VIII SA/Wa 193/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2010 r. sprawy ze skargi H. P., T. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] września 2009 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał M. i A. K. opracowanie i przedłożenie projektu zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót oraz wskazania czynności lub robót budowlanych niezbędnych do wykonania, w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu wskazał, że w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę w realizowanym budynku gospodarczym. Następnie decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1999 Prawo budowlane ( Dz. U. nr 207 poz. 2016 z 2003 r. z późniejszymi zmianami) zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego o wym. [...]x [...]m w miejscowości J. przy ul. O. [...] na działce o nr ew. [...] oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku po wykonaniu wszystkich robót budowlanych. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że inwestor przedłożył projekt budowlany zamienny przedmiotowego budynku gospodarczego. Po wykonaniu robót określonych w tym projekcie obiekt będzie się nadawał do użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem. Odwołanie od tej decyzji złożyli H. P. i T. P.. Podnieśli w nim naruszenie prawa materialnego, w szczególności przepisów ustawy Prawo budowlane, przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). oraz przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy w szczególności art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wynikający z braku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organowi I instancji zarzucili również naruszenie art. 10 § 1 Kpa poprzez brak zapewnienia skarżącym możliwości brania czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz poprzez brak zapewnienia skarżącym przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i zgłoszonych żądań. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że w przypadku istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego, w przedmiotowym przypadku zwiększenia rozmiarów budynku gospodarczego organ nadzoru budowlanego podejmuje stosowne działania mające na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Z akt sprawy wynika, że inwestorzy przedłożyli wymagany decyzją organu nadzoru budowlanego projekt budowlany zamienny, który spełnia wymogi określone przez przepisy Prawa budowlanego. W konsekwencji, decyzja organu I instancji zatwierdzająca taką dokumentację budowlaną i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych jest zasadna i prawidłowa. Decyzja ta umożliwia inwestorom zakończenie procesu budowlanego w sposób odpowiadający przepisom Prawa budowlanego i oddanie obiektu do użytkowania. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przepisów postępowania organ II instancji stwierdził, że strony były informowane o każdej czynności postępowania, doręczane im były rozstrzygnięcia i pisma. Tym samym zarzut dotyczący uniemożliwienia stronom brania czynnego udziału w postępowaniu należy uznać za niezasadny. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli H. P. i T. P. podnosząc identyczne zarzuty jak w odwołaniu. W uzasadnieniu twierdzili, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy, dopuścił się tych samych naruszeń prawa materialnego, jak i procesowego co Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarżący podkreślili, że organ II instancji, mając na uwadze materiał dowodowy zupełnie nieprawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki uzasadniające zatwierdzenie dokumentacji budowlanej i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna aczkolwiek nie wszystkie zarzuty są usprawiedliwione. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Organy nadzoru budowlanego z naruszeniem art. 7 kpa, art. 77 kpa i art. 107 § 1 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, nie ustaliły w żaden sposób czy w rozpoznawanej sprawie doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36 a Prawa budowlanego, czy też do rozbudowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Organ I instancji nie ustalił daty wykonanych robót budowlanych oraz nie wyjaśnił, czy budowa prowadzona na podstawie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę została zakończona przez zgłoszenie budynku do użytkowania zgodnie z pkt 3 pozwolenia na budowę. W sytuacji kiedy inwestor dokonał zgłoszenia budynku do użytkowania budowa prowadzona na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę została zakończona. Wszelkie prace budowlane prowadzone po zgłoszeniu użytkowania budynku nie mogą stanowić odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Roboty budowlane prowadzone po oddaniu obiektu do użytkowania powinny być prowadzone na podstawie nowego pozwolenia na budowę. Natomiast rozbudowa bez wymaganego pozwolenia na budowę skutkuje zastosowaniem przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane. Organy nadzoru budowlanego przy stosowaniu trybu określonego w art. 48 bądź 50 i 51 Prawa budowlanego powinny mieć na uwadze sytuacje, w których wskazane tryby mają zastosowanie. Mianowicie art. 48 Prawa budowlanego dotyczy budowy, a użyte w art. 48 ust. 1 sformułowanie "część obiektu budowlanego" należy rozumieć przede wszystkim jako samodzielny obiekt budowlany lub jako część innego obiektu budowlanego, która jest na tyle samodzielna i niezależna od pozostałej części wybudowanej zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w tą pozostałą część obiektu budowlanego. Przepis art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego dotyczy wszystkich innych niż budowa robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego (np. rozbiórka bądź remont obiektu budowlanego). W rozpoznawanej sprawie organy powinny ustalić, czy inwestor dokonał istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36 a Prawa budowlanego czy też prowadził roboty po dokonanym zgłoszeniu budynku do użytkowania. Od powyższego ustalenia zależy prawidłowość zastosowania odpowiedniego trybu legalizacyjnego przy uwzględnieniu uwag dotyczących zakresu stosowania przepisu art. 48 Prawa budowlanego i art. 50 Prawa budowlanego. Poza tym, w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie skarżący konsekwentnie wskazywali na naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Co prawda nie wskazywali na konkretny przepis tego rozporządzenia ale należy przypuszczać, że zarzuty dotyczyły umiejscowienia budynku w granicy działki. Wobec tego obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było skontrolowanie projektu zamiennego pod względem zgodności z przepisami wskazanego wyżej rozporządzenia. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji zagadnienie zgodności projektu zamiennego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w żadnym zakresie nie było badane. Co więcej organ nie weryfikował projektu co do zgodności z innymi przepisami Prawa budowlanego. Podobne uchybienia ma rozstrzygnięcie organu odwoławczego chociaż w mniejszym zakresie. Niemniej, wobec stawianego zarzutu naruszenia w/w rozporządzenia obowiązkiem organu II instancji było zbadanie a następnie odniesienie się do kwestii zgodności projektu zamiennego ze wskazanym wcześniej rozporządzeniem. Należy przy tym zauważyć, że usytuowanie budynku w granicy z działką sąsiednią jest wyjątkiem od zasady zachowania określonej odległości od granicy. Aby obiekt budowlany mógł być usytuowany w granicy musi zachodzić jedna z okoliczności wymienionych w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W tej sytuacji obowiązkiem organu I instancji było dokonanie kontroli zgodności projektu zamiennego z obowiązującym prawem, w tym z przepisami wskazanego wcześniej rozporządzenia i wskazanie na podstawie jakich przepisów projekt ten odpowiada prawu. Co się tyczy zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu, należy wskazać, że obowiązkiem strony podnoszącej ten zarzut jest wskazanie w jakich czynnościach procesowych nie mogła brać udziału i jaki wpływ na rozstrzygnięcie miało naruszenie tej zasady Z uwagi na brak dokładnego wyjaśnienia sprawy, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 z poźn. zm.) orzekł, jak w sentencji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy.