VIII SA/Wa 220/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-08-16

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 PPSA, wykazując brak dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie zwykłe, które wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Przyznanie takiego zwolnienia nie jest swobodnym uznaniem sądu, lecz wymaga wykazania obiektywnej niemożności pokrycia kosztów przez wnioskodawcę.
Stan faktyczny
Społeczny Komitet, będący stowarzyszeniem zwykłym działającym na rzecz ochrony środowiska i finansowanym ze składek symbolicznych emerytów i rencistów, złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych dotyczących opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić Społeczny Komitet od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Społecznego Komitetu [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, po wznowieniu postępowania postanawia zwolnić Społeczny Komitet [...] od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku Uczestnik postępowania Społeczny Komitet [...] wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że Społeczny Komitet [...] jest stowarzyszeniem zwykłym – organizacją ekologiczną, działającą w trosce o środowisko i w interesie lokalnego społeczeństwa. Działalność Stowarzyszenia finansowana jest z dobrowolnych, symbolicznych składek rzędu [...] – [...] zł, przy czym członkowie Stowarzyszenia to w większości emeryci i renciści, którzy ze względu na wiek znaczną część swoich uposażeń wydatkują na leczenie i leki. Uzyskiwane ze składek drobne kwoty są wydawane na bieżąco i pokrywają jedynie opłaty za przesyłki, przejazdy, telefony, znaczki pocztowe itp. Wyjaśniono, że Stowarzyszenie działa na zasadzie wolontariatu i nikt nie sponsoruje jego działalności. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż każdy kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych. Przysługujące Sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania Sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdym rozpatrywaniu takiego wniosku. Podkreślenia także wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zawarte w powoływanym przepisie sformułowanie "wykaże" oznacza z kolei, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia takich okoliczności, które potwierdzałyby, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Społeczny Komitet [...], jak wynika z akt sprawy, jest organizacją wpisaną do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. Zgodnie z art. 42 ust.2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 – Prawo o stowarzyszeniach (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz.855 ze zm.), stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na swoją działalność ze składek członkowskich. Jak wynika z informacji zawartych we wniosku składki uiszczane przez członków skarżącego Stowarzyszenia – emerytów, rencistów i bezrobotnych są symboliczne ([...] – [...] zł) i pozwalają jedynie na opłacenie kosztów związanych z przesyłkami, przejazdami i opłatami za telefon. Wobec powyższego uznać należy, że Stowarzyszenie rzeczywiście nie posiada dostatecznych środków na poniesienie opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z tychy też względów na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło