VIII SA/Wa 220/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-06

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale posiada stałe dochody, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jednakże, jeśli strona posiada stałe dochody, które pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a jedynie ponoszenie kosztów sądowych mogłoby stanowić ograniczenie prawa do sądu, przyznaje się prawo pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a nie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Z. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu wskazał, że utrzymuje się z żoną, a źródłem dochodu jest jego wynagrodzenie oraz zasiłek dla bezrobotnych żony. Podał również bieżące wydatki na utrzymanie i koszty dojazdu do pracy. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienia adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku Z. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z. N. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. N. wyjaśnił, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, a źródłem utrzymania rodziny jest jego wynagrodzenie – [...] zł oraz zasiłek dla bezrobotnych żony – [...] zł (w załączeniu zaświadczenia). Podał, że bieżące wydatki na utrzymanie wynoszą ok. [...] zł, ponadto ponosi koszty dojazdu do pracy w wysokości [...] zł miesięcznie. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie wystarczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Mając na uwadze złożone wyjaśnienia stwierdzić należy, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Dwuosobowa rodzina posiada stały dochód w wysokości ok. [...] zł, co przy obowiązku ponoszenia kosztów sądowych mogłoby stanowić ograniczenie prawa do sądu. Natomiast nie jest to taka sytuacja materialna, która uzasadniałaby jednocześnie przerzucenie na Skarb Państwa kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bowiem strona nie jest pozbawiona źródła utrzymania, a zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania winna zabezpieczyć środki na ustanowienie pełnomocnika jeśli jego udział w sprawie uzna za konieczny. Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło