VIII SA/Wa 203/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-10-07
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi jest uzasadnione w sytuacji, gdy skarżący wykaże, że ponoszenie tego kosztu może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny, mimo że nie można wykluczyć możliwości ponoszenia przyszłych kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od opłat sądowych, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nawet jeśli nie można wykluczyć możliwości ponoszenia przyszłych kosztów sądowych, przyznanie zwolnienia od wpisu od skargi jest uzasadnione, jeśli jego uiszczenie stanowi barierę trudną do przezwyciężenia i ograniczałoby konstytucyjne prawo do sądu.Stan faktyczny
T. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną rodziny (niskie wynagrodzenie, bezrobocie żony, utrzymanie synów) oraz wysokie koszty bieżące. Po uzupełnieniu wniosku i analizie przedstawionych dokumentów, sąd rozpoznał wniosek. Skarga dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie restrukturyzacji należności celnych.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 7 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie restrukturyzacji należności celnych postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu T. W. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i trójką dzieci. Podał, że źródłem utrzymania rodziny jest jego wynagrodzenie za pracę na ½ etatu w wysokości [...] zł oraz dochód córki w wysokości [...] zł, która [...] października 2010 r. wychodzi za mąż i nie będzie pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym. Jako jedyny majątek wymienił dom o powierzchni [...] m².
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżący nadesłał zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, decyzję o nabyciu z dniem [...] września 2010 r. przez żonę statusu osoby bezrobotnej oraz zasiłku dla bezrobotnych, kserokopię indeksu syna R. – studenta [...] w W. pozostającego na utrzymaniu rodziców, faktury za energię – [...] zł, telefon – [...] zł, wodę – [...] zł, gaz – [...] zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Wniosek skarżącego dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł tytułem wpisu od skargi.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Biorąc pod uwagę informacje podane we wniosku uznano, iż poniesienie przez skarżącego wpisu od skargi, może spowodować skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wpływ na taką ocenę ma okoliczność, że żona skarżącego od września jest osobą bezrobotną i poza zasiłkiem dla bezrobotnych źródłem utrzymania rodziny jest niewielkie wynagrodzenie skarżącego. Ponadto na utrzymaniu pozostaje dwóch synów (student i uczeń) zaś koszty bieżące (opłaty za energię, gaz, wodę), co wynika z załączonych faktur są stosunkowo wysokie. W tej sytuacji uznano, że wpis od skargi w wysokości [...] zł stanowi dla skarżącego barierę trudną do przezwyciężenia, a obowiązek jego uiszczenia ograniczałby konstytucyjne prawo do sądu.
Jednocześnie nie można przyjąć, że skarżący nie będzie w stanie ponosić kosztów sądowych, które powstaną w przyszłości w związku z dochodzeniem swoich racji przed sądem np. opłat kancelaryjnych za podejmowane przez Sąd czynności. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia okoliczność, że skarżący nie jest osobą w podeszłym wieku i schorowaną zatem trudno wykluczyć, że jego dochody stale będą niskie, a żona trwale bezrobotna.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło