VIII SA/Wa 197/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-21
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Cezary Kosterna, Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zbieżność nazwisk sędziego i prezesa organu administracji oraz fakt, że sędzia brał udział w wydaniu orzeczenia dotyczącego innej sprawy, stanowią podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego jest nieuzasadniony, gdy nie zachodzą przesłanki określone w art. 18 i 19 PPSA. Przypadkowa zbieżność nazwisk sędziego i prezesa organu administracji, a także fakt udziału sędziego w wydaniu orzeczenia w innej sprawie, nie stanowią podstawy do uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego. Strona, która kwestionuje prawdziwość oświadczenia sędziego o braku podstaw do wyłączenia, musi przedstawić dowody podważające jego wiarygodność.Stan faktyczny
Strona J. K. złożyła wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Justyny Mazur, od rozpoznania sprawy dotyczącej ustalenia podatku rolnego. Jako podstawę wniosku wskazała zbieżność nazwisk sędziego z prezesem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. oraz fakt, że sędzia Justyna Mazur brała udział w wydaniu orzeczenia w innej sprawie, która miała być powiązana z przedmiotową sprawą. Sędzia Justyna Mazur złożyła oświadczenie o braku podstaw do jej wyłączenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Marek Wroczyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA – Cezary Kosterna Sędzia WSA – Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku J. K. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Justyny Mazur od rozpoznania sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku rolnego za 2012 rok postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego
We wniosku z dnia [...] października 2016 r. (data wpływu do Sądu) J. K. zażądał wyłączenia sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Justyny Mazur od rozpoznania sprawy z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie ustalenia podatku rolnego za 2012 rok.
Jako podstawę wyłączenia skarżący wskazał na okoliczność, że Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. Grażyna Barbara Mazur w odpowiedzi na jego skargę powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 26/13, mający bezpośredni związek z przedmiotową sprawą, w wydaniu którego brała udział sędzia Justyna Mazur. Powyższa okoliczność zdaniem skarżącego uzasadnia wątpliwość, co do bezstronności Sędziego WSA Justyny Mazur, a ponadto skarżący uznał, że "sędzia Justyna Mazur i Prezes SKO Grażyna Barbara Mazur nie stanowią wobec siebie stosunku obcego – jako zbieżność nazwisk".
Sędzia WSA Justyna Mazur w dniu [...] października 2016 r. r. złożyła do akt sprawy oświadczenie, w którym podała, że nie zachodzą podstawy jej wyłączenia wymienione w art. 18 § 1 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). Oświadczyła, że nie zna Grażyny Barbary Mazur i nie istnieją okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jej bezstronności w rozpoznawanej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wynika m.in., że podmiotowym prawem o randze konstytucyjnej jest prawo każdego do bezstronnego sądu. Urzeczywistnieniu tego prawa służą liczne gwarancje ustawowe. Jedną z nich jest instytucja wyłączenia sędziego, uznawana za "główny mechanizm gwarancyjny dla realizacji zasady bezstronności sądu" (por. wyrok TK z dnia 11 grudnia 2002 r., SK 27/01, OTK-A 2002, nr 7, poz. 93).
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwana dalej "p.p.s.a.", przewiduje w art. 18 możliwość wyłączenia sędziego z mocy prawa w sprawach:
1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Przesłanki wymienione w tym przepisie opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie czynią prawdopodobnym przypuszczenie, że rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymogom bezstronności.
Z kolei art. 19 p.p.s.a., umożliwia wyłączenie sędziego na wniosek złożony przez sędziego lub stronę, gdy zachodzą w sprawie okoliczności, poza wymienionymi w art. 18 tej ustawy, które wskazywałyby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Przy czym chodzi tu o taką wątpliwość, która uzasadnia wyłączenie sędziego, na podstawie komentowanego przepisu.
Zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a., wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy.
Z wyjaśnienia złożonego przez sędziego WSA Justynę Mazur wynika, że nie istnieją ani przesłanki z art. 18 p.p.s.a. ani też okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w rozpoznawanej sprawie.
Powyższe oświadczenie sędziego i jego prawdziwość nie budzi żadnych wątpliwości, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z ugruntowanym poglądem judykatury, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, skoro sędzia, którego dotyczy wniosek, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w ww. przepisach, dające podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (vide. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 896/10, postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 779/13 publikowane na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie NSA z dnia 6 maja 2011 r., sygn. I OZ 314/11).
W ocenie Sądu, okoliczności przedstawione we wniosku J. K. nie stanowią o konieczności wyłączenia od rozpoznania sprawy sędziego WSA Justyny Mazur. Przypadkowa zbieżność nazwisk sędziego sprawozdawcy i Prezesa organu, który wydał zaskarżoną decyzję w żadnym razie nie wskazuje na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego. Argumentacji takiej nie zawiera również wniosek skarżącego. Natomiast powołany we wniosku wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2013 r., w wydaniu którego brała udział sędzia Justyna Mazur dotyczył zupełnie innego niż w niniejszej sprawie przedmiotu tj. kwestii zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Ponadto należy wskazać, mając na uwadze poglądy judykatury i doktryny prawa, że przeświadczenie strony co do tego, iż sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie, nie jest przesłanką do żądania wyłączenia sędziego. Ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych, popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego, albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, należy do sądu wyższej instancji w ramach kontroli instancyjnej. Strona może zatem zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez sąd za pomocą środków odwoławczych. Nie może natomiast, poprzez składanie nieuzasadnionego wniosku o wyłączenie sędziego, wpływać na skład sądu rozpoznającego sprawę (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Warszawa 2008, s. 173).
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zgłoszony wniosek o wyłączenie sędziego WSA Justyny Mazur jest oczywiście nieuzasadniony.
Z tej przyczyny, Sąd, na podstawie art. 22 § 1 oraz § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło