VIII SA/Wa 22/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora [...] Regionalnego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2010 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], skarżący P. M. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe utrzymywane z miesięcznych dochodów w wysokości [...] zł brutto. Na dochód ten składa się kwota [...] zł (brutto) z tytułu zatrudnienia na [...] etatu pracownika biurowego oraz kwota [...] zł (brutto) z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu. Dodatkowo skarżący zadeklarował uzyskiwanie dochodu z działalności rolniczej w wysokości [...] zł rocznie. Do majątku skarżący zaliczył zajętą przez komornika działkę o łącznej powierzchni [...] ha. Wnioskodawca oświadczył, że jego stałe wydatki, obejmujące czynsz za wynajmowane mieszkanie, opłaty za energię elektryczną, odpady komunalne, zakup środków czystości oraz żywności wynoszą ok. [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że osiągane dochody nie są wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania i bieżących wydatków oraz na spłatę zaciąganych zobowiązań. Oświadczył, że stan zajęć komorniczych na rachunkach bankowych, ruchomościach oraz nieruchomościach od kilku lat nie zmalał oraz że jego majątek jest zajęty w całości. Do wniosku skarżący załączył kopię zeznania podatkowego za 2014 r., plan podziału w postępowaniu egzekucyjnym z 2013 r., faktury za energię elektryczną, dowody wpłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zaświadczenie o wysokości opłat czynszowych, zaświadczenia o dochodach z tytułu zatrudnienia na stanowisku pracownika biurowego oraz prezesa zarządu, a także wyciąg z rachunku bankowego w Kredyt Banku z 31 grudnia 2012 r. oraz w Banku [...] za okres od 1 do 31 stycznia 2016 r. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie można przyjąć, że skarżący wykazał, że ustawową przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym spełnia. Okoliczności ujawnione przez skarżącego w treści rozpoznawanego wniosku oraz wynikające z przedstawionych przez niego dokumentów wskazują, że oświadczenia złożone przez wnioskodawcę w sposób wybiórczy, niekompletny odnoszą się do rzeczywistej sytuacji majątkowej strony. Deklarowanie przez skarżącego, iż kwota jego stałych wydatków miesięcznych (tj. [...] zł) znacząco przewyższa kwotę uzyskiwanego dochodu ([...] zł miesięcznie brutto plus [...] zł rocznie z tytułu działalności rolniczej) rodzi pytanie o źródła czerpania przez skarżącego środków na pokrycie tychże wydatków. Należy przy tym przyjąć, że wskazany we wniosku katalog wydatków skarżącego (obejmujący opłaty związane z wynajmowanym mieszkaniem, zakupem środków czystości oraz żywności) nie jest kompletny, skoro nie zostały w nim uwzględnione np. wydatki konsumpcyjne na zdrowie, odzież, transport czy chociażby łączność (tu: usługi pocztowe nabywane w związku z kierowaną do sądu korespondencją, opłaty za rozmowy telefoniczne, usługi internetowe, ew. inne usługi telekomunikacyjne). Wskazuje to na niebezpodstawność założenia, iż wysokość dochodu rozporządzalnego przez skarżącego jest w istocie wyższa, niż ujawniona w złożonym wniosku o prawo pomocy. Stwierdzenie wystąpienia tego rodzaju rozbieżności w oświadczeniach strony uzasadniałoby wezwanie skarżącego w trybie art. 255 p.p.s.a. do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, gdyby nie okoliczność, że zastosowanie trybu z art. 255 p.p.s.a. ustawodawca uzależnił od stwierdzenia, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Ocena, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta nie aktywuje się została przyjęta przez organ sądowy rozpoznający wniosek na skutek uwzględnienia przez referendarza sądowego okoliczności znanych mu z urzędu. Ustalono bowiem, że skarżący jest stroną inicjującą liczne postępowania przed sądami administracyjnymi, w toku których występował i występuje on z wnioskami o przyznanie prawa pomocy przedstawiając swoją sytuację finansową w sposób zasadniczo jednolity i zarazem zbieżny z zaprezentowaną w złożonym wniosku, tj. wskazując na osiąganie dochodów z trzech źródeł (z tytułu zatrudnienia na [...] etatu pracownika biurowego oraz z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu, jak również z działalności rolniczej), ponoszenie wydatków w kwocie przekraczającej [...] zł miesięcznie oraz podkreślając konieczność spłaty zaciągniętych zobowiązań oraz niezmieniony od lat stan zajęć komorniczych na rachunkach bankowych, ruchomościach oraz nieruchomościach (zob. postanowienia w sprawach: VIII SAB/Wa 86/15 z dnia 19 kwietnia 2016 r., VIII SA/Wa 1023/15 – postanowienie z 21 marca 2016 r., VIII SA/Wa 979/15 - postanowienie z dnia 16 marca 2016 r.). O postrzeganiu przez skarżącego jego oświadczeń złożonych na potrzeby postępowań w sprawie przyznania mu prawa pomocy w powyżej wskazanych sprawach jako kompletnych i wystarczających dla potrzeb rozpoznania wniosku o prawo pomocy świadczy bezskuteczność kierowanych do niego na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwań sądowych, zmierzających do uzyskania od wnioskodawcy dodatkowych wyjaśnień odnoszących się do kwestii, które zaistniały także w niniejszej sprawie, tj. źródeł czerpania środków na pokrycie bieżących wydatków czy udokumentowania wysokości dochodu z działalności rolniczej. Dotychczasowy sposób wywiązywania się przez skarżącego z obowiązku nakładanego na niego na mocy zarządzeń wydawanych na podstawie art. 255 p.p.s.a. wskazuje, iż przedstawiany przez skarżącego organom sądowym materiał źródłowy obejmuje dokumenty, które skarżący załączył również do rozpoznawanego wniosku o prawo pomocy – tj. zeznania podatkowe za rok 2014, plan podziału w postępowaniu egzekucyjnym, zaświadczenia o wysokości pobieranego wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia, dowody na poniesienie opłat za energię elektryczną i gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz opłat czynszowych, a także rachunki bankowe wskazujące na brak dokonywania operacji bankowych w poszczególnych instytucjach finansowych w okresie jednomiesięcznym. Równocześnie wnioskodawca konsekwentnie uchyla się od złożenia wyjaśnień oraz materiałów źródłowych w odniesieniu do budzącej zasadnicze wątpliwości kwestii wysokości dochodu z działalności rolniczej, uzyskiwania dochodów z najmu lub dzierżawy w kwocie [...] zł, co wynika z przedstawianego przez stronę zeznania podatkowego (PIT-36) za 2014 r. (zob. w postanowienia w sprawach VIII SAB/Wa 86/15, VIII SA/Wa 1023/15, VIII SA/Wa 979/15) oraz dochodów pozyskanych z tytułu płatności rolnych (sprawy o sygn. akt VIII SAB/Wa: 101/15; 102/15; 115 – 117/15; 107 – 109/15). Mając zatem na względzie, że czynności podejmowane przez organy sądowe w innych postępowaniach dotyczących przyznania skarżącemu prawa pomocy w celu wyjaśnienia jego rzeczywistej sytuacji majątkowej okazały się bezskuteczne, pomimo skutecznego doręczenia mu wezwań do złożenia dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów, referendarz sądowy rozpoznający wniosek złożony w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do uznania, że skarżący nie posiada świadomości, iż uwzględnienie wniosku o prawo pomocy jest możliwe wyłącznie w przypadku rzetelnego przedstawienia i wyjaśnienia podstaw zgłoszonego żądania oraz świadomości co do kwestii, które w aspekcie deklarowanej przez niego sytuacji majątkowej wymagały szczegółowego wyjaśnienia. Uznając zatem, że informacje przedstawione w rozpoznawanym wniosku oraz wynikające z załączonych dokumentów wskazują na przedstawienie przez stronę swojej sytuacji finansowej w sposób fragmentaryczny i nierzetelny, mając na uwadze treść art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż poniesienie przez niego kosztów postępowania w jakimkolwiek zakresie wiązać się będzie z uszczerbkiem utrzymania koniecznego. Z powołanych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.