VIII SA/Wa 227/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Asesor WSA Artur Kot, Asesor WSA Andrzej Kuna /sprawozdawca/, Protokolant Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2007 r. sprawy ze skargi A.Ł., E.A., J.R., J.R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania oddala skargę. Pismem z dnia [...] maja 2007 roku Z.A., dalej skarżący, jako pełnomocnik spadkobierców po G.M., na podstawie art. 129 ust.5 ustawy o gospodarce nieruchomościami wystąpił do Prezydenta Miasta R. o wypłatę odszkodowania z tytułu nielegalnego zajęcia działki o aktualnym nr [...]. Na podstawie art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 k.p.a. decyzją z dnia [...] czerwca 2005 roku Prezydent Miasta R. odmówił ustalenia odszkodowania z tytułu zajęcia nieruchomości pod budowę instalacji gazowej usytuowanej w R. przy ul. [...], na działce ewidencyjnej oznaczonej nr [...] o pow. [...] m kw. na arkuszu mapy [...], obrębu [...], posiadającej uregulowany stan prawny na rzecz Gminy Miasta R., wykazany w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R.. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, ustalono, że dawna działka nr [...] stanowi obecnie część działki oznaczonej w ewidencji gruntów miasta R. nr [...] oraz działkę nr [...] o pow. [...] mkw., na arkuszu mapy [...], obrębu [...]. Na mocy decyzji Wojewody R. z dnia [...] czerwca 1991 roku, znak: [...] przedmiotowe nieruchomości stały się własnością Gminy Miasta R.. Tytuł własności nieruchomości wykazany jest w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R.. Na podstawie decyzji Urzędu Miejskiego w R., Wydziału Architektury Nadzoru Urbanistyczno - Budowlanego z dnia [...] marca 1984 roku, znak: [...] zatwierdzony został plan realizacyjny budowy gazociągu średniego ciśnienia 0 150 mm na osiedlu [...]R.. Decyzją z dnia [...] marca 1984r., znak: [...] wydano pozwolenie na budowę na doprowadzenie gazu do Osiedla [...] dla [...] Zakładów Gazownictwa. Powyższe zadanie obejmowało budowę gazociągu średniego ciśnienia 0 150 mm i 0 80 mm oraz stacji redukcyjnej gazu II stopnia. Zamierzona inwestycja została wykonana. Wizja lokalna przeprowadzona na gruncie w prowadzonym postępowaniu o zwrot nieruchomości wykazała, że na działce nr [...] usytuowane są naziemne urządzenia do przesyłu gazu oraz reduktor gazowy średniego ciśnienia. Urządzenia te znajdują się w ogrodzeniu. Z informacji uzyskanej z [...] Spółki Gazownictwa Sp. z o. o. w W. Oddział Gazownia W. wynika, że w latach, w których realizowana była inwestycja opracowanie dokumentacji projektowej a także sama budowa stacji redukcyjno-pomiarowej gazu trwały niejednokrotnie kilka lat - w niniejszej sprawie od grudnia 1982 r. do 1985 roku, kiedy stacja oddana została do eksploatacji. W dokumentach archiwalnych przechowywanych w Urzędzie Miejskim w R. (egzemplarz archiwalny Nr [...]) znajduje się oświadczenie z dnia [...] marca 1984 roku podpisane przez Inspektora Nadzoru [...] Zakładów Gazownictwa w sprawie gazociągu do osiedla [...] w R.: " [...] Okręgowy Zakład Gazownictwa oświadcza, że użytkownicy gruntów, przez które przebiega gazociąg do osiedla [...] wyrażają zgodę na czasowe wejście w teren. Jednocześnie informujemy, że zostały przeprowadzone rozmowy z użytkownikami działek prywatnych, sporządzone i podpisane przez zainteresowanych protokóły ustalające szkody w uprawach rolnych. W tej sytuacji inwestor bierze odpowiedzialność za ewentualne odwołania poszkodowanych." (Kopia oświadczenia znajduje się w aktach sprawy). Cena z tytułu nabycia działki nr [...] na rzecz Skarbu Państwa ustalona została po uprzednim przeprowadzeniu rokowań między stronami. Efektem tych rokowań była umowa sprzedaży z dnia [...] października 1984 roku zawarta w formie aktu notarialnego. Strony doszły do porozumienia w przedmiocie sprzedaży działki nr [...] w trybie art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z dnia 12 marca 1958r. ( Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64). Cena za działkę nr [...] ustalona została na kwotę [...] złotych, w tym za grunt [...] złotych, za drzewostan [...] złotych. Dalej organ wywiódł, że przepis art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) stanowi, iż "starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art.106 ust. 1, art. 124-126, a także w przypadkach gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie". Zdaniem organu z poczynionych ustaleń wynika, że budowa stacji redukcyjnej gazu na nieruchomości odbyła się bez zastosowania trybu administracyjnego, wynikającego z art. 124 -126 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec powyższego brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że organ nie chce uznać, że nie było wypłacone odszkodowanie, ponieważ jego zdaniem nie jest odszkodowaniem cena sprzedaży nieruchomości i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.. Decyzją z dnia [...] września 2005 roku Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wynikający z art. 129 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami obowiązek wydania decyzji o odszkodowaniu występuje w przypadkach przewidzianych w art. 98 ust. 3, art. 106 ust 1 i art. 124-126 cyt. ustawy. Budowa stacji redukcyjnej gazu odbyła się bez zastosowania trybu administracyjnego przewidzianego w przypadku braku zgody właściciela nieruchomości, przez którą przebiega inwestycja na jej realizację. Z tego też powodu brak jest podstaw do wydania decyzji ustalającej odszkodowanie przewidzianej w art. 129. Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wnieśli spadkobiercy G.M., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżących, organy nie rozpoznały wniosku zgodnie z pełnym brzmieniem art.129 ust. 5 ustawy, a tylko uznały, że skoro nie było wywłaszczenia w trybie administracyjnym to nie należy się odszkodowanie. W przypadku skarżących zachodzi sytuacja, gdy nie ustalono odszkodowania i pozbawiono ich praw do nieruchomości. Jest to jawne naruszenie ustawy. W ocenie skarżących zajęcie nieruchomości pod budowę urządzeń infrastruktury technicznej zgodnie z obowiązującymi przepisami wymaga zgody właściciela, gdy powstaną szkody to należy się odszkodowanie (art. 128 ust.4 ustawy). Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Wykup nieruchomości nastąpił [...] października 1984 r. już po zajęciu przez gazownię nieruchomości. Cenę biegły określił na kwotę [...] zł. Wycena nie obejmowała zmniejszenia wartości nieruchomości w wyniku wybudowania instalacji gazowej, co obligowało Prezydenta do wydania decyzji o wypłacie odszkodowania, bowiem, czego nikt nie kwestionował, nie zostało ono wypłacone, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie w oparciu o art. 128 ust. 4 ustawy. Ponadto zarzucono organowi I instancji naruszenie przepisów k.p.a., ponieważ nie przeprowadzono rozprawy zgodnie z art. 89 k.p.a., co spowodowało naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów. Zgodnie z dyspozycją art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1, art. 124-126, a także w przypadku gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Należy przypomnieć, ze wyniku negocjacji ówczesna właścicielka umową sprzedaży z dnia [...] października 1984 roku zawartą w formie aktu notarialnego w trybie art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z dnia 12 marca 1958r. (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) sprzedała działkę nr [...] Skarbowi Państwa za ustaloną kwotę [...] złotych, w tym za grunt [...] złotych, za drzewostan [...] złotych. Tak więc sporna nieruchomość nie została zajęta na podstawie decyzji administracyjnej wydanej w oparciu o jeden z przepisów wymienionych w art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd w pełni podzielił pogląd organu, że z poczynionych ustaleń wynika jednoznacznie, iż budowa stacji redukcyjnej gazu na nieruchomości odbyła się bez zastosowania trybu administracyjnego, wynikającego z art. 124 -126 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec powyższego brak było podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o wypłatę odszkodowania. Na powyższe rozstrzygnięcie nie mógł mieć wpływu fakt, że przed zawarciem umowy notarialnej nastąpiło zajęcie nieruchomości pod budowę urządzeń infrastruktury technicznej. Zdaniem Sądu organy również nie naruszyły przepisów art. 89 i 75§1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.