VIII SA/Wa 201/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] października 2006 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy, wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta P. przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. decyzję z dnia [...] października 2006 roku nr [...], odmawiającą przyznania M. K. zaliczki alimentacyjnej na dzieci Ł. i K. K.. Decyzję wydano w oparciu o następujący stan sprawy: M. K. w dniu 2 sierpnia 2006 roku złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w P. wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na dzieci Ł. i K. K.. We wniosku M. K. wskazała, że jest mężatką, zaś ojcem dzieci jest jej mąż R. K.. Następnie Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w K. w zaświadczeniu z dnia 11 września 2006 roku podał, że w okresie ostatnich trzech miesięcy egzekucja świadczeń alimentacyjnych należnych od R. K. przyznanych na Ł. i K. K. wyrokiem sądu z dnia [...] stycznia 2006 roku, sygn. akt [...] w wysokości 400 zł, była bezskuteczna. Decyzją z dnia [...] października 2006 roku nr [...], Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. (działający z upoważnienia Burmistrza Miasta P.) odmówił przyznania M. K. zaliczki alimentacyjnej na dzieci Ł. i K. K.. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż w rozumieniu art. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 poz. 732 z późn. zm.) za osobę uprawnioną do zaliczki uważa się: osobę uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli osoba uprawniona jest: (...) wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. W myśl art. 3 pkt. 17 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2006 r. Nr 139 poz. 992), osoba samotnie wychowująca dziecko – oznacza to pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Jak wynika z załączonych dokumentów na dzień składania wniosku M. K. była mężatką, pomimo tego, iż złożyła pozew do sądu o rozwód - zatem nie spełniała wymogów powyższego przepisu. Również nie mógł być zastosowany w stosunku do niej przepis art. 29 w/w ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, który stanowi, iż osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim, nabywa prawo do zaliczki, przez okres jednego roku, jeżeli osoba pozostająca w związku małżeńskim złożyła do sądu pozew o rozwód albo separację i spełnione są pozostałe warunki określone w ustawie. Przepis ten wszedł w życie 1 września 2005 roku, w związku z tym przewidziany w tym przepisie okres jednego roku upłynął z dniem 31 sierpnia 2006 roku. W związku z powyższym Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. - mając na względzie art. 29 w związku z art. 30 w/w ustawy - odmówił M. K. przyznania zaliczki alimentacyjnej od dnia 1 września 2006 roku. Od powyższej decyzji M. K. wniosła odwołanie podnosząc, że jest w trakcie rozwodu, a mąż utrudnia rozwiązanie małżeństwa i nie płaci zasądzonych alimentów, ponadto jest ona osobą bezrobotną i nie ma środków na utrzymanie dzieci. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium stwierdziło, że z powołanych przez organ I instancji przepisów wynika jednoznacznie, że zaliczki alimentacyjnej nie może otrzymać osoba uprawniona wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim. Wobec tego, skoro M. K. - mimo toczącej się sprawy o rozwód - jest nadal mężatką, to jej dzieciom nie przysługuje prawo do zaliczki alimentacyjnej. Kolegium wyjaśniło też, że wyjątek od wskazanej reguły wprowadzał art. 29 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej, który stanowi, że osoba uprawiona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim, nabywa prawo do zaliczki przez okres jednego roku, jeżeli osoba pozostająca w związku małżeńskim złożyła do sądu pozew o rozwód albo separację i spełnione są pozostałe warunki określone w ustawie. Jednakże powołany przepis art. 29 nie mógł mieć zastosowania do skarżącej, albowiem okres jednego roku, w którym ustawodawca przewidział uprawnienie do zaliczki dla osób pozostających w związku małżeńskim i które wystąpiły o rozwód czy separację, rozpoczął swój bieg z dniem wejścia w życie art. 29, tj. z dniem 1 września 2005 roku, a upłynął z dniem 31 sierpnia 2006 roku. W związku z tym nie jest możliwe przyznanie zaliczki alimentacyjnej po dniu 31 sierpnia 2006 roku, zatem decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniosła M. K.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Kierując się powyższą regułą sąd stwierdził, że skarga podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżone decyzje naruszają prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe jest stanowisko organów uznające, że zaliczka alimentacyjna nie przysługuje M. K. z uwagi na fakt, iż w dacie złożenia wniosku oraz w dacie wydania obu decyzji, była mężatką - a więc nie była osobą samotnie wychowującą dziecko w myśl art. 3 pkt. 17 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych. Jednakże w żaden sposób nie można się zgodzić z poglądem organów odnośnie tego, że skarżącej nie przysługuje również zaliczka alimentacyjna na mocy art. 29 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 roku o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 poz. 732 z późn. zm.), gdyż okres jednego roku, w którym ustawodawca przewidział uprawnienie do zaliczki dla osób pozostających w związku małżeńskim - które wystąpiły o rozwód czy separację - rozpoczął swój bieg z dniem wejścia w życie art. 29, tj. z dniem 1 września 2005 roku, a upłynął z dniem 31 sierpnia 2006 roku. Taka interpretacja treści art. 29 nie znajduje aprobaty Sądu. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się więc do ustalenia, jak należy rozumieć treść art. 29, który stanowi, że osoba uprawiona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim, nabywa prawo do zaliczki przez okres jednego roku, jeżeli osoba pozostająca w związku małżeńskim złożyła do sądu pozew o rozwód albo separację i spełnione są pozostałe warunki określone w ustawie. W ocenie składu orzekającego treść tego artykułu nie pozostawia wątpliwości i wyraźnie stanowi, że osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego ma prawo - po dniu 1 września 2005 r. - do otrzymywania zaliczki alimentacyjnej przez okres jednego roku od daty złożenia wniosku. Fakt, że przepis ten wszedł w życie 1 września 2005 roku świadczy tylko o tym, że obowiązuje on od tej daty, natomiast w żaden sposób nie można wyprowadzić z niego wniosku, że przepis ten obowiązywał tylko przez jeden rok – do dnia 31 sierpnia 2006 roku. Rozpoznając ponownie sprawę organy powinny wziąć pod uwagę fakt, że skarżąca - na podstawie w/w art. 29 - ma prawo otrzymywać zaliczkę alimentacyjną przez okres jednego roku. Wobec tego - po odliczeniu okresu na jaki już została przyznana zaliczka - należy przyznać zaliczkę za brakujący okres czasu. Biorąc zatem pod uwagę, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 29 i 30 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 poz. 732 z późn. zm.), art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a. Sąd – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji. .