VIII SA/Wa 192/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-02
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca duże gospodarstwo rolne, korzystająca z kredytów inwestycyjnych i obrotowych, z dodatnim saldem na rachunku bankowym, może zostać uznana za osobę znajdującą się w stanie ubóstwa uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy jest instytucją przeznaczoną dla osób znajdujących się w stanie ubóstwa, dla których poniesienie kosztów sądowych wiązałoby się z niemożnością zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Posiadanie dużego gospodarstwa rolnego, korzystanie z kredytów świadczące o zdolności kredytowej oraz dodatnie saldo na rachunku bankowym, przy braku osób pozostających na utrzymaniu, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy, gdyż nie wykazano obiektywnej niemożności pokrycia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący D. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. Skarżący podał, że utrzymuje się z gospodarstwa rolnego obciążonego kredytami i posiada maszyny rolnicze w kredycie. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku przedłożył zeznania podatkowe, terminarz spłaty kredytów, umowy dzierżawy i wyciągi bankowe.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. D. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z Programu Rolnośrodowiskowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
Wyrokiem z dnia 3 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z Programu Rolnośrodowiskowego. W dniu 3 listopada 2016 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów, w którym podał, że utrzymuje się z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha obciążonego kredytami, również ciągniki i maszyny rolnicze są "częściowo w kredycie". W części wniosku obejmującej zobowiązania i stałe wydatki wymienił siedem kredytów (inwestycyjne, "klęskowe", gotówkowe, "nawozowe" oraz kartę debetową o łącznej wartości ok. [...] zł).
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżący złożył zeznanie podatkowe za 2014 i 2015 r., terminarz spłaty kredytu, saldo zobowiązań z tytułu kredytów, zaświadczenia o korzystaniu z kredytów obrotowych, pomostowych i gotówkowych, umowy dzierżawy gruntów na cele rolnicze o powierzchni [...] ha i [...] ha oraz wyciągi z rachunku bankowego.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, iż instytucja prawa pomocy jest przeznaczona dla osób znajdujących się w stanie ubóstwa, dla których poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych jest niemożliwe gdyż wiązałoby się z niemożnością zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych ich rodzin. W związku z tym, iż w przypadku przyznania prawa pomocy koszty udzielonej pomocy pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach szczególnie uzasadnionych, ograniczonych do sytuacji, gdy strona skarżąca nie ma obiektywnie jakichkolwiek możliwości pokrycia tych kosztów z posiadanych dochodów lub z dochodów możliwych do osiągnięcia.
Taka sytuacja w ocenie referendarza nie zachodzi w przypadku skarżącego. Jest on bowiem posiadaczem dużego gospodarstwa rolnego, co do którego, jak sam wyjaśnił podejmuje starania, by było ono na odpowiednim poziomie, a co za tym idzie przynosiło spodziewane przychody z produkcji rolniczej, a nie tyko uzyskiwanych dopłat. Skarżący korzysta wprawdzie w działalności rolniczej z dostępnych kredytów w tym obrotowych, niemniej świadczy to nie tylko o inwestowaniu w gospodarstwo, ale również o ustalonej przez bank zdolności kredytowej i wartości zaproponowanego zabezpieczenia. Jeśli zatem skarżący jest w stanie regulować terminowo zobowiązania o łącznej wartości [...] zł, to trudno uznać, że uiszczenie wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł (jedyne koszty do jakich byłby zobowiązany) przekracza jego możliwości finansowe. Nie potwierdza tego także analiza operacji na rachunku bankowym, na którym utrzymuje się dodatnie saldo końcowe. Poza tym skarżący nie ma na utrzymaniu małoletnich dzieci, bądź też innych osób, wobec których posiadałby obowiązek ponoszenia takich kosztów.
Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło