VIII SA/Wa 216/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postanawia: 1) przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w R. 2) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2017r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia skarżący J. F. zawarł wniosek o przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. W złożonym na sądowe wezwanie formularzu wniosku o prawo pomocy (PPF) skarżący wskazał dodatkowo, ze żąda zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a na jego miesięczny dochód w wysokości [...] zł składają się środki pochodzące z tytułu wierzytelności ([...] zł), zasiłku pielęgnacyjnego ([...] zł) oraz dodatku mieszkaniowego (ok. [...] zł). Skarżący podał, że w skład jego majątku wchodzi mieszkanie spółdzielczo - własnościowe o pow. 34 m2 i wartości ok. [...] zł oraz posiada nieściągnięte wierzytelności na kwotę [...] zł. Do stałych wydatków wnioskodawca zaliczył czynsz ([...] zł), opłaty za wodę ([...] zł) oraz zakup leków ([...] zł). Wyjaśnił, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu [...], przewlekle chorą na liczne choroby wskazane we wniosku, m.in. [...]. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). W świetle art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Analiza sytuacji majątkowej skarżącego dokonana w oparciu o informacje zawarte w złożonym przez niego wniosku o prawo pomocy oraz wynikające z akt sprawy przez pryzmat przesłanki wskazanej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. pozwala stwierdzić, że wniosek J. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie. Ocenę powyższą powzięto uwzględniając charakter prowadzonego przez stronę gospodarstwa domowego, wysokość dochodów osiąganych w tym gospodarstwie oraz rodzaj źródeł dochodu, a ponadto brak majątku, który stanowić mógłby źródło pokrycia wydatków profesjonalnego pełnomocnika procesowego ustanowionego z wyboru. Z akta sprawy wynika, że źródłem dochodu skarżącego są zasadniczo zasiłek pielęgnacyjny oraz dodatek mieszkaniowy, a ponadto skarżący jest zaspokajany z wierzytelności z tytułu udzielonej przez niego w 2008 r. pożyczki. Uwzględniając wynikającą z akt sprawy historię ściągalności wierzytelności, tj. okresowo w kwotach ok. [...] zł (w dniu [...] lutego 2015 r. przelew komorniczny na kwotę [...] zł, w dniu [...] marca 2015 r. – [...] zł – zgodnie z oświadczeniem złożonym przez skarżącego w dniu [...] września 2017 r. – k. 108 akt administracyjnych, na dzień złożenia wniosku o prawo pomocy – [...] zł), należnej od dłużnika J. O. przebywającego w domu pomocy społecznej i egzekwowanej z emerytury zobowiązanego, to w odniesieniu do wysokości środków finansowych pozostających comiesięcznie do dyspozycji skarżącego należało uznać, że ich wysokość jest zbyt niska, by można było w sposób uprawniony przyjmować, że środki te stanowiące źródło utrzymania koniecznego wnioskodawcy mogą być równolegle przeznaczone na koszty związane z prowadzonym postępowaniem sądowym. Umorzenie postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest konsekwencją stwierdzonego braku podstaw prawnych do rozpoznania wniosku o prawo pomocy w powyżej wskazanym zakresie. Zainicjowana przez stronę sprawa mieści się w zakresie ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.. Oznacza to, że skarżący w toku postępowania sądowego wszczętego skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia nie będzie ponosić żadnych kosztów sądowych związanych ze swoją aktywnością procesową. Postępowanie w sprawie zwolnienia strony od kosztów sądowych należało więc umorzyć, gdyż jego prowadzenie w tym zakresie było zbędne (art. 249 a p.p.s.a.). Uznając zatem, że skarżący wykazał, iż jego możliwości finansowe wyczerpują się na ponoszeniu kosztów bieżącej egzystencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji. Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w zakresie, w jakim dotyczyło ono zwolnienia od kosztów postępowania, podjęto na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 249a p.p.s.a. i art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.