VIII SA/Wa 192/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy We wniosku złożonym na urzędowym formularzu J. D. (dalej - "skarżąca") wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Oświadczyła, że oboje z mężem nie osiągają żadnych dochodów i są trwale bezrobotni bez prawa do zasiłku. Jako posiadany majątek wymieniła dom o powierzchni [...] m². Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.), wezwano do: nadesłania zaświadczenia o posiadaniu statusu osób bezrobotnych przez skarżącą i jej męża, wskazania kto ponosi koszty utrzymania rodziny oraz zaświadczenia o ewentualnym korzystaniu z pomocy społecznej. W odpowiedzi skarżąca oświadczyła, że koszty utrzymania ponosi córka, a wobec zwiększonych jej dochodów małżonkowie nie korzystają z pomocy społecznej. Złożyła również zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzające, że od 1998 r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, natomiast mąż posiada ten status od 2009 r. Pismem z dnia 24 kwietnia 2013 r. ponownie wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez udokumentowanie wysokości pomocy uzyskiwanej od córki (stosowne oświadczenia, kopie rachunków, przelewy, przekazy pieniężne), wyjaśnienie jakie obiektywne przeszkody nie pozwalają skarżącej od wielu lat na podjęcie zatrudnienia, wskazanie wysokości kosztów bieżącego utrzymania, wyjaśnienie kto finansował zakończoną w 2011 r. budowę domu oraz wykazanie sytuacji materialnej córki. W dniu 30 kwietnia 2013 r. skarżąca złożyła pismo, w którym oświadczyła, że nie da się udokumentować pomocy uzyskiwanej od córki, bowiem żadna ze stron tej pomocy nie liczy. Fakt długotrwałego bezrobocia uzasadniła wiekiem (ponad [...] lat) i miejscem zamieszkania. W odniesieniu do wysokości rachunków bieżących podała, że płaci takie jak przeciętna dwuosobowa rodzina, zaś budowę domu sfinansowała ze sprzedaży dwóch mieszkań własnościowych dodając, że "z tej budowy po sprzedaży mieszkań pozostała jeszcze bardzo duża kwota, ale nie zamierza się z niej rozliczać". Oświadczyła również, że nie zamierza ujawniać dochodów córki. Podała, że ma dobrze sytuowaną córkę, teściową z wysoką emeryturą i rodziców z dwiema emeryturami, co nie zmienia faktu, że jest osobą bezrobotną w ciężkiej sytuacji materialnej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając, także na wezwanie, niezbędną dokumentację źródłową. W niniejszej sprawie nie wykazano, że powyższa przesłanka została spełniona, wykonując wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku w sposób wybiórczy (złożono wyłącznie zaświadczenie o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej). Zignorowano w szczególności tę część wezwania, która odnosiła się do wysokości pomocy materialnej uzyskiwanej od córki, zwłaszcza wobec oświadczenia, że jest ona osobą dobrze sytuowaną, a zwiększone dochody córki uniemożliwiają skarżącej korzystanie z pomocy społecznej (oświadczenie zawarte w piśmie z dnia 12 kwietnia 2012 r.). Wobec informacji zawartych w pismach skarżącej nie można pominąć okoliczności, że jej sytuację materialną kształtuje właśnie pomoc uzyskiwana od córki. W związku z tym charakter tej pomocy oraz jej wysokość może w istotnym stopniu wpłynąć na rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Oceniając bowiem zasadność złożonego wniosku na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych, należy odnieść sytuację majątkową wnioskodawcy do wysokości kosztów, które jest on zobowiązany ponieść. Porównanie takie jest konieczne dla oceny możliwości finansowych partycypowania przez stronę w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego na zasadzie wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Nie jest bowiem tak jak zdaje się to rozumieć skarżąca, że sam fakt bycia osobą długotrwale bezrobotną ([...] lat w przypadku skarżącej) niejako z automatu przesądza o możliwości skorzystania z instytucji prawa pomocy. Wobec postawy skarżącej tj. odmowy wskazania i udokumentowania wysokości pomocy finansowej, a także udokumentowania wysokości kosztów utrzymania własnego oraz posiadanego domu jednorodzinnego, nie sposób zweryfikować informacje zawarte we wniosku. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że skarżąca w październiku 2011 r. złożyła zawiadomienie o zakończeniu budowy budynku jednorodzinnego mieszkalnego (znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy) sfinansowanej ze sprzedaży dwóch mieszkań własnościowych. Z tej transakcji jak podała w piśmie z dnia 30 kwietnia 2013 r. pozostała "bardzo duża kwota jak na nasze warunki", z której jak oświadczyła nie zamierza się rozliczać. Uznać więc należy, że skarżąca nie jest osobą ubogą pozbawioną środków do życia i nie znajduje się w warunkach uzasadniających zwolnienie jej od kosztów sądowych W okolicznościach, w których wnioskodawca nie przedstawia wszystkich okoliczności dotyczących jego sytuacji życiowej i majątkowej, bądź też przedstawia niepełne lub niejasne dane to powinien liczyć się z tym, że sąd bądź referendarz sądowy nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy. Zastosowanie tej instytucji uzależnione jest bowiem od przeprowadzenia rzetelnej analizy zdolności finansowej wnioskodawcy, a ta jest możliwa jedynie w oparciu o wysokość rzeczywiście uzyskiwanych dochodów (pomocy finansowej) i ponoszonych wydatków. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji