VIII SA/Wa 195/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia : odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. A. P. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że ma na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku szkolnym, które są chore i wymagają częstych kontroli specjalistycznych oraz muszą zażywać leki. Skarżąca oświadczyła, że pracuje pierwszy rok w szkole, a ponadto studiuje zaocznie. Podała, że jest również chora i że się leczy. Od męża dostaje alimenty na dzieci w wysokości [...] złotych miesięcznie. Koszty leczenia oraz studiów są tak duże, że niewiele pieniędzy pozostaje jej na utrzymanie rodziny. W związku z tym, że przedłożony wniosek nie zawierał wyczerpującego uzasadnienia, a także w związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych skarżącej, referendarz sądowy pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez odesłanie wypełnionego formularza PPF w terminie 7 dni oraz do nadesłania: zaświadczenia o wysokości miesięcznego wynagrodzenia, nadesłania kserokopii orzeczenia o zasądzeniu alimentów, wyciągów z rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące, wskazania wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz wysokości ich dochodów, wskazania wysokości wydatków na bieżące utrzymanie (opłaty za energię, gaz itp.), wskazania okoliczności uniemożliwiających uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 100 złotych. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nadesłała wypełniony formularz PPF, w którym powtórzyła schorzenia swoje i dzieci omówione we wniosku o prawo pomocy. Oświadczyła, że nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego, ani żadnych oszczędności. Podała, że jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas określony i uzyskuje dochód miesięczny z tego tytułu w wysokości [...] złotych brutto; wydatki na energię i gaz wynoszą [...] złotych miesięcznie; wydatki na leczenie [...] złotych miesięcznie; wydatki na studia [...] złotych rocznie + koszty dojazdu. Do formularza skarżąca dodatkowo załączyła kserokopię PIT-11, kserokopię dowodów wpłat na czesne za studia, kserokopię zaświadczenia lekarskiego dotyczącego jej syna oraz oświadczenie skarżącej, iż od męża otrzymuje [...] złotych tytułem alimentów na dzieci. Postanowieniem z 27 maja 2009 roku referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Pismem z [...] czerwca 2009 r. skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na nieprawidłowym przyjęciu, iż skarżąca jest w stanie uiścić opłatę sądową od złożonej skargi bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego. Skarżąca powtórzyła argumenty wcześniej podnoszone. Dodała, że jej brat zameldowany pod tym samym adresem prowadzi osobne gospodarstwo domowe. Do sprzeciwu skarżąca załączyła zaświadczenie od pracodawcy, z którego treści wynika, iż jej średnie wynagrodzenie miesięczne z ostatnich 3 miesięcy wyniosło [...] złotych netto oraz oświadczenie męża skarżącej, że przekazuje kwotę [...] złotych na rzecz nieletnich dzieci. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "u.p.p.s.a.") wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 u.p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając sprawę należy co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącego uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, informacje znane Sądowi z urzędu, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy skarżący rzeczywiście wykazał, iż pozbawiony jest możliwości ponoszenia kosztów wpisu sądowego. Wniosek skarżącej dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na dzień wydania niniejszego postanowienia do kosztów sądowych zaliczyć można jedynie wpis sądowy od skargi w wysokości 100 złotych. Oceniając zasadność zastosowania wobec skarżącej instytucji prawa pomocy, Sąd nie może pominąć faktu, że skarżąca jest zatrudniona i otrzymuje wynagrodzenie za pracę oraz alimenty na dzieci. Nie bez znaczenia jest również fakt, że skarżąca nie nadesłała wyciągu z rachunku bankowego, ani nawet nie wskazała, czy go posiada, czy też nie. Ponadto nie nadesłała kserokopii orzeczenia o zasądzeniu alimentów. W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Nie wykazała bowiem, że nie ma jakichkolwiek środków na poniesienie kosztów postępowania. Powtórzyć należy, że w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy należy wykazać rzeczywistą sytuację majątkową strony, z uwzględnieniem zarówno wydatków, jak i dochodów, która poddana ocenie Sądu może być przyczyną przyznania stronie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04 stwierdził: "skoro na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest wystarczającym dowodem na okoliczność, że strona nie jest w stanie zgromadzić funduszy niezbędnych do prowadzenia procesu. Udowodnienia wymaga podjęcie starań ku uzyskaniu środków finansowych, niezależnie od ich efektu". W tym stanie rzeczy uznać należy, iż skarżąca nie wykazała, że zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 260 w związku z art. 243 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.