VIII SA/Wa 213/12

WyrokWSA w Warszawie2012-09-12

Skład orzekający: Artur Kot, Renata Nawrot, Cezary Kosterna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił powierzchnię kwalifikującą się do przyznania płatności bezpośrednich, uwzględniając różnice między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w wyniku kontroli, oraz czy zasadne jest odmówienie przyznania odsetek od należnych płatności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły powierzchnię kwalifikującą się do przyznania płatności bezpośrednich na podstawie zgromadzonych dowodów, w tym raportów z kontroli terenowych i pomiarów GPS. Stwierdzono, że różnice w powierzchniach wynikały z uzasadnionych przyczyn, takich jak zadrzewienia czy oczka wodne, które zostały prawidłowo wykluczone z płatności. Sąd oddalił również zarzut dotyczący odsetek, wskazując, że prawo nie przewiduje ich przyznawania przed wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej przyznającej płatność.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (jednolitej płatności obszarowej – JPO) na rok 2007 oraz nałożenia sankcji na rolnika M. R. z powodu stwierdzonych różnic między powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszych decyzji, organy ponownie rozpoznały sprawę, przeprowadzając kolejne kontrole i analizując zebrany materiał dowodowy. Ostatecznie przyznano płatności w pomniejszonej wysokości, co zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora ARiMR. Rolnik zaskarżył tę decyzję, kwestionując metody pomiaru, rozbieżności w wynikach kontroli oraz brak przyznania odsetek od należnych dopłat.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] września 2011 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z wniosku M. R. Decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego i prawnego : Decyzją nr [...] z [...] grudnia 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (Kierownik ARiMR, organ I instancji) odmówił przyznania M. R. (skarżący) płatności do gruntów rolnych na 2007 rok (jednolitą płatność obszarową – JPO) oraz nałożył sankcję w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ podniósł, iż odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję ze względu na stwierdzone różnice między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych ([...] ha), a powierzchnią stwierdzoną ([...] ha). Wyliczona procentowa różnica wyniosła 80,20%. Rozpoznając sprawę w wyniku odwołania skarżącego, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniósł między innymi, że analizując przedłożony organowi wypis z EGiB należy stwierdzić, iż wniosek dnia [...] maja 2007 r. uwzględnia również nieużytki i rowy (część działki ewidencyjnej [...]). Ponadto kontrola na miejscu stwierdziła powierzchnie działek niespełniające definicji działki rolnej w rozumieniu art. 2 ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2007 r., nr 35, poz. 217 z późn. zm.), tj. działki A1, A2, C2, które to działki nie zostały wliczone do powierzchni stwierdzonej gospodarstwa. Wskazał także, iż przypadki dotyczące występowania siedlisk bobrów oraz częściowego zalania deklarowanych działek wymagają pisemnego zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego zgodnie z art. 20 ust. 1 w/w ustawy. Wyrokiem z 3 grudnia 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 749/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję. Przesłankę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez Sąd, że uzasadnienie organu II instancji nie zawiera pełnego przedstawienia materiału dowodowego na podstawie którego została wydana decyzja. Nie obrazuje w jaki sposób kontrole na miejscu zostały przeprowadzone, jaką zastosowano metodę i na ile jest ona dokładna. Nadto, pomimo zakwestionowania przez stronę wyników kontroli na miejscu uzasadnienie tej decyzji wskazuje na to, że opiera się ona wyłącznie na protokole z tej kontroli, przyjmując, iż jej wyniki są prawidłowe i uzasadniają odmowę przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz nałożenie sankcji. Ponadto organy nie wykazały dlaczego dały prymat kontroli przeprowadzonej [...] września 2008 r. nad kontrolą w dniu [...] lutego 2008 r. oraz skąd wynikają takie rozbieżności w wynikach kontroli pomiaru działek. W ocenie Sądu obie decyzje wydane zostały z istotnym naruszeniem art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa), a także tych przepisów postępowania administracyjnego, które obligują organ do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Treść wydanych decyzji, jak i akta sprawy wskazują zdaniem Sądu, iż organy nie tylko nie przeprowadziły pełnego postępowania dowodowego, ale i w sposób wybiórczy zastosowały w sprawie przepisy unijne, pomijając zupełnie te, które chronią prawa strony tego postępowania. Sąd zauważył, iż z przeprowadzonych kontroli na miejscu sporządzane zostały raporty z kontroli, jednakże w aktach administracyjnych brak jest dowodów doręczenia ich skarżącemu, pomimo zaznaczenia w każdym z nich, iż kopię raportu należy przesłać kontrolowanemu pocztą. Kryterium doręczenia w/w dokumentów nie wypełnia okoliczność zapoznania się skarżącego z raportami z kontroli przy okazji zapoznania się z aktami sprawy w dniu [...] grudnia 2008 r. Kopia raportu powinna zostać doręczona skarżącemu, a takiego dowodu w aktach sprawy nie ma. Ustawowy, 14 dniowy termin do zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń, co do ustaleń zawartych w raporcie, biegnie od dnia doręczenia raportu, a nie od zapoznania się z jego treścią. Podstawowym dokumentem weryfikującym wielkość działek rolnych wskazanych we wniosku jest protokół z kontroli na miejscu – art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Przedstawiając wytyczne dotyczące dalszego procesowania Sąd nakazał organom rozważenie wskazanych wyżej okoliczności, przeprowadzenie postępowania administracyjnego stosownie do zasad ogólnych zawartych w K.p.a. oraz z uwzględnieniem przepisu art. 31 ust. 7 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217 ze zm., zwana dalej ustawą o płatnościach bezpośrednich) oraz uzasadnienie rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. Sąd zalecił także wyjaśnienie kwestii występowania siedlisk bobrów oraz częściowego zalania deklarowanych działek w kontekście pisma z [...] listopada 2007 r. Kierownika Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. do Urzędu Gminy w G. informującego o tym problemie organ. Decyzją Nr [...] z [...] września 2011 r. Kierownik ARiMR, działając na podstawie art. 7 ust. 1, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, art. 4 ustawy z 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2008 r. Nr 44, poz. 262), art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 178 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm., zwane dalej rozporządzeniem Nr 1973/2004) oraz art. 104 K.p.a., orzekł o przyznaniu skarżącemu płatności do gruntów rolnych (JPO) na 2007 rok w kwocie [...] zł. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji na podstawie informacji Biura Kontroli na Miejscu ([...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W.) ustalił, iż kontrola z dnia [...] września 2008 r., przeprowadzona została na wniosek organu odwoławczego, w związku z wątpliwościami co do ustaleń kontroli z dnia [...] lutego 2008 r. Obydwie kontrole przeprowadzone zostały metodą inspekcji terenowej, co zostało zaznaczone w raporcie kontroli w sekcji I, w polu 06.1 na pierwszej stronie obydwu raportów. Podczas kontroli pomiarów dokonano metodą GPS, co również ma odzwierciedlenie w raportach z kontroli (sekcja IX, kolumna 74). Urządzenia GPS, którymi wykonywane były kontrole w 2008 r., posiadają tolerancję pomiaru, która jest określona przy uwzględnieniu 1,5 metrowej strefy buforowej okalającej obwód działki rolnej. Maksymalna tolerancja nie może przekroczyć 1 ha. Odbiorniki, którymi pomiary były wykonywane spełniają wymagania wynikające z Rozporządzenia Komisji Wspólnoty Europejskiej 796/2004, art. 30 ust. 1 i mogą być wykorzystywane do kontroli obszarowych. Stwierdzone w wyniku obu kontroli rozbieżności w pomiarach powierzchni kwalifikującej do płatności, mogą wynikać ze sposobu użytkowania gruntów rolnych przez beneficjenta, a także odstępów czasowych jakie miały miejsce pomiędzy kontrolami, okresu wegetacji roślin w porze roku w jakiej wykonywane były kontrole (pierwsza kontrola odbyła się w lutym, druga we wrześniu). W toku podjętych czynności organ I instancji przeprowadził w dniu [...] czerwca 2011 r. kolejną kontrolę gospodarstwa beneficjenta. Kontrolę przeprowadzono metodą inspekcji terenowej przy użyciu sprzętu pomiarowego GPS (Topcon GMS-2). W wyniku powyższego ustalono, iż działka A położona na działce nr [...], zadeklarowana została na powierzchni [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha, zastosowano kod błędu DR 13+ . Działka AA położona na działce nr [...], zadeklarowana została na powierzchni [...] ha, powierzchnia stwierdzona wyniosła łącznie [...] ha. Działka B położonej na działce nr [...], zadeklarowana została na powierzchni [...] ha, powierzchnia stwierdzona wyniosła łącznie [...] ha. Działka C położonej na działce nr [...], zadeklarowana została na powierzchni [...] ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu wyniosła łącznie [...] ha. Działka D położona na działce nr [...], zadeklarowana została na powierzchni [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu wyniosła łącznie [...] ha, zastosowano kod błędu DR13+. Łącznie obszar użytków rolnych kwalifikujący się do płatności JPO wyniósł [...] ha, zaś powierzchnia gruntów wykluczonych z płatności wyniosła [...] ha. Powyższe ustalenia skutkowały przyznaniem płatności w pomniejszonej wysokości odpowiednio do stwierdzonej powierzchni użytków rolnych. W odwołaniu wniesionym na powołane rozstrzygnięcie skarżący wskazał, iż w jego gospodarstwie rolnym przeprowadzone zostały cztery kontrole obszarowe, a wynik każdej z nich był inny. Jest to dla niego niezrozumiałe bowiem przedmiotem kontroli jest cały czas to samo gospodarstwo rolne. Podał, iż ma poważne wątpliwości co do metod pomiaru GPS, jest ona niedokładna jeśli występują takie różnice w pomiarach. Podniósł także kwestię doliczania odsetek do dopłat. Decyzją znak [...] z [...] grudnia 2011 r. Dyrektor ARiMR, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania oraz przepisów regulujących kwestie przyznawania płatności do gruntów rolnych stwierdził zasadność decyzji I instancji. Dyrektor ARiMR wyjaśnił, iż w celu rozpoznania sprawy organ I instancji dopuścił w charakterze dowodu wszystkie protokoły z kontroli na miejscu w gospodarstwie beneficjenta, dokumenty i oświadczenia składane w toku postępowania przez skarżącego oraz uwagi Biura Kontroli na Miejscu. Powyższe skutkowało ustaleniem, iż powierzchnia kwalifikująca się do płatności na działkach A (o powierzchni deklarowanej [...] ha) i D (o powierzchni deklarowanej [...] ha) była mniejsza niż zadeklarowanej i wynosiła odpowiednio [...] ha na działce A i [...] ha na działce D. Stwierdzona w odniesieniu do działki A różnica wynikała z zadrzewień i zakrzaczeń widocznych na zdjęciach nie uwzględnionych przez stronę we wniosku. Natomiast w odniesieniu do działki D wykluczenie o powierzchni [...] ha obejmowało oczko wodne i inne fragmenty nie użytkowane rolniczo, w tym zadrzewienia i zakrzaczenia. Deklaracja pozostałych działek była prawidłowa. W odniesieniu do wytycznych wynikających z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 grudnia 2010 r. Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że rozbieżności pomiędzy wynikami poszczególnych kontroli są skutkiem zmiany sposobu użytkowania działek w roku gospodarczym i blisko półrocznego okresu pomiędzy kontrolami na miejscu przeprowadzonymi w 2008 r. Kontrola przeprowadzona w 2011 r. potwierdziła powyższe wnioski. Uznał przy tym, że wobec doręczenia skarżącemu protokołów z kontroli z 2008 r. odpowiednio w dniu [...] marca 2008 r. i [...] września 2008 r. nie zachodzi konieczność ponownego przesyłania ich stronie. Podniósł ponadto, iż ustalając powierzchnię kwalifikującą się do płatności na działkach organ I instancji uwzględnił także ortofotomapy poszczególnych działek zgromadzone w systemie ZSZiK porównawczo zarówno w odniesieniu do roku gospodarczego 2007, jak i roku gospodarczego 2011. Na tej podstawie organ ustalił powierzchnię kwalifikująca się do płatności na 2007 r. Stwierdził także, że kontrole przeprowadzone zostały przez upoważnione do tego osoby, bezstronne i wyspecjalizowane w tym zakresie. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, iż wobec ustalenia, że różnica procentowa pomiędzy powierzchnią deklarowaną do płatności obszarowej JPO ([...] ha), a powierzchnią stwierdzoną w toku kontroli ([...] ha) wyniosła 8,33%, organ I instancji zgodnie z regulacjami art. 138 rozporządzenia Nr 1973/2004, dokonał pomniejszenia płatności o kwotę odpowiadającą dwukrotności stwierdzonej różnicy. Organ odwoławczy wskazał, że przy ustalaniu wysokości przedmiotowej płatności na 2007 r. nie uwzględnił okoliczności podnoszonych przez beneficjenta w toku postępowania sądowego, (że zgłoszone przez niego do płatności grunty są zalewane okresowo z uwagi na obecność na tym terenie bobrów, nadto są położone na terenie obszarów Natura 2000r.), bowiem okoliczności te nie były podnoszone w toku postępowania, a pismo beneficjenta w tym zakresie skierowane jest do Urzędu Gminy w G. nad P. i zawiera jedynie ogólne uwagi dotyczące możliwości zgłaszania szkód związanych z występowaniem bobrów na terenach poszczególnych gospodarstw rolnych. Ponadto w czasie prowadzonych w gospodarstwie kontroli (w 2008 r. i w 2011 r.) nie stwierdzono śladów zalania łąk - nie wskazuje na to tak stan działek widoczny na wykonanych fotografiach, jak też uwagi kontrolerów. Dyrektor ARiMR stwierdził ponadto brak podstaw prawnych do przyznania stronie odsetek od kwoty należnych płatności. W skardze wniesionej na powołaną decyzję skarżący w opisowy sposób podał, że od czasu wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 3 grudnia 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 749/09, tj. ponad rok nie otrzymał od organów ani złotówki. Wobec tego, że niesłusznie został obciążony sankcjami polegającymi na pozbawieniu dopłat za lata 2007 – 2010, zwrócił się do organu I instancji o wypłatę płatności wraz z ustawowymi odsetkami. Ze skargi wynika, że nie zgadza się ze stanowiskiem tego organu, iż nie należą mu się odsetki od jego pieniędzy, których nie wypłacono mu przez 4 lata. Odnosząc się do argumentów zaskarżonej decyzji, iż różnica w pomiarach wyniosła [...] ha podał, że ukarano go zmniejszeniem dopłat i sankcjami jak za [...] ha. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że podnoszone przez skarżącego we wniesionym środku zaskarżenia zarzuty nie są zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W pierwszej kolejności wskazać należy iż przedmiotowa sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z 3 grudnia 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 749/09 uchylając zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję (odpowiednio z [...] marca 2009 r. i [...] grudnia 2008 r.) wskazał okoliczności wymagające wyjaśnienia oraz czynności jakie organy powinny podjąć w celu prawidłowego załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 153 u.p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ prowadzący postępowanie po uchyleniu decyzji. Analizując zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję Sąd stwierdza, że w postępowaniu prowadzonym po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 grudnia 2010 r. organy wyjaśniły wszystkie okoliczności sprawy, podjęły także zakreślone przez Sąd czynności w celu jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Przedmiotem sprawy jest przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2007 r. w zakresie JPO (jednolitej płatności obszarowej). Płatność przyznaje się, na wniosek rolnika, który sam określa treść swojego żądania (art. 18 ustawy o płatnościach bezpośrednich). Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił m. in. przepis art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, zgodnie z którym płatność bezpośrednia przysługuje rolnikowi na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143 b ust. 4 zdanie 2 rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003 jeżeli: 1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004, (to jest 1 ha); 2) utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami. Pojęcie działki rolnej zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 7 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. nr 10, poz. 76 ze zm.), jako zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Działki rolne, ze względu na zmienny ich charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów, ani innych rejestrów. Producent rolny we wniosku o przyznanie płatności jest natomiast zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, prowadzoną na nich uprawę), jak i działki ewidencyjne, na których są one położone. Z powyższej regulacji wynika, że jednym z warunków uzyskania płatności jest posiadanie przez rolnika działek rolnych o określonej powierzchni i utrzymanych w określonym stanie, tj. kwalifikujących się do objęcia płatnościami. W myśl art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 (czyli w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych), są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy Unii Europejskiej muszą być stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państw członkowskich, chyba że z unormowań rozporządzenia wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowej. Skoro zaś zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy, płatności obszarowe przyznawane są w drodze decyzji administracyjnej, wydanie tego aktu musi być poprzedzone postępowaniem administracyjnym. Pomimo więc charakteru głównego świadczenia i w związku z tym stosowanych przepisów wspólnotowych rozpatrzenie sprawy winno nastąpić również zgodnie z przepisami K.p.a. Przepisy te zobowiązują zaś organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy. Organ rozstrzygający sprawę winien bowiem stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 Kpa). Obowiązany jest też w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa). Obowiązek ten obciąża zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy ponownie rozstrzygający sprawę. Z kolei przepis art. 107 § 3 Kpa nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego, które w szczególności powinno zawierać wskazanie faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i uzasadnienia prawnego wydawanych decyzji. Ustalenia powierzchni kwalifikowanej do płatności obszarowych organy ARiMR dokonują na podstawie kontroli administracyjnej wniosków, kontroli krzyżowej oraz kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej, zgodnie bowiem z art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004, str. 18, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, ze zm.), kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Istotnym jest w tych przypadkach doręczenie protokołu kontroli beneficjentowi, który w odniesieniu do ustaleń kontroli poczynionych przez profesjonalnych inspektorów może wnieść zastrzeżenia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszego postępowania stwierdzić należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły – na podstawie wszystkich dostępnych w sprawie dowodów - raportów z kontroli na miejscu z 2008 r. i 2011 r., dokonanych w trakcie kontroli pomiarów GPS, pomiarów ortofotomapy poszczególnych działek zgromadzonych w systemie ZSZiK oraz wyjaśnień Biura Kontroli na Miejscu, powierzchnię działek rolnych kwalifikowanych do przyznania płatności do gruntów rolnych – JPO na 2007 rok. Jak wskazano wyżej organy uwzględniły w tym zakresie zalecenia wynikające z orzeczenia Sądu z 3 grudnia 2010 r. Analizując sprawę ponownie organy stwierdziły, iż powierzchnia działek A, AA, B, C i D deklarowanych do płatności w łącznej powierzchni [...] ha jest mniejsza o [...] ha. Rozbieżności dotyczą działki A (o [...] ha) i D (o [...] ha) i wynikają na działce A - z zadrzewień i zakrzaczeń (potwierdzonych zdjęciami stanowiącymi załącznik do protokołu kontroli). Na działce D wykluczenie obejmowało oczko wodne i inne fragmenty nie użytkowane rolniczo, w tym zadrzewienia i zakrzaczenia. Podnieść należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jak i decyzji poprzedzającej zawierają wyczerpujące wyjaśnienie co do powierzchni poszczególnych działek zadeklarowanych we wniosku i stwierdzonych w toku kontroli oraz podstawy dla których grunty o powierzchni [...] ha zostały wykluczone z płatności. Ponadto wyniki kontroli na miejscu, utrwalone w raportach z kontroli, wraz z załącznikami włączone do akt sprawy, zostały przedstawione i opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Powyższe ustalenia obu instancji są uprawnione i Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania ich wiarygodności. Z tego względu organy te zasadnie zastosowały w sprawie art. 138 rozporządzenia Nr 1973/2004 i pomniejszyły przedmiotową płatność o kwotę odpowiadającą dwukrotnie stwierdzonej różnicy tj. o kwotę [...] zł. Sąd zauważa, że w toku prowadzonego postępowania strona nie wykazała inicjatywy dowodowej, nie przedstawiła bowiem żadnych argumentów, wobec czego rozstrzygnięcie oparto na podstawie zgromadzonego przez organ materiału dowodowego. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego wypłaty odsetek Sąd stwierdza, iż są one bez wpływu na dokonaną ocenę. Zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami ustawy o płatnościach bezpośrednich (art. 19 ust. 1) płatności obszarowe przyznawane są w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja ta ma charakter konstytutywny, tzn. że dopiero jej wydanie rodzi po stronie beneficjenta uprawnienie do otrzymania określonej decyzją kwoty przyznanych płatności. Tym samym do czasu wydania decyzji określającej wysokość przyznanych płatności beneficjent nie posiada tytułu prawnego do jej otrzymania. Nie ma zatem podstawy prawnej do dochodzenia ewentualnych odsetek od tej kwoty. W niniejszej sprawie dopiero wydana w dniu [...] września 2011 r. decyzja przyznawała skarżącemu przedmiotową płatność o ściśle określonej wysokości w kwocie [...] zł. Na gruncie przepisów prawa materialnego, kształtujących sytuację prawną adresata decyzji administracyjnej w tego typu sprawach, nie istnieje norma prawna upoważniająca organ administracji do podejmowania działań z uwagi na nieuwzględnienie w ramach postępowania administracyjnego odsetek za "opóźnioną wypłatę" dofinansowania. Przepisy prawa obowiązujące w tym zakresie nie zostały naruszone, ponieważ prawo nie przewiduje możliwości kształtowania relacji między organem, a adresatem decyzji w ten sposób, aby dawało to organowi uprawnienie do orzekania o należności z tytułu jakichkolwiek dodatkowych kwot, poza wysokością dopłaty obszarowej. Stanowisko takie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku II GSK 134/09 z dnia 15 października 2009 r. Natomiast podnoszony przez skarżącego argument, że jako rolnik został obciążony odsetkami z tytułu kwot nienależnie pobranych płatności wynikał z obowiązujących w tym zakresie przepisów. Zgodnie z art. 73 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, rolnik zwraca kwotę powiększoną o odsetki obliczane za okres między powiadomieniem o konieczności zwrotu a zwrotem lub potrąceniem. Stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego. Przepisy krajowe zawarte zostały – w myśl art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634) – w dziale III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. W ocenie Sądu prowadzone przez organy obu instancji postępowania dotyczące przyznania płatności obszarowych na 2007 r. przeprowadzone zostały prawidłowo. Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione oraz powołał dowody, na których się oparł. Analizując przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło