VIII SA/Wa 219/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) uchyla decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w punkcie 4, dotyczącym przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego; 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W dniu 25 września 2006 roku M. B. złożył wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Decyzją z dnia [...] października 2006 roku Prezydent Miasta R. po rozpoznaniu wniosku M. B. przyznał mu świadczenia: 1. zasiłek rodzinny na dziecko, na K. B. w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 1 .09. 2006 roku do 31 .08. 2007 roku, 2. zasiłek rodzinny na dziecko, na B. B., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 1.09.2006 roku do 31.12. 2006 roku, kwota przyznana po zmianie grupy wiekowej wynosi [...] zł, w okresie od 1.01.2007 roku do 31 .08.2007 roku, 3. zasiłek rodzinny na dziecko, J. B. w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 1.09.2006 roku do 31.12.2006 roku, kwota przyznana po zmianie grupy wiekowej wynosi [...] zł miesięcznie, w okresie od 1.01.2007 roku do 31.08.2007 roku, 4. dodatek do zasiłku rodzinnego tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad dzieckiem niepełnosprawnym, na B. B., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 1.09.2006 roku do 31.12.2006 roku, 5. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, na B. B., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 1.09.2006 roku do 31.12.2006 roku, kwota przyznana po zmianie grupy wiekowej wynosi [...] zł miesięcznie, w okresie od 1.01.2007 roku do 31.08.2007 roku, 6. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, na K. B., w kwocie [...] zł – jednorazowo, 7. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej, na J. B., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 1.09.2006 roku do 31.08.2007 roku. Organ pierwszej instancji nie uzasadniał swojej decyzji uznając, że decyzja w całości uwzględnia żądanie strony. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji w zakresie przyznania dodatku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym – pkt 4 decyzji złożył M. B.. W uzasadnieniu odwołania podnosił, że przyznano mu dodatek w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od 1.09.2006 roku do 31.12.2006 roku. Od dnia 5 marca 2003 r. przebywa on na urlopie wychowawczym. W związku z tym, że wychowuje on trójkę dzieci, od tego dnia otrzymywał on zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł. W jego ocenie w ramach kontynuacji tego zasiłku kwota ta nie powinna ulec zmianie. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu odwołania M. B., od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta miasta R. z dnia [...] października 2006 roku orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podnosił, że zaskarżoną decyzją przyznano między innymi dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu korzystania z urlopu wychowawczego, opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym B. B. w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 1.09.2006 roku do 31.12.2006 roku. Organ podnosił, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania świadczeń określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych [DZ.U z 2006 roku, nr 139, poz. 992 z póź. zmianami]. W dniu 25 września 2006 roku M. B. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na K., B., J. B. oraz dodatków do zasiłku – z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, na B. B.; z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej, na J. B., z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, na B. B.; z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, na K. B.. Zgodnie z art. 4 ust.2 oraz art. 5 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do zasiłku rodzinnego dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł miesięcznie. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 583 zł. Następnie organ odwoławczy przywołał przepis art.10 ust.1 i 2 wyżej powołanej ustawy, który stanowi, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu lub opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres: 1) 24 miesięcy kalendarzowych; 2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu; 3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Dodatek przysługuje w wysokości 400 zł miesięcznie. W 2005 roku miesięczny dochód w rodzinie skarżącego wynosił [...] zł. W przeliczeniu na osobę dochód ten wyniósł [...] zł i był niższy od określonego w ustawie kryterium dochodowego. Skarżący spełniał ustawowe warunki przyznania mu zasiłku rodzinnego na troje dzieci oraz dodatków do tego zasiłku. Z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym, synem B. B., w okresie urlopu wychowawczego przyznano mu dodatek w wysokości 400 zł miesięcznie. Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zgodnie z art.10 ust.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych [DZ.U z 2006 roku, nr 139, poz. 992] oraz § 9 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 roku w sprawie wysokości dochodu rodziny oraz wysokości świadczeń rodzinnych [ DZ.U nr 130, poz.903 ] w okresie zasiłkowym od 1 września 2006 roku do 31 sierpnia 2007 roku, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje w wysokości 400 zł miesięcznie. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł M. B.. Wnosił on o zmianę zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2006 roku. W uzasadnieniu swojej skargi podnosił, że organy obu instancji ustaliły wysokość dodatku do zasiłku rodzinnego na syna B. B. w wysokości 400 zł miesięcznie, przyjmując za podstawę art.10 ust.2 pomijając treść art.59 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Artykuł 59 ust.1 stanowi, że osoba samotnie wychowująca troje lub więcej dzieci otrzymująca do dnia wejścia w życie ustawy podwyższony zasiłek wychowawczy nabywa prawo do dodatku, o którym mowa w art.10, na dziecko, na które korzystała z urlopu wychowawczego do dnia wejścia w życie ustawy w wysokości 505,80 zł, jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach. Zdaniem skarżącego spełnia on przesłanki do otrzymania dodatku do zasiłku rodzinnego w podwyższonej wysokości 505,80 zł, ponieważ pobierał on do 30 kwietnia 2004 roku podwyższony zasiłek wychowawczy. Z tego względu jego zdaniem spełnia on przesłanki z art.59 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i powinien otrzymywać dodatek do zasiłku rodzinnego w podwyższonej wysokości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga M. B. zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ DZ.U nr 153 , poz.1269 ] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. [DZ.U nr 153, poz.1270, ze zmianami] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przywołany przepis pozwala na realizację zasady prawdy obiektywnej. Przepis art.80 kpa stanowi zaś, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wyrażona tym przepisem zasada swobodnej oceny dowodów nakłada na organ obowiązek dokonania oceny dowodów zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny. Regułami tymi są : a) oparcie się na materiale dowodowym zebranym przez organ ; b) ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego; c) organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, iż poza oceną organów administracji publicznej pozostała kwestia, czy skarżącemu będzie przysługiwał dodatek do zasiłku rodzinnego w wysokości określonej w art.59 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych [DZ.U z 2006 roku, nr 139, poz.992 z poź. zmianami] określają wysokość dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w art. 10 ust.1 i art. 59 ust.1. Kwestia uprawnień do dodatku w zwiększonej wysokości określonej w art.59 ust.1 była podnoszona przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosząc się do zarzutów odwołania wskazywało tylko przepis art.10 ust.1 jako jedyny, który określa wysokość tego dodatku. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art.80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści [wyrok NSA z 7 kwietnia 2001 roku NSA, I SA 1768/99, LEX 54171]. Brak ustosunkowania się przez organ odwoławczy do zarzutu skarżącego, że przysługuje mu prawo do dodatku w wyższej wysokości, ponieważ spełnia on wymagania stawiane przez przepis art.59 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych powoduje, iż tak poczynione ustalenia faktyczne należy uznać za dowolne. Nadto należy zauważyć iż organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżona decyzję wyszedł poza zakres odwołania. Z treści odwołania M. B. wynika, że złożył on odwołanie jedynie w odniesieniu do punktu 4 decyzji organu pierwszej instancji, a nie co do całości decyzji. W ocenie Sądu naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Organ rozpoznając ponownie sprawę winien poczynić ustalenia czy skarżący spełnia warunki do przyznania mu dodatku do zasiłku w wysokości określonej w art.59 ust.1 , czy w wysokości określonej w art. 10 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych [ Dz.U. z 2006 roku, nr 139, poz. 992 z póź. zmianami ]. Dopiero niewadliwe ustalenia faktyczne pozwolą organowi na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Organ winien również sporządzić uzasadnienie spełniające wymagania art.107 § 3 k.p.a. Z tych też względów biorąc za podstawę art.145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a orzeczono jak na wstępie. Biorąc za podstawę art.152 p.p.s.a wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.