VIII SA/Wa 2/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-03-06

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, gdy skarżący korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie ustawy i posiada dochód pozwalający na samodzielne pokrycie kosztów pełnomocnika?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zwolnienie z kosztów sądowych na podstawie ustawy nie przesądza o konieczności ustanowienia pełnomocnika, jeśli skarżący posiada dochód pozwalający na samodzielne pokrycie tych kosztów. Nieznajomość przepisów prawa ani stopień skomplikowania sprawy nie mają wpływu na przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
Wnioskodawca R. L. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wskazał na swoje dochody oraz obciążenia alimentacyjne, a także na nieznajomość przepisów prawa.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, natomiast nie rozpoznano wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na ustawowe zwolnienie w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności z tytułu pobytu w domu pomocy społecznej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem z dnia 19 lutego 2013 r. (data wpływu do Sądu) R. L. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W jego uzasadnieniu podał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, z tytułu zatrudnienia osiąga dochód w wysokości [...] zł i ma "obciążenie alimentacyjne" w kwocie [...] zł. Ponadto wskazał na nieznajomość przepisów prawa. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Nadmienić również należy, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem skarga dotyczy decyzji wydanej w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Skoro więc skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, nie rozpoznawano w tej części jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dokonując natomiast oceny sytuacji majątkowej pod kątem spełnienia przesłanek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika uznano, że nie uzasadnia ona uwzględnienia wniosku. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że utrzymuje się on z dochodu w wysokości [...] zł i nawet konieczność wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego nie przesądza o trudnej sytuacji materialnej skarżącego. Skarżący nie wykazał, że w sytuacji zwolnienia z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Przy czym podkreślić w tym miejscu trzeba, że dla spełnienia przesłanek uzasadniających ustanowienie w ramach prawa pomocy pełnomocnika bez znaczenia pozostaje stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło