VIII SA/Wa 198/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant Katarzyna Filipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2008 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu pobranej pomocy finansowej na zakup domu jednorodzinnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Syg. akt VIII SA/Wa 198/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji z/s w R. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S., zobowiązującą P.K. – dalej skarżącego do zwrotu pobranej pomocy finansowej na zakup domu jednorodzinnego w kwocie 11.046 złotych. W uzasadnieniu decyzji Komendant Wojewódzki Policji wskazał, iż decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r., działając w trybie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071) – dalej kpa, w związku z art. 94 ust. 1 i 2, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277) oraz § 1, § 3 ust. 1 i 2 pkt 2, § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2001 r., Nr 131, poz. 1468 ze zm.) Komendant Powiatowy Policji w S. uchylił własną decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. o przyznaniu pomocy finansowej na zakup domu jednorodzinnego w kwocie 11.046 zł. i odmówił przyznania prawa do wnioskowanej pomocy. Od powyższej decyzji P.K. odwołał się do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, który decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przytoczył brzmienie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Stosownie do art. 94 ust. 1 w/w ustawy policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego, na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Lokalu mieszkalnego, a tym samym pomocy finansowej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający, co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub mieszkalno – pensjonatowy, jak również w sytuacji, gdy lokal taki posiada małżonek. Organ odwoławczy podzielił całkowicie argumentację organu I instancji, że wejście w posiadanie przez żonę skarżącego na prawach własności, lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość nr [...] przy ul. [...]w tym samym dniu, w którym P.K. złożył wniosek w sprawie przyznania pomocy finansowej, stanowi okoliczność negatywną do przyznania wnioskowanej pomocy. Decyzja ta była następnie przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 5 grudnia 2007 r. o sygnaturze akt VIII SA/Wa 550/07 oddalił skargę uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W momencie składnia wniosku o pomoc finansową, tj. 16 lutego 2004 r. żona skarżącego była już właścicielką lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w [...], który dostała, zgodnie z umową darowizny - aktem notarialnym Rep. A [...] lutego 2004 roku. Zatem skarżący nie spełniał przesłanek do ubiegania się o przydział lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, gdyż współmałżonka posiadała lokal mieszkalny, o czym stanowi art. 95 ust.1 pkt 3 ustawy o Policji. Wyrok stał się prawomocny w dniu 5 stycznia 2008 roku. Postanowieniem z 13 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku. W wyniku rozpatrzenia zażalenia P.K. na powyższe postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 15 kwietnia 2008 roku, sygn. akt I OZ 255/08, orzekł o uchyleniu przedmiotowego postanowienia i przywróceniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 grudnia 2007 roku, sygn. akt VIII SA/Wa 550/07. Komendant Powiatowy Policji w S. decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2008 r., wydaną na podstawie art. 94, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) i przepisów § 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98 , poz. 1071 z późn. zm.), zobowiązał P.K. do zwrotu pobranej pomocy finansowej na zakup domu jednorodzinnego w kwocie 11.046 zł. Uzasadniając decyzję organ podniósł, że przyznana skarżącemu pomoc finansowa na zakup domu jednorodzinnego była nienależna, co stanowi podstawę - stosownie do treści § 5 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów - do nakazania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Od powyższej decyzji P.K. odwołał się, kwestionując podstawy prawne wydanej decyzji, zarzucając złamanie konstytucyjnych zasad, w tym zasady ochrony praw nabytych, poprzez zastosowanie w jego sprawie aktualnych norm prawnych, które są dla niego niekorzystne i nie powinny działać wstecz zamiast obowiązujących w dacie składania przez niego wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej. Od powyższej decyzji P.K. odwołał się do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, który decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podtrzymał w całości argumentację organu I instancji. Zdaniem organu odwołanie skarżącego jest bezzasadne, gdyż decyzja jest zgodna z obowiązującymi od 1 grudnia 2001 roku do chwili obecnej przepisami Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 roku w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, które miało zastosowanie w przedmiotowej sprawie w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej w 2004 roku, jak również w postępowaniu administracyjnym toczącym się obecnie. Organ podniósł, że sprawa P.K. na wcześniejszym etapie była badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z 5 grudnia 2007 roku oddalił skargę na decyzję [....] Komendanta Wojewódzkiego z [...] sierpnia 2007 roku w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na zakup domu jednorodzinnego. Tym samym Sąd podzielił pogląd organów obu instancji. W tej sytuacji, organy policji są związane wyrokiem Sądu i nie są uprawnione do jego zmiany w orzeczonym zakresie. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z 15 maja 2008r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję organu odwoławczego. Skarżący w całości podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto wskazał, że postanowieniem z 15 kwietnia 2008 roku Naczelny Sąd Administracyjny przywrócił termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2007 roku. Zatem decyzja Komendanta Powiatowego Policji w S. z [...] lipca 2007 roku jest nieprawomocna, a zatem skarżona decyzja jest przedwczesna. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. nr 153 , poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. (DZ.U. nr 153, poz.1270, ze zmianami) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Jak stanowi przepis art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga P.K. zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do rozpoznania sprawy wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2007 r. o sygnaturze akt VIII SA/Wa 550/07 oddalił skargę P.K. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] lipca 2007 r., którą to decyzją organ uchylił decyzję własną z [...] marca 2004 r. o przyznaniu pomocy finansowej na zakup domu jednorodzinnego. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W momencie składnia wniosku o pomoc finansową, tj. 16 lutego 2004 r. żona skarżącego była już właścicielką lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w [...], który dostała, zgodnie z umową darowizny - aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] lutego 2004 roku. Zatem skarżący nie spełniał przesłanek do ubiegania się o przydział lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, gdyż współmałżonka posiadała lokal mieszkalny, o czym stanowi art. 95 ust.1 pkt 3 ustawy o Policji. Wyrok stał się prawomocny w dniu 5 stycznia 2008 roku. Na tej podstawie Komendant Powiatowy Policji w S. 11 lutego 2008 r. wszczął postępowanie w przedmiocie zwrotu pomocy finansowej przyznanej decyzją z [...] marca 2004 roku, zakończone decyzją z [...] marca 2008 roku, nr [...] zobowiązującą skarżącego do zwrotu pobranej pomocy finansowej w kwocie 11.046 złotych. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie pismem z 14 marca 2008 roku. Postanowieniem z 13 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku. W wyniku rozpatrzenia zażalenia P.K. na powyższe postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 15 kwietnia 2008 roku, sygn. akt I OZ 255/08, uchylił przedmiotowe postanowienie i przywrócił termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 grudnia 2007 roku, sygn. akt VIII SA/Wa 550/07. [...]Komendant Wojewódzki Policji, który decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji podnosił, iż wyrok Sądu w sprawie sygnatura akt VIII SA/Wa 550/07 jest prawomocny, w związku z czym organy Policji są związane tym wyrokiem. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżona decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji nie jest prawidłowa. Organ II instancji, skoro powziął wiadomość, iż skarżący przedsięwziął kroki zmierzające do uchylenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 lutego 2008 roku, wobec doręczenia odpisu zażalenia na powyższe postanowienie w dniu 14 marca 2008 roku, powinien zastosować w niniejszej sprawie przepis art. 97 § 1 pkt. 4 Kpa i zawiesić postępowanie odwoławcze, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania sądowo-administracyjnego. Wydanie takiego postanowienia było by zasadne zwłaszcza mając na uwadze określony w art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zakres orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Natomiast organ odwoławczy wydając decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji naruszył art. 7 i 77 § 1 kpa, gdyż swoje stanowisko o nienależnie pobranej pomocy finansowej oparł na wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 grudnia 2007 roku, który w dacie wydawania zaskarżonej decyzji nie był prawomocny. W tym miejscy należy zauważyć, iż ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na zakup domu jednorodzinnego ma istotny wpływ na podjęcie decyzji w przedmiocie jej zwrotu. W sytuacji zatem, kiedy postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej nie zostało prawomocnie zakończone przed Sądem, [...] Komendant Wojewódzki Policji nie powinien podejmować rozstrzygnięcia w trybie art. 138 k.p.a. w przedmiocie zwrotu świadczenia. Innymi słowy, organ administracji powinien w pierwszej kolejności poczekać na prawomocne zakończenie przez Sądem postępowania w sprawie przyznania świadczenia, by ewentualnie w następnej kolejności zakończyć postępowanie w sprawie jego zwrotu. Aby nie pozostawać w bezczynności, organ powinien na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. obligatoryjnie zawiesić postępowanie w sprawie do czasu prawomocnego rostrzygnięcia zagadnienia przez Sąd w przedmiocie przyznania pomocy finansowej. Istnieje bowiem związek przyczynowo - skutkowy między prawomocnym zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej a orzeczeniem przez organ w przedmiocie zwrotu przyznanej pomocy finansowej w ramach postępowania administracyjnego. Dopiero znając prawomocne rozstrzygnięcie Sądu organ może kontynuować postępowanie administracyjne. W ten sposób wyeliminowana zostaje ewentualność wydania przez organ i sąd sprzecznych rozstrzygnięć. Sąd nie podziela zarzutu skarżącego o błędnej podstawie prawnej zaskarżonej decyzji oraz o zastosowaniu aktualnych przepisów, które są dla niego niekorzystne i nie powinny działać wstecz, zamiast przepisów, które miały zastosowanie w jego sprawie w dacie składania wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Organy administracji zastosowały przy wydawaniu decyzji przepisy Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 października 2001 roku, w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2001 r., Nr 131, poz. 1468), które miało zastosowanie w niniejszej sprawie w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej w 2004 roku, jak również w postępowaniu administracyjnym toczącym się obecnie. Z tych też względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił na zasadzie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.