VIII SA/Wa 226/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-18

Skład orzekający: Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji celnej jest uzasadnione, gdy jej wykonanie może doprowadzić do znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków dla przedsiębiorcy, w tym do zaprzestania działalności i upadłości?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeżeli skarżący uprawdopodobni niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku, gdy wykonanie decyzji celnej może doprowadzić do likwidacji przedsiębiorstwa, sprzedaży majątku niezbędnego do prowadzenia działalności i w konsekwencji do upadłości spółki, przesłanki te należy uznać za spełnione.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. dotyczącą należności celnych. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji i późniejszym uchyleniu wyroku WSA przez NSA, skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Spółka argumentowała, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego i sprzedaż licytacyjna majątku niezbędnego do prowadzenia działalności grozi jej upadłością i pozbawieniem wspólników źródła utrzymania, a także sprzedażą ich majątku osobistego.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z [...] maja 2007 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[...]" H. S., D. K., B. S. Spółka jawna w R. o wstrzymanie wykonania decyzji ze skargi "[...]" H. S., D. K., B. S. Spółka jawna w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2008 r. znak [...] w przedmiocie określenia kwoty należności celnych postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z [...] maja 2007 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. "[...]" H. S., D. K., B. S. Spółka jawna w R. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2008 r. w przedmiocie określenia kwoty należności celnych. Wyrokiem z 31 grudnia 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 491/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. W wyniku wniesionej przez skarżącą oraz organ skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 listopada 2010 r. sygn. akt I GSK 457/09, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania jednocześnie odstępując od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wobec orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które spowodowało, że wcześniej wydane przez ten Sąd postanowienie z 23 września 2009 r. sygn. akt I GSK 457/09, o wstrzymaniu wykonania decyzji upadło, skarżąca pismem z [...] maja 2011 r. (data wpływu do Sądu) wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. Wyjaśniła, iż z uwagi na podjęcie przez Dyrektora Izby Celnej w W. postępowania egzekucyjnego istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia Spółce i jej wspólnikom znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji stwarza realne niebezpieczeństwo zaprzestania działalności i ogłoszenia upadłości Spółki, bowiem na skutek prowadzonych czynności egzekucyjnych Spółka nie może kontynuować działalności, a tym samym generować jakichkolwiek dochodów. Sytuacja ta pozbawia wspólników jedynego źródła utrzymania. Wskazała ponadto, że rozpoczęto sprzedaż licytacyjną składników majątku Spółki, co z pewnością prowadzi do nieodwracalnych dla skarżącej skutków. Przy czym egzekucja została przeniesiona na wspólników Spółki, którym nieuchronnie zagraża sprzedaż licytacyjna osobistego majątku nieruchomego, a co za tym idzie dorobku życiowego wspólników. Zlicytowane w wyniku podjętych czynności składniki majątku nie będą mogły zostać odzyskane przez wspólników, co świadczy o nieodwracalności skutków wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Użyte w tym przepisie pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają skonkretyzowania w postaci argumentacji strony skarżącej, względnie gdy okaże się to konieczne, zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.). Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Powyższa okoliczność została w ocenie Sądu uprawdopodobniona, szczególnie w kontekście ponownie podjętego postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego dotyczącego majątku skarżącej. Sprzedaż w drodze licytacji taboru [...], który jest niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej, może spowodować znaczne straty i doprowadzić do zaprzestania prowadzenia działalności, a w konsekwencji mogą do upadłości spółki. Jeżeli wykonanie decyzji może doprowadzić do likwidacji przedsiębiorstwa, to przesłanki dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy uznać za spełnione. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy", 2006 r., nr 14, s. 677). W świetle przedstawionych przez stronę skarżącą okoliczności należy uznać, że ewentualnych strat poniesionych w wyniku wykonania decyzji, prowadzących do upadłości spółki, nie da się w przyszłości zrekompensować. Z tych względów, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło