli nie mogą świadczyć pomocy bezpośrednio, to mogą zapewnić opiekę poprzez świadczenia pieniężne, zwłaszcza, że D. K. oraz D. i R. S. mają stałe źródła dochodów, które pozwoliłyby im na chociażby niewielki wkład finansowy z przeznaczeniem na opiekę nad niepełnosprawną matką. Zakres obowiązków opiekuńczych nad niepełnosprawną matką, które wykonuje skarżąca mogłaby pogodzić z wykonywaniem pracy zarobkowej. Zdaniem organu odwoławczego przepis art. 17 ust.1 uśr należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki nad osobą niepełnosprawną wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej ( nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy, czy na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło). Taki wniosek należy wyciągnąć z analizy przepisów art. 17 ust.1 w związku z art. 3 pkt 22 uśr ponieważ ustawodawca przewidział pomoc w formie świadczenia pielęgnacyjnego w takich sytuacjach, gdy opieka nad o sobą niepełnosprawną jest tak bardzo absorbująca, że konieczna jest rezygnacja albo niemożliwe jest podjęcie takich form zarobkowania, które nie wymagają ośmiu godzin pracy dziennie. W takich sytuacjach wykluczona jest faktycznie aktywność zawodowa osoby sprawującej opiekę i dlatego taka osoba otrzymuje wsparcie w formie świadczenia pielęgnacyjnego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła A. P.. Zaskarżonej decyzji zarzucała naruszenie: - prawa materialnego, przez błędną wykładnię, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. : - art. 17 ust.1 pkt 4 w związku z art. 17 ust.1 uśr i niezasadne uznanie, że córka niepełnosprawnej H. S. nie jest uprawniona do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż zakres opieki jakiej wymaga podopieczna nie wyklucza podjęcia przez nią zatrudnienia, - art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr w związku z art. 128 krio i niezasadne uznanie, że skarżąca nie jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż może podzielić się opieką nad nią z bratem i w związku z tym nie musi rezygnować z zatrudnienia, - przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania poprzez błędną wykładnię, tj. art.6, art.7, art. 8, art.9, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 kpa poprzez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego w sprawie i uznanie wbrew treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, że osoba niepełnosprawna pomimo orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności nie wymaga stałej opieki, skarżącej, która musiała zrezygnować z zatrudnienia. W związku z powyższym skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podnosiła, że zgodnie z zasadami naczelnymi wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy są zobowiązane do prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie budziło ono wśród uczestników nieufności zarówno wobec organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie, jak i wobec innych organów władz publicznych – art. 8 kpa. Realizacja tej zasady jest możliwa w wyniku działania organu zgodnie z zasadami dobrej administracji. Nadto skarżąca wskazywała na naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. Organ wbrew treści orzeczenia o niepełnosprawności uznał, że H. S. nie wymaga stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Organ dokonując takiej oceny wyszedł poza swoje kompetencje i taka ocena jest sprzeczna z zasadami dobrej administracji i swobodnej oceny dowodów. Ponadto organ dokonując oceny zakresu sprawowania opieki winien wziąć pod uwagę, że przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego. Konsekwencją błędnej oceny zakresu opieki nad H.S. było niezasadne uznanie, że skarżąca wcale nie musi rezygnować z pracy, aby zajmować się matką. Za niezasadne należy uznać stanowisko organu w kwestii niespełniania przez skarżącą określonej w art. 17 ust.1 oraz art. 17 ust.1 pkt 4 przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na charakter, częstotliwość, czy też czasochłonność czynności podejmowanych przez skarżącą w ramach opieki sprawowanej nad matką. Skarżąca zauważyła, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust.1 tej ustawy nie wynika, żeby opieka musiała być stała lub długoterminowa. Nie można rozumieć opieki stałej lub ciągłej jako wykonywanie opieki ,, bez przerwy ‘’ i przez 24 godziny, lecz musi być stała jako wykonywana stale w sensie trwałości i jej zakres wyznaczony jest stopniem niepełnosprawności. Wskazywała, że stan zdrowia matki skarżącej nie pozwala na uznanie jej jako osoby samodzielnie poruszającej się po domu. Nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, iż możliwy jest podział opieki nad matką między rodzeństwem skarżącej. Zgodnie z art. 129 krio obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem. Kodeks rodzinny nie precyzuje podziału jednak podziału tego obowiązku między zstępnymi. Nie nakazuje zstępnym w równym lub nierównym zakresie wykonywać tego obowiązku i nie zakazuje podziału umownego tego obowiązku. Jej zdaniem spełnia wszystkie przesłanki, aby świadczenie pielęgnacyjne otrzymać. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325,dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala – art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli zaskarżonego aktu prawnego, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Z orzeczenia wydanego przez Powiatowy Zespół ds. orzekania o niepełnosprawności w R. z dnia [...] stycznia 2021 roku wynika, że skarżąca została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, a z orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy KRUS ustalono jej trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji. Warunku, stałej ‘’ opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny, lecz ma być to opieka stała w sensie trwałości, a długotrwała w sensie rozciągłości w czasie, opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres jest wyznaczony niepełnosprawnością, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka( por. wyrok WSA w Krakowie z 9 grudnia 2019 roku, syg. akt III SA/Kr 1164/19). Zatem istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust.1 ustawy jest nie tylko trwałość i ciągłość, ale przede wszystkim zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą jest sprawowana, zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 3 lipca 2019 roku, syg. akt II SA/Rz 535/19). Nadto należy mieć na względzie cel regulacji zawartej w powołanym przepisie art. 17 ust.1 ustawy, a więc przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad osobami bliskimi niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia. W związku z tym wykładnia celowościowa przepisów ustawy będzie miała pierwszeństwo przed wykładnią językową. Takie stanowisko ma oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wskazywał, iż przepisy art. 17 ust.1 ustawy należy odczytywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażanych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu tych unormowań (por. wyrok NSA z 23 października 2018 roku, syg. akt I OSK 2397/18). Należy też zauważyć, iż przepis art. 17 ust.1 ustawy nie uzależnia otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego od obowiązku zamieszkiwania opiekuna z osoba nad którą sprawowana jest opieka, ani też sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę (por. wyrok NSA z 18 czerwca 2020 roku, syg. akt I OSK 270/20). Organ odwoławczy zasadniczo w oparciu o ustalenia rodzinnego wywiadu środowiskowego dokonał oceny aktualnego stanu zdrowia H. S., warunków i potrzeb egzystencjalnych i zakresu pomocy jakiej wymaga od córki. W związku z tym uznał, że brak bezpośredniego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaną przez nią opieką nad matką. Zdaniem organu zakres czynności wykonywanych przez skarżącą nie wyklucza podjęcia zatrudnienia, chociażby w częściowym wymiarze, zwłaszcza, że może liczyć na pomoc mieszkającego w jednym domu brata. Tryb i zasady wydawania orzeczeń o niepełnosprawności reguluje ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511). W świetle jej art. 6b ust. 3 w orzeczeniu powiatowego zespołu ustala się niepełnosprawność albo stopień niepełnosprawności, nie więcej niż trzy symbole przyczyn niepełnosprawności oraz wskazania dotyczące w szczególności: 1) odpowiedniego zatrudnienia uwzględniającego psychofizyczne możliwości danej osoby 2) szkolenia, w tym specjalistycznego; 3) zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej; 4) uczestnictwa w terapii zajęciowej; 5) konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby; 6) korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki; 7) konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji; 8) konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji; 9) spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 3a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 i 1926 oraz z 2018 r. poz. 79, 106 i 138), przy czym w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności spełnienie tych przesłanek może zostać stwierdzone jedynie w przypadku ustalenia przyczyny niepełnosprawności oznaczonej symbolem 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna). Należy zauważyć, że decyzja o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego nie ma charakteru uznaniowego, a przyznanie tego świadczenia uwarunkowane jest spełnieniem wszystkich przesłanek określonych w przepisie art. 17 ust. 1 uśr. Jedną z takich okoliczności jest, aby osoba, nad którą sprawowana jest opieka legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i w przypadku takiego orzeczenia ustawodawca nie ustanowił żadnych dodatkowych warunków dotyczących dalszych wskazań. Nadto w orzeczeniu dotyczącym matki skarżącej z dnia 22 września wskazano, iż niepełnosprawna ma trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji. Tak więc dokonywanie oceny możliwości i zakresu pomocy jakiej potrzebuje osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym nie znajdują umocowania prawnego. Nadto z treści orzeczenia wynika, że niepełnosprawny wymaga stałej i długotrwałej pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Organ rozpoznający niniejszą sprawę, wbrew stanowisku organu orzekającego o niepełnosprawności dokonał oceny czy osoba niepełnosprawna potrzebuje pomocy i w jakim zakresie. Należy zgodzić się ze skarżącą, iż kodeks rodzinny i opiekuńczy nie precyzuje jednak podziału obowiązków alimentacyjnych, a tylko określa na kim taki obowiązek ciąży. Tak więc kwestia spełnienia przesłanek do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a realizacja obowiązku alimentacyjnego to są rozdzielne instytucje prawne. Faktycznie w wyroku z dnia 14 lipca 2022 roku, syg. VIII SA/Wa433/22 Sąd w wytycznych błędnie wskazywał na potrzebę badania sytuacji materialno -rodzinnej rodzeństwa skarżącej celem określenia możliwości realizacji obowiązku alimentacyjnego. Ten pogląd w świetle wykładni i orzecznictwa przepisu art. 17 ust.1 uśr nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Jednocześnie Sąd w pozostałej części oceny prawnej wskazał, że organy w świetle orzeczeń o stopniu niepełnosprawności i braku możliwości samodzielnej egzystencji matki skarżącej nie mają możliwości badania zakresu niepełnosprawności i czy pomoc może być świadczona z możliwością wykonywania pracy zarobkowej. W tym zakresie organ powtórzył swoje dotychczasowe stanowisko wbrew negatywnej ocenie Sądu wyrażonej w wyroku w sprawie o syg. akt VIII SA/Wa 433/22. Faktycznie zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą organy, których działanie, bezczynność czy przewlekłe postępowanie było przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie z art. 45 Konstytucji RP "Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd". Ta regulacja jest jasna i nie pozostawia ustawodawcy zwykłemu pola manewru do ograniczania tego prawa. Dlatego wykładnia przepisów (art. 153 i art. 190 ppsa) mówiących o związaniu sądu rozpoznającego sprawę oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wymagają precyzyjnej wykładni, polegającej na korekcie dotychczasowego podejścia. Każdy sąd jest niezawisły i niezależny. Związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania jest wyjątkiem od powyższej zasady i ma na celu ochronę praw strony. Jednak w świetle art. 45 Konstytucji niewłaściwa wykładnia jakiegoś przepisu nie może prowadzić do niekorzystnej sytuacji obywatela. Taki był cel ustawodawcy i ma uzasadnienie w art. 2 Konstytucji RP – zaufaniu obywateli do organów państwa, w tym sądów administracyjnych. W związku z ustaleniami, iż skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką, opieka ma charakter trwały i w związku z tym zrezygnowała z zatrudnienia winna otrzymać wnioskowane świadczenie. W tej sytuacji należy zgodzić się ze skarżącą, że organ dokonał błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz dokonał błędnej wykładni przepisu art. 17 ust.1 uśr. Uznając, że skarżąca nie jest uprawniona do otrzymania żądanego świadczenia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.