VIII SA/Wa 228/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi K. L., I. L. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] września 2008r. K. i I. małżonkowie L. wnieśli o stwierdzenie nieważności postanowienia Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2001r. i poprzedzającego go postanowienia [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] grudnia 2000r. w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego z powodu naruszenia art. 156 §1 pkt 2, 3, 4 i 7 kpa. We wniosku Skarżący wskazali, iż Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z [...] sierpnia 2008 r. nr [...] uchylił [...] decyzji [...] Urzędu Skarbowego w R. z [...].11.2000 r. będących podstawą wydania wyżej wskazanych [...] tytułów wykonawczych oraz ustalił, że zobowiązanym (podatnikiem) w zakresie zobowiązań objętych tymi decyzjami była K. L., podczas gdy tytuły wykonawcze wystawione zostały na PWHU "[...]" K. i I. L.. Postępowanie egzekucyjne prowadzono wobec I. L. bez wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej. Ponadto Skarżący zarzucili, że przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały doręczone radcy prawnemu K.K. jako osobie nieuprawnionej, bowiem wcześniej udzielone mu pełnomocnictwo zostało cofnięte. Minister Finansów postanowieniami z dnia [...] października 2008 r. i [...] lutego 2009r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, które to postanowienia zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2009r., zapadłym w sprawie VIII SA/Wa 196/09. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. Minister Finansów odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2001r. i poprzedzającego go postanowienia [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] czerwca 2001r. w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego. Organ nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 3 i 4 kpa. Zarzuty zgłoszone przez małżonków L. rozpoznane zostały w postępowaniu zakończonym ostatecznym postanowieniem Izby Skarbowej w W. [...] sierpnia 2001r. utrzymującym w mocy postanowienie [...] Urzędu Skarbowego w R. z [...] czerwca 2001r. Organ wskazał, że ostateczne postanowienie, którego stwierdzenia nieważności domaga się strona skierowane zostało do K. i I. L., które wydane zostało na skutek rozpatrzenia ich zażalenia, zaś postanowienie organu I instancji również zostało wszczęte na skutek wniesienia zarzutów przez te same osoby. Dlatego też zdaniem organu brak jest podstaw do twierdzenia, że postanowienia wydane w postępowaniu w sprawie zgłoszonych zarzutów skierowane zostały do osoby nie będącej stroną w tym postępowaniu. Ponadto Minister Finansów zauważył, że ww. ostateczne postanowienie Izby Skarbowej było przedmiotem kontroli zgodności z prawem dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 27 maja 2003r. oddalił skargę uznając, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, nie stwierdzając zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 §1 kpa. Organ nie stwierdził również naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż stwierdzenie nieważności na podstawie tego przepisu następuje na mocy przepisów odrębnych wprowadzających sankcję nieważności, zaś wnioskodawcy nie wskazali przepisu zawierającego taką klauzulę. Od powyższego postanowienia małżonkowie L. złożyli wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy podnosząc, że w sprawie nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010r. Minister Finansów utrzymał w mocy ww. postanowienie. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania wskazał na brak naruszenia art. 156 §1 pkt 2 kpa, gdyż strona postępowania nie wskazała przepisu, który został rażąco naruszony przy wydawaniu postanowienia Izby Skarbowej (przepisu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Organ nie dopatrzył się również naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 kpa, gdyż zobowiązanych w postępowaniu egzekucyjnym określono tak jak w decyzjach podatkowych, a strony nie podniosły tego zarzutu w postępowaniu podatkowym. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony, stosownie do art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.) do rozstrzygania kwestii spornych związanych z podatnikiem. Nie stwierdzono również naruszenia innych przepisów u.p.e.a. Zobowiązanym, stosownie do art. 168b u.p.e.a. przysługuje odszkodowanie na podstawie przepisów kodeksu cywilnego za szkody wyrządzone wskutek niezgodnego z przepisami prowadzenia egzekucji. W dniu [...] marca 2010 r. K. i I. małżonkowie L. (dalej jako skarżący) wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Finansów z [...] lutego 2010r. w której wnioskowali o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Ministra Finansów z [...] listopada 2009r. Nadto skarżący wnieśli o zwrot kosztów sądowych. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli zarzuty naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i 4 kpa, bowiem Minister Finansów powinien stwierdzić nieważność ostatecznych postanowień wobec prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do osoby, która nie była zobowiązana i wobec której nie wydano decyzji o jej odpowiedzialności jako osoby trzeciej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Nadto podniósł, że postanowienie Izby Skarbowej w przedmiocie kosztów zostało wydane na skutek wniosku i zażalenia obojga skarżących. To ostateczne postanowienie organu było przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, gdzie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem i nie stwierdził zaistnienia przesłanek z art. 156 §1 kpa. Organ podniósł również, że wobec zakończenia postępowania egzekucyjnego tytuły wykonawcze utraciły moc prawną, zaś skarżącemu, który nie był osobą zobowiązaną przysługuje roszczenie odszkodowawcze na podstawie przepisów kodeksu cywilnego (wyrok NSA z 15.03.2005r., sygn. akt FSK 1570/04). Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą. Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie Ministra Finansów jest zgodne z prawem, w szczególności nie narusza przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, bowiem skarżący nie wskazali przepisów, które zostały rażąco naruszone przy wydawaniu postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2001r. (t.j. mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej u.p.e.a.). Brak jest również podstaw do uznania naruszenia art. 156 §1 pkt 4 kpa, gdyż zobowiązanych w postępowaniu egzekucyjnym oznaczono tak jak w decyzjach podatkowych, zaś strony nie podnosiły tego zarzutu w postępowaniu podatkowym. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony stosownie do art. 29 u.p.e.a. do rozstrzygania kwestii spornych związanych z podatnikiem, czy zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W związku z powyższym, zarzuty oparte na błędnym oznaczeniu zobowiązanego, czy zarzut braku doręczenia tytułów wykonawczych osobie nieuprawnionej (radcy prawnemu, któremu skarżący jakoby cofnęli pełnomocnictwo) – nie mogą być uwzględnione. Decyzja Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2008r., na którą powołują się skarżący jest decyzją kasacyjną (uchylającą decyzję wymiarową dotyczącą zobowiązania w podatku VAT za 1995r.) natomiast decyzja ta nie rozstrzygała o uchyleniu czynności egzekucyjnych. W jej wykonaniu Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2009r. (wymiarową), w której orzeczono o wygaśnięciu zobowiązania w podatku VAT za 1995r. wskutek zapłaty podatku (wyegzekwowanie świadczenia traktowane jest jako zapłata). Wobec powyższego nie można twierdzić, że te decyzje odnoszą jakiś skutek względem badanych postanowień w postępowaniu egzekucyjnym. Powyższe skutkuje uznaniem zgodności z prawem (zastosowanymi przepisami u.p.e.a.) badanych postanowień. Natomiast, jeżeli skarżący formułują zarzuty działania organów egzekucyjnych niezgodnie z prawem i żądają zwrotu nienależnego świadczenia, to w tym zakresie taki spór nie ma już charakteru sądowoadministracyjnego, ale jest to sprawa cywilna, podlegająca kognicji sądu powszechnego, stosownie do art. 168b u.p.e.a. (vide wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 15 marca 2005r., sygn. FSK 1570/04). Także należy podnieść, że postanowienia organów egzekucyjnych były przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 27 maja 2003r. oddalił skargę nie dopatrując się także przesłanek nieważnościowych w kontrolowanych postanowieniach. Argumenty skarżących, że wyrok powyższy nie może być traktowany jako dowód przemawiający za zgodnością z prawem tych postanowień, bo zapadł w innym stanie faktycznym niż kontrolowane postanowienia Ministra Finansów – są niezasadne. Twierdzenia skarżących w tym przedmiocie oparte są na ich subiektywnych ocenach. W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.