VIII SA/Wa 205/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-05-25

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek udowodnienia tej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku, gdy dochody strony są niewielkie, a po uiszczeniu stałych opłat pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, można uznać, że strona nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania ani ustanowić profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
A. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Skarżąca utrzymuje się z niewielkiej emerytury i dodatku pielęgnacyjnego, nie posiada majątku ani oszczędności, a jej lokal mieszkalny został jej użyczony w zamian za opiekę. Po uiszczeniu czynszu jej dochody pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oraz zwrócono się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla A. R.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata 2. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla A. R. zam. [...] G. ul. [...] Wnioskiem z dnia [...] maja 2009 r. A. R. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł oraz dodatku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł. Według oświadczenia nie posiada ona żadnego majątku ani oszczędności, zaś lokal, w którym zamieszkuje został jej użyczony w zamian za opiekę nad mieszkaniem. Czynsz za to mieszkanie wynosi [...] zł (dowód wpłaty w załączeniu). Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej znajdujące potwierdzenie w dokumentach źródłowych uznać należy, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca posiada wprawdzie stały dochód, jednakże jest on niewielki i po uiszczeniu stałych opłat pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W tej sytuacji uznano, że skarżąca nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego, ani też ustanowić w sprawie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło