VIII SA/Wa 193/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-23
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie z zakresu pomocy społecznej, która z mocy ustawy jest zwolniona z kosztów sądowych, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli jej sytuacja majątkowa nie uzasadnia takiego wsparcia?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej podlega umorzeniu, ponieważ strona jest z mocy ustawy zwolniona z tych kosztów (art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata podlega odmowie, jeśli sytuacja majątkowa strony, mimo obowiązku alimentacyjnego, nie uzasadnia przyznania takiego wsparcia, zwłaszcza gdy strona posiada stały dochód i nie wykazała trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Wcześniejszy wniosek w tym zakresie został umorzony w części dotyczącej zwolnienia od kosztów i odmówiono ustanowienia adwokata. Skarżący podtrzymał wniosek, podając swoje dochody i wydatki, jednak sąd uznał, że nie wykazał on trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej ustanowienie pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2016 r. po rozpoznaniu wniosku S. B. w pkt 1) umorzono postepowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w pkt 2) odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W dniu 19 maja 2016 r. wpłynął do Sądu kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w którym ponownie podał, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę – [...] zł, a na rzecz żony, z którą jest w separacji płaci dobrowolnie alimenty w wysokości [...] zł, wyżywienie i opłata za mieszkanie wynoszą [...] zł. W piśmie załączonym do wniosku wyjaśnił, że lokal w którym zamieszkuje stanowi wyłączną własność jego teściowej, która opłaca wszelkie rachunki ze środków pochodzących od skarżącego, jednakże ze względu na złe relacje między stronami nie jest on w stanie przedstawić dowodów tych opłat, bowiem są one w posiadaniu jego teściowej. Do wniosku załączył wyciągi z rachunku bankowego za listopad – grudzień 2015 r. oraz zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, z którego wynika, że wynosi ono [...] zł i jest w 50% wartości kwoty netto obciążone z tytułu wyroku sądowego.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl natomiast art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem złożonej skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. wydana w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Wnioskodawca zwolniony jest zatem z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy, zgodnie z którym, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Natomiast ocena sytuacji majątkowej skarżącego pod kątem spełnienia przesłanek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie uległa zmianie. Skarżący posiada stały dochód ze stosunku pracy, który po potrąceniu 50% z wynagrodzenia wynosi ponad [...] zł. Niezależnie od tego ze złożonego wyciągu z rachunku bankowego w [...] wynika, że skarżący posiada dodatnie saldo i nie ma trudności w realizacji bieżących zobowiązań. Ponadto w dniu 23 października 2015 r. na konto wpłynęła kwota [...] zł i tego samego dnia żona skarżącego dokonała przelewu tych środków na innych rachunek w tym samym baku należący również do skarżącego. Powyższa okoliczność świadczy o tym, że skarżący nie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, ale również, że posiada innych rachunek w tym samym banku, którego nie ujawnił. Oznacza to, że nawet przy obciążeniu obowiązkiem alimentacyjnym, czego zresztą skarżący w żaden sposób nie wykazał, nie znajduje się on w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika zwłaszcza, że jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Skarżący po raz kolejny (osiem spraw zawisłych przed tutejszym Sądem – w każdej wniosek o prawo pomocy) nie uprawdopodobnił, by istotnie znajdował się w trudnej sytuacji materialnej.
Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło