VIII SA/Wa 228/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-03-31
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej ma charakter ustawowy i następuje z mocy prawa od momentu wniesienia skargi, dlatego nie wydaje się odrębnego orzeczenia w tym zakresie, a wniosek o zwolnienie podlega oddaleniu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zależy wyłącznie od sytuacji materialnej wnioskodawcy, a złożoność sprawy czy brak znajomości przepisów nie mają wpływu na decyzję. Wnioskodawca, posiadając znaczący majątek i dochody, nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
K. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Wnioskodawczyni podała swoje dochody, majątek oraz zobowiązania finansowe, wskazując na skomplikowany charakter sprawy i wysokie koszty związane z jej prowadzeniem.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności z tytułu pobytu w domu pomocy społecznej postanawia 1. oddalić wniosek z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Wnioskiem z dnia [...] marca 2011 r. (data wpływu do Sądu) K. S. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że wspólnie z mężem i małoletnią córką utrzymuje się z łącznego dochodu – [...] zł brutto. W części wniosku obejmującej stan majątkowy skarżąca wymieniła dwa mieszkania [...] i [...] m², samochód marki [...] oraz akcje o wartości [...] zł. Wyjaśniła, że wraz z mężem spłaca kredyt hipoteczny, którego rata wynosi [...] zł oraz inne kredyty w kwocie ok. [...] zł. Koszty utrzymania mieszkania wynoszą [...] zł, przedszkole [...] zł, roczny koszt nauki skarżącej [...] zł. Dodatkowo podała, że niebawem powiększy się jej rodzina, gdyż jest w ósmym miesiącu ciąży. W zakresie wniosku o ustanowienie adwokata skarżąca wskazała na skomplikowany charakter sprawy i wysokie koszty z nią związane.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa skarżącej ponieważ przedmiotem jej skargi jest decyzja ustalająca zobowiązanie za pobyt w domu pomocy społecznej, a więc akt administracyjny dotyczący spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu.
Odnośnie natomiast wniosku w zakresie ustanowienia adwokata stwierdzić należy, że zgodnie z art. 262 ppsa przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Przede wszystkim podkreślić należy, że jedyną przesłanką decydującą o przyznaniu, bądź nieprzyznaniu prawa pomocy jest sytuacja materialna wnioskodawcy. Oznacza to, że argumenty o złożonym charakterze sprawy i nieznajomości przez stronę przepisów pozostają bez wpływu na ocenę zasadności ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Oceniając wniosek skarżącej w tym zakresie stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Z informacji w nim zawartych wynika, że skarżąca jest osobą dobrze sytuowaną, wraz z mężem osiąga według oświadczenia dochód w wysokości [...] zł brutto, posiada dwa mieszkania, samochód osobowy oraz ulokowane w akcjach środki finansowe [...] zł. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że spłaca ona zaciągnięte kredyty bowiem tego rodzaju zobowiązania nie korzystają z pierwszeństwa przed kosztami sądowymi. Również koszty związane z opłatą za przedszkole – [...] zł (nieudokumentowane zresztą i budzące wątpliwość, co do wysokości) oraz koszty nauki (także nie wykazane) pozostają bez wpływu na ocenę sytuacji materialnej skarżącej. Samo bowiem posiadanie majątku oraz wolnych środków finansowych, także ulokowanych w akcjach jest negatywną przesłanką dla oceny wniosku.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło