VIII SA/Wa 210/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie Asesor WSA Artur Kot, Asesor WSA Andrzej Kuna /sprawozdawca/, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2007 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. J. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w R. przy ulicy [...], kwotę [...] ([...]) złotych oraz kwotę [...] ([...]) złotych stanowiącą 22% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na podstawie art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 14, art. 17, art. 39, art. 101, art. 106 i art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64 poz. 593) oraz na podstawie art. 104 i art. 108 k.p.a. Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] listopada 2006 roku odmówił przyznania S.W., dalej skarżącemu: - dofinansowania do opłat bieżących za energie elektryczną i wodę; - świadczenia w formie zasiłku celowego na inne wydatki. Organ wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący mieszka wspólnie z żoną. Opłaty za czynsz, energię i wodę są systematycznie regulowane przez żonę skarżącego, co potwierdziło złożone oświadczenie. Ponadto rodzina korzysta z dodatku mieszkaniowego w kwocie [...] zł, który stanowi dodatkową pomoc w regulowaniu bieżących opłat mieszkaniowych. Dotacja ta przyznana jest na skarżącego jako głównego lokatora. Skarżący zwrócił się również o pomoc na dofinansowanie "innych wydatków". Wnioskodawca po raz kolejny nie sprecyzował i nie uszczegółowił co rozumie i jakie potrzeby chce zabezpieczyć pod pojęciem "inne wydatki". Nie wyraził zgody na sprecyzowanie wniosku na piśmie. W trakcie wykonywania czynności służbowych pracownik socjalny nie stwierdził braków w wyposażeniu mieszkania, czy też innych potrzeb. W ocenie organu, zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Do takich zaliczono żywność, leki, i środki czystości. Natomiast pomoc na dofinansowanie "innych wydatków" nie mieści się w katalogu niezbędnych potrzeb. Świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej i w tym zakresie skarżący systematycznie otrzymuje pomoc zgodnie ze swoimi wnioskami oraz przy uwzględnianiu możliwości finansowych tutejszego Ośrodka w formie zasiłków celowych, a także objęty jest pomocą w formie zasiłku okresowego oraz pomocą w formie zasiłku celowego na zakup gorącego posiłku. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie twierdząc, że została ona wydana z naruszeniem art. 67 i 68 Konstytucji RP. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., trafnym było odmówienie przez organ I instancji przyznania pomocy w zakresie dofinansowania opłat bieżących za energię elektryczną i wodę oraz "innych wydatków". Słusznie uznano, że konieczność ponoszenia przez skarżącego wydatków za media, nie skutkuje jeszcze obowiązkiem przyznania przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w R. pomocy na ten cel. Organ zaznaczył, że skarżącemu przyznano innymi decyzjami pomoc w formie zasiłku okresowego oraz dodatku mieszkaniowego. Ponadto organ wyjaśnił, że wśród potrzeb bytowych, określonych w art. 39 ustawy o pomocy społecznej, tj. potrzeb na jakie przeznaczona ma być pomoc celowa trudno jest doszukać się "zabezpieczenia innych wydatków", tym bardziej, że sam skarżący nie potrafił sprecyzować jakie mają być to konkretne wydatki. Organ podniósł, że nawet wskazanie potrzeb nie oznacza, że wszystkie i w pełnej wysokości winny być zaspokojone. W rozpoznawanej sprawie ustalenie zasadności przyznania zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a ośrodek pomocy społecznej nawet w przypadku spełnienia przesłanek z określonych przepisem art. 39 może odmówić pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Powołany przepis art. 39 ustawy o pomocy społecznej wskazuje na jakie niezbędne potrzeby bytowe może być przeznaczona pomoc celowa. Jednakże ustawodawca przewidział również, że pomoc ta winna mieścić się w możliwościach budżetowych organu. Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi, w której skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja nie rekompensuje mu krzywdy powstaje w wyniku nie przyznania mu zasiłku przedemerytalnego, co jest niezgodne z art. 67 i 68 konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł i jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów. Zgodnie z dyspozycją art.39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r. Nr 64, poz.593 ze zm.) zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, co oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Natomiast art. 2 ust.1 i 3 ust.1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Kontrola decyzji uznaniowej dokonywanej przez sąd ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji uznaniowej, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania, i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową, organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 k.p.a., jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków finansowych. Organy orzekające w omawianej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Sąd podziela stanowisko organu, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, która bez wątpienia jest uwarunkowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi. Jak wskazuje organ w uzasadnieniu, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w R. nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej, Ośrodek zabezpiecza wyłącznie potrzeby podstawowe, w tym również potrzeby podstawowe skarżącego. Sąd uznał, że stanowisko organu odmawiające przyznania wnioskowanych świadczeń jest zasadne i nie narusza prawa w sytuacji gdy skarżący nie sprecyzował jakie potrzeby chce zabezpieczyć pod pojęciem "inne wydatki" i gdy bezspornym jest, że opłaty za czynsz, energię i wodę są systematycznie regulowane przez żonę skarżącego, a rodzina korzysta z dodatku mieszkaniowego w kwocie [...] zł, który stanowi dodatkową pomoc w regulowaniu bieżących opłat mieszkaniowych. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. w tym naruszeń przepisów Konstytucji RP. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.