VIII SA/Wa 224/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-06-09
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która osiąga stały dochód i posiada majątek, ale ponosi znaczne wydatki, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku skarżącego, który osiąga stały dochód i posiada majątek, a koszty sądowe wynoszą jedynie 100 zł, nie wykazano, że uiszczenie tej kwoty spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym rodziny. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony, uznając, że skarżący nie będzie w stanie wygospodarować środków na profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
A. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny. Skarżący wykazał łączny dochód gospodarstwa domowego, znaczne wydatki bieżące oraz posiadany majątek. Sąd rozpatrzył wniosek, uwzględniając częściowo jego treść.Rozstrzygnięcie
1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić, 3. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenia adwokata dla A. P.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić, 3. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenia adwokata dla A. P. zam. G. [...],[...] J.
Postanowieniem z dnia 15 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2009 r. A. P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a , prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a)
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną osiągając łączny dochód w wysokości [...] zł netto. Wyjaśnił, że wydatki na opał, gaz, energię i telefon stanowią ok. [...] zł miesięcznie, wezwania do wpisów sądowych stanowią [...] zł, natomiast na leki, badania i wizyty lekarskie skarżący wydaje kolejne [...] zł.
Jednocześnie jako posiadany majątek wymienił dom o powierzchni [...] m², nieuprawianą nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz pomieszczenia gospodarcze - [...] m². Do wniosku załączył kserokopie recept z miesiąca kwietnia i maja na łączną kwotę [...] zł.
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu.
Jak wynika zaś z treści powołanego art. 246 § 1 p.p.s.a, dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Wniosek skarżącego dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Koszty do jakich jest zobowiązany skarżący, na obecnym etapie postępowania wynoszą 100 zł tytułem wpisu od skargi. Wskazać należy, że jest to najniższy wpis przewidziany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.)
Zestawiając wysokość tak określonego wpisu od skargi z wysokością stałego dochodu dwuosobowego gospodarstwa domowego - [...] zł, nawet przy uwzględnieniu (nieudokumentowanych zresztą) wydatków na bieżące opłaty w wysokości [...] zł wyjaśnić należy, że skarżący nie wykazał aby uiszczenie kwoty 100 zł spowodowało uszczerbek w utrzymaniu koniecznym rodziny. Skarżący nie ma innych osób na utrzymaniu, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, osiąga wraz z żoną stały dochód z tytułu emerytury, nie jest zatem osobą pozbawioną środków do życia.
Jednocześnie uwzględniono wniosek o ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika uznając, że wnioskodawca zobowiązany do poniesienia kosztów sądowych, nawet w najniższej wysokości, nie będzie w stanie wygospodarować środków na ustanowienie w sprawie adwokata.
Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło