VIII SA/Wa 207/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-07-24

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, posiadający dochód w wysokości 1879 zł netto miesięcznie i ponoszący wysokie koszty ogrzewania, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Wnioskodawcy, mimo posiadania dochodu i ponoszenia kosztów ogrzewania, nie wykazali obiektywnej niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, zwłaszcza że wysokie rachunki za gaz dotyczą okresu zimowego, a sąd bierze pod uwagę sytuację materialną na dzień złożenia wniosku. Z tego względu wniosek o ustanowienie radcy prawnego został oddalony, a prawo pomocy przyznano jedynie częściowo w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy G. i S. P. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazali na miesięczny dochód w wysokości 1879 zł netto, wysokie rachunki za gaz (ok. 3000 zł za okres od października do czerwca) oraz zadłużenie w bankach. Sąd częściowo uwzględnił wniosek, zwalniając wnioskodawców od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł, ale oddalił wniosek o ustanowienie radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono G. i S. P. od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. i S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi G. i S. P. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: 1. zwolnić G. i S. P. od kosztów sądowych ponad kwotę 200 (dwieście) zł, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podali, że miesięczny dochód ich dwuosobowego gospodarstwa z tytułu emerytury to kwota 1.879 zł (w załączeniu odcinki emerytury). W związku z posiadaniem ogrzewania na gaz skarżący płacą bardzo wysokie rachunki (załączone kserokopie faktur za okres od października 2007 r. do czerwca 2008 r. na kwotę około 3.000 zł), wyjaśnili, że przez cały ten okres są zadłużeni w bankach, korzystają z debetu i spłacają kredyt. Jako jedyny majątek wymienili drewniany dom o powierzchni 108 m-. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Jak wynika zaś z treści powołanego art. 246 § 1 ustawy, dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z akt sprawy oraz wyjaśnień skarżących wynika, że nie mają oni innych osób na utrzymaniu, a stały dochód ich dwuosobowego gospodarstwa domowego kształtuje się na poziomie 1.879 zł netto. Nie są oni zatem pozbawieni źródła utrzymania, jednakże zestawiając wysokość tego dochodu z koniecznością poniesienia kosztów postępowania, które na obecnym jego etapie wynoszą 500 zł tytułem wpisu od skargi uznano, że wniosek skarżących zasługuje na uwzględnienie jedynie w części tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł. Jednocześnie należy podkreślić, że wysokie opłaty za gaz, na które powołują się skarżący mają miejsce w okresie zimowym, natomiast rozpoznając wniosek o prawo pomocy Sąd bierze pod uwagę sytuację materialną wnioskodawcy na dzień złożenia wniosku. W okresie letnim zaś skarżący nie ponoszą opłat za ogrzewanie. Z tych też przyczyn nie uwzględniono wniosku o ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, uznając, że wnioskodawcy zwolnieni w części od kosztów sądowych będą w stanie wygospodarować środki na ustanowienie w sprawie adwokata bądź radcy prawnego. W sprawie nie ma znaczenia również fakt, że skarżący spłacają zaciągnięty w banku kredyt bowiem zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, ani też nie uzasadniają konieczności obciążania budżetu państwa całością kosztów związanych z własnym udziałem skarżących w sprawie. Ponadto udzielenie skarżącym kredytu przez bank świadczy o posiadaniu przez nich zdolności kredytowej tj. posiadanych możliwościach spłaty zaciągniętego kredytu. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło