VIII SA/Wa 193/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-15

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej podlega umorzeniu, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona z tych kosztów, a wniosek o ustanowienie pełnomocnika nie zasługuje na uwzględnienie ze względu na sytuację materialną strony?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest z mocy ustawy zwolniona z tych kosztów, ponieważ rozpoznanie wniosku staje się zbędne. Wniosek o ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona posiada stały dochód i nie wykazała sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, zwłaszcza gdy jest już zwolniona z kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący S. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną, utrzymując się z wynagrodzenia i płacąc dobrowolnie alimenty. Sprawa dotyczyła pomocy społecznej, w związku z czym skarżący był zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W dniu 13 kwietnia 2016 r. wpłynął do Sądu wniosek S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w którym wyjaśnił, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę – [...] zł netto, a na rzecz żony, z którą ma rozdzielność majątkową, płaci dobrowolnie alimenty w wysokości [...] zł. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl natomiast art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem złożonej skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wydana w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Wnioskodawca zwolniony jest zatem z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy, zgodnie z którym, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonując natomiast oceny sytuacji majątkowej pod kątem spełnienia przesłanek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika stwierdzono, że w tej części wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący posiada stały dochód ze stosunku pracy, zaś deklarowane alimenty na rzecz żony, jak wyjaśnił, płaci we wskazanej wysokości dobrowolnie. Oznacza to, że nawet przy obciążeniu obowiązkiem alimentacyjnym, czego zresztą skarżący nie wykazał, nie znajduje się on w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika zwłaszcza, że jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Skarżący po raz kolejny (osiem spraw zawisłych przed tutejszym Sądem – w każdej wniosek o prawo pomocy) w żaden sposób nie wykazał, by istotnie znajdował się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło