VIII SA/Wa 192/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu, R. M. (dalej: "skarżąca") wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. Wyjaśniła, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dorosłymi dziećmi (córką i synem) oraz, że nikt z rodziny nie osiąga dochodu. Oświadczyła, że córka jest właścicielem mieszkania położonego w R. oraz dwóch działek, a także posiada środki finansowe w wysokości ok. [...] zł, ona też ponosi koszty utrzymania rodziny. Poza tym córka jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku podobnie jak skarżąca (w załączeniu zaświadczenia). Podała, że w dniu [...] lutego 2015 r. córka uzyskała środki z tytułu zbycia lokalu mieszkalnego w kwocie [...] zł, które przeznaczone zostały na spłatę zadłużeń. Odnośnie sytuacji syna skarżąca oświadczyła, że jego działalność gospodarcza zarejestrowana w październiku 2014 r. nie przynosi dochodów, a jedynie generuje koszty, które również ponosi córka. Do wniosku załączyła wyciągi z rachunków bankowych oraz kserokopie faktur za gaz, energię i wodę. Postanowieniem z 6 maja 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z [...] maja 2015 r. skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw na powołane postanowienie referendarza sądowego. Powtórzyła okoliczności wskazywane uprzednio we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreśliła, że nie posiada żadnego źródła utrzymania. Wyjaśniła, że świadczenie z ZUS nie jest jej przychodem, lecz jej ciotki, której jest kuratorem. Na dzień składania wniosku córka skarżącej również była osobą bezrobotną i posiadane przez nią środki muszą wystarczyć na utrzymanie skarżącej oraz jej córki, a także na spłatę kredytów, dlatego tez skarżąca nie jest w stanie partycypować w kosztach sądowych. Zgodnie z art. 260 u.p.p.s.a., wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Rozpoznając sprawę należy co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącą uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy skarżąca rzeczywiście wykazała, że pozbawiona jest możliwości ponoszenia kosztów sądowych. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej stwierdzić należy, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania jej prawa pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Jednoczesne poniesienie takiego wydatku mogłoby prowadzić do powstania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącej i jej rodziny. Natomiast analiza podanych przez skarżącą okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia twierdzenie, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Skarżąca jest obecnie osobą bezrobotną, jednak stan ten może ulec zmianie. Ponadto skarżąca nie jest osobą pozbawioną źródła utrzymania, która nie byłaby w stanie ponosić kosztów sądowych np. opłat kancelaryjnych za podejmowane przez Sąd czynności. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.