VIII SA/Wa 223/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-06-02
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona postępowania sądowoadministracyjnego, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku, gdy strona wykaże trudną sytuację finansową uzasadniającą zwolnienie od wpisu od skargi, ale jej dochody pozwalają na partycypowanie w kosztach ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wniosek o ustanowienie pełnomocnika może zostać oddalony.Stan faktyczny
Strona A. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawczyni podała, że jej mąż niedawno podjął pracę, a łączny dochód małżonków nie przekracza określonej kwoty, co powoduje zadłużenie i niemożność poniesienia kosztów postępowania. Jako jedyny majątek wymieniła dom. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki zbiornika na ścieki postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy A. Z. podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Wyjaśniła, że z tytułu zatrudnienia otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł, natomiast jej mąż do kwietnia 2010 r. był osobą bezrobotną. Aktualnie podjął pracę, a jego dochód wynosi [...] zł miesięcznie. Skarżąca podała, że w związku z przebywaniem męża na zasiłku dla bezrobotnych małżonkowie zadłużyli się, dlatego też nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Jako jedyny majątek wymieniła dom o powierzchni [...] m².
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej w szczególności to, że jak podała jej mąż od niedawna ma stałą pracę, a łączny dochód małżonków nie przekracza [...] zł uznano, że wniosek zasługuje na uwzględnienie w części obejmującej zwolnienie od wpisu od skargi ([...] zł). Obowiązek uiszczenia tego wpisu w obecnej sytuacji skarżącej mógłby spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym jej rodziny. W pozostałym zakresie wniosek podlegał oddaleniu bowiem mimo wszystko uzyskiwany dochód jest dochodem stałym i trudno zakładać, że skarżąca w dalszej przyszłości będzie borykała się z kłopotami finansowymi. Nie jest tym samym wykluczone, że będzie ona w stanie partycypować w kosztach sądowych na dalszych etapach postępowania.
Oceniając natomiast wniosek w części dotyczącej ustanowienia radcy prawnego uznano, że skarżąca zwolniona od wpisu od skargi będzie w stanie wygospodarować środki związane z ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, jeżeli uzna, że jego udział w sprawie jest konieczny.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło